|

بازرسان وارد کنسولگری عربستان در استانبول شدند

بهای سنگین یك قتل

با گذشت یک هفته از مفقودشدن جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سرشناس عربستانی، رسانه‌ها جزئیات بیشتری از این ماجرا منتشر کردند و رهبران سیاسی ترکیه و کشورهای غربی نیز خواستار توضیح عربستان درباره سرنوشت خاشقجی شدند. خاشقجی سه‌شنبه هفته گذشته برای انجام کارهای اداری مربوط به طلاق از همسر سابق خود و ازدواج با نامزد ترکش به کنسولگری عربستان در استانبول رفت؛ اما به گفته خدیجه چنگیز، نامزدش و مقام‌های پلیس ترکیه، دیگر از این ساختمان خارج نشد. دولت ترکیه صدور اجازه بازرسی از این کنسولگری را خواستار شد و عربستان با این درخواست موافقت کرد و روز گذشته بازرسان وارد کنسولگری عربستان شدند. در همین حال، پلیس ترکیه که معتقد است جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان به قتل رسیده، روز گذشته جزئیات بیشتری را از این ماجرا منتشر کرد. به گفته پلیس ترکیه، حدود دو ساعت پس از ورود خاشقجی به ساختمان کنسولگری، شش خودروی مشکی هم‌زمان از کنسولگری عربستان در استانبول خارج شدند و یکی از این خودروها که یک ون مشکی‌رنگ با شیشه‌های سیاه و پلاک دیپلماتیک بود، توجه پلیس و مقام‌های امنیتی ترکیه را به خود جلب کرد و احتمال داده می‌شود جسد خاشقجی در آن ون قرار گرفته باشد. تصاویر دوربین‌های امنیتی حاکی از آن است که قبل از خروج این ون از کنسولگری، چند جعبه در داخل آن جاسازی شده است. سه خودرو پس از خروج از کنسولگری به سمت راست و خیابان اصلی حرکت کردند و سه خودروی دیگر جهتی دیگر را در پیش گرفتند. پلیس ترکیه اعتقاد دارد این شش خودرو متعلق به تیم ضربتی است که از عربستان برای ربودن یا قتل خاشقجی ساعاتی قبل از ورود این روزنامه‌نگار منتقد به کنسولگری عربستان در استانبول، وارد این شهر شدند و ساعاتی بعد خاک ترکیه را ترک کردند. در همین حال، شبکه ان‌بی‌سی با انتشار گزارشی مفصل، جزئیاتی از اتفاقاتی را منتشر کرد که به سفر این روزنامه‌نگار سرشناس به استانبول انجامید. خاشقجی حدود یک سال قبل و پس از انتقادهایش از محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان و سیاست‌های داخلی و خارجی حکومت او، کشورش را ترک کرده و به ایالات متحده رفته بود. بر اساس این گزارش، این منتقد سرشناس در ابتدا برای دریافت مدارک طلاق و ازدواج مجدد خود به سفارت عربستان در واشنگتن مراجعه کرده بود؛ اما مسئولان سفارت از او خواستند برای انجام کارهای خود، به کنسولگری عربستان در استانبول برود و این موضوع نگرانی‌ خدیجه، نامزد جمال را از اینکه دامی برای او پهن شده باشد، برانگیخت. در استانبول هم مسئولان کنسولگری عربستان پس از اولین حضور خاشقجی، خواستار مراجعه او در روز دوم اکتبر شدند و این همان روزی بود که خاشقجی پس از ورود به کنسولگری، دیگر از آن خارج نشد. پلیس ترکیه چند روز قبل اعلام کرده بود ساعاتی قبل از ورود خاشقجی به کنسولگری عربستان در استانبول، تیمی 15نفره با دو پرواز از عربستان وارد فرودگاه آتاتورک شدند و ساعاتی بعد از عملیات خود در کنسولگری نیز خاک ترکیه را ترک کردند. عربستان می‌گوید این افراد «هیئت امنیتی» بودند؛ اما در توضیحات ارسالی خود به پلیس ترکیه هیچ دلیل پذیرفتنی‌ای برای سفر آنها اعلام نکرده است. تنش اجتناب‌ناپذیر با وجود آنکه ترکیه و عربستان بر سر مسائل زیادی ازجمله قطر، اخوان‌المسلمین و ایران اختلاف‌نظر دارند؛ اما سرمایه‌گذاری‌ها و مناسبات اقتصادی گسترده دو کشور و همکاری دوجانبه برای افزایش نفوذ در خاورمیانه، باعث شده رهبران دو کشور در موضع‌گیری‌های رسانه‌ای خود آتش اختلاف‌ها و تنش‌ها را شعله‌ور‌تر نکنند. در ماجرای خاشقجی هم رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در یک هفته گذشته تنها یک ‌بار موضع‌گیری کرد و با ابراز امیدواری به زنده‌بودن خاشقجی، خواستار توضیح عربستان در‌این‌باره شد؛ اما با ادامه‌یافتن بی‌خبری از خاشقجی و همکاری‌نکردن عربستان، اردوغان در کنفرانس خبری در بوداپست مجبور به اتخاذ موضع تندتری شد؛ چراکه با کشته‌شدن یا ربودن خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول، امنیت داخلی ترکیه از سوی کشوری خارجی به‌طور جدی تهدید شده است. اردوغان در کنفرانس خبری مشترک با ویکتور اوربان، رئیس‌جمهور مجارستان، گفت: «مسئولیت سیاسی و انسانی برای پیگیری مسئله ناپدیدشدن جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار عربستانی، وجود دارد. کنسولگری عربستان اگر ادعا می‌کند این روزنامه‌نگار از ساختمان خارج شده است، باید آن را ثابت کند؛ چراکه برای ما محرز شده خاشقجی از ساختمان کنسولگری خارج نشده است. کنسولگری نمی‌تواند با این ادعا که خاشقجی ساختمان کنسولگری را ترک کرده است، خود را نجات دهد». رئیس‌جمهور ترکیه امیدوار است بتواند تنش دیپلماتیک با ریاض را به تأخیر بیندازد؛ اما به‌ نظر می‌رسد این تنش در نهایت علنی خواهد شد. هشدار دولت ترامپ و سناتورها دولت آمریکا نیز که در یک هفته اخیر تنها به یک بیانیه از سوی وزارت خارجه بسنده کرده بود، سکوت خود را در قبال ماجرای خاشقجی شکست. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در واکنش به مفقودشدن روزنامه‌نگار منتقد حکومت عربستان گفت: «شنیدن خبرهای مربوط به جمال خاشقجی مایه نگرانی است. درحال‌حاضر کسی چیزی دراین‌باره نمی‌داند. داستان‌های خیلی بدی درباره این قضیه گفته می‌شود که امیدوارم صحت نداشته باشد». مایک پنس، معاون ترامپ و مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، نیز خواستار تحقیقات گسترده درباره سرنوشت خاشقجی شدند. سناتور‌های ارشد آمریکایی ازجمله باب کورکر، سناتور جمهوری‌خواه و رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، لیندزی‌ گراهام و باب مندز، نیز خواستار تحقیقات گسترده‌ای دراین‌باره شدند و هشدار دادند هرگونه اقدام احتمالی عربستان در این زمینه باید با واکنش مناسب و جدی روبه‌رو شود. آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، نیز دولت عربستان و شخص محمد بن‌سلمان را مسئول مفقودشدن خاشقجی دانست و خواستار توضیحات ریاض شد.

