نقد دولت با ارائه راهحل
احمد شيرزاد . استاد دانشگاه
درباره معرفي گزينههاي پيشنهادي دو وزارتخانهاي که وزراي آنان استيضاح شدند و احتمال تغيير در دو يا سه وزارتخانه ديگر، گمانهزنيهايي میشود. در اين ميان، برخي بر اين باورند كه شايد دولت بايد در حوزه اقتصادي، زودتر از اينها دست به تغييرات ميزد. واقعيت اين است كه نمره اقتصادي دولت يازدهم در مجموع مناسب بود؛ البته اين مسئله به معناي ممتازبودن نمره اقتصادي كشور نيست، اما دولت سياستهاي مناسبي را در مهار تورم و كاهش نرخ سود بانكي دنبال كرد که در پارهاي موارد مؤثر بودند. با آغاز دولت دوازدهم، تا حدي مشخص بود ترکيب فعلي نميتواند در مقابل هجمههاي خارجي احتمالي و برخي تحولات داخلي مؤثر عمل کند. اگر دولت پيشقدم ميشد و بعد از مشکلات اقتصادي سال جاري، جوانگرايي و تزريق انرژي نو به کابينه را کليد ميزد، در تغيير فضا دست برتر را داشت. متأسفانه اين اتفاق رخ نداد و به تغيير رئيس کل بانک مرکزي بسنده شد؛ بااينحال تأثيرات مثبتي داشت. اين مجلس بود که وزير اقتصاد را استيضاح کرد و براي تغيير چند وزير ديگر فشار آورد. پافشاري بر ماندن برخي چهرههاي خسته و بيعلاقه به برنامهريزي و تلاش جدي در جايگاه وزارت، نماد تغييرنکردن سياستهاست. بههرحال استفاده از نيروهاي شايسته و جوانتر از وزراي فعلي، بر ذهن جامعه اثرگذار است و فضاي فعلي را تغيير ميدهد؛ درعينحال، تعامل صحيح مجلس با دولت و پرهيز از سهمخواهي يا باجخواهي نیز شايد سبب شود رئيسجمهور موضع موافقتري در قبال اهميت تغيير شکل کابينه بگيرد. بايد پذيرفت دولت و مجلس در شرايط موجود کشور سهم دارند و نميتوان صرفا از دولت توقع حل مسائل را داشت. بودجه، طرحها و لوايح، سؤال، استيضاح، رأي اعتماد و ديوان محاسبات، ابزارهاي مجلس براي تأثيرگذاري بر امور کشور است. درخواستهاي نمايندگان از وزرا، مباحثي که هنگام رأي اعتماد يا استيضاح مطرح ميشود و... نیز حاکي از نگرش نمايندگان به نوع سياستهايي است که در پيش گرفته ميشود. اميدوارم دولت بهگونهاي رفتار کند که بهجاي آغاز موج تازه استيضاحها در مجلس، به شکل درونزا، نيروهاي خسته يا کماثر از مسئوليتهاي ارشد دولت کنار بروند و نيروهاي توانا، باانگيزه و متخصص جايگزين آنان شوند. با توجه به موج نوگرايي که با کناررفتن بازنشستگان بازگشت به خدمت رخ خواهد داد، دولت ميتواند پيشقراول تغييرات در سطوح مختلف کشور باشد. در سه سالي كه از عمر دولت باقي است، بايد مديريت درخشاني از آن مشاهده شود؛ البته تغيير و تحول درباره وزرا و استانداران ممکن است يکي، دو ماه وقفه ايجاد کند، اما اگر فردي كنار برود و نفر بعدي قويتر از نفر قبلي عمل كند و قدرتمندتر ادامه دهد، فضا