در جست‌وجوی قاتل خبرنگار بلغارستانی در کنار ماجرای مفقودشدن جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد عربستان در استانبول، یک خبرنگار بلغارستانی نیز مورد تجاوز قرار گرفت و سپس کشته شد. روز گذشته یک مقام دولت بلغارستان از بازداشت فردی در ارتباط با قتل «ویکتوریا مارینوا»، خبرنگار افشاگر این کشور، خبر داد. مارینوا 30ساله یکی از مدیران اجرائی شبکه تلویزیونی TVN در شهر روسه بلغارستان بود که به‌تازگی یک برنامه تلویزیونی گفت‌وگومحور با عنوان «ردیاب» راه‌اندازی کرده بود. قسمت اول این برنامه که در 30 سپتامبر پخش شد، شامل مصاحبه‌هایی با چند خبرنگار تحقیقاتی درباره تحقیقات مربوط به کلاهبرداری ادعاشده از بودجه‌های اتحادیه اروپا می‌شد که به سیاست‌مداران و تجار بزرگ این کشور مربوط بود. اتحادیه اروپا با محکوم‌کردن قتل مارینوا، خواستار تحقیقات کامل و جامع درباره این پرونده شد. دادستان محلی در بلغارستان با انتشار جزئیاتی از قتل مارینوا، به خبرنگاران گفت: «مارینوا با ضرباتی به سر و آثار خفگی به قتل رسیده و تلفن همراه، سوئیچ خودرو، عینک و بخشی از لباس‌هایش مفقود شده‌اند». وزیر کشور بلغاستارن هم پیش از این اعلام کرده بود مارینوا پیش از به‌قتل‌رسیدن، هدف تجاوز قرار گرفته و مقداری از دی‌ان‌‌ای قاتل احتمالی در محل پیدا شده است که همین امر می‌تواند به روشن‌شدن پرونده قتل مشکوک این خبرنگار افشاگر پرونده‌های فساد کمک کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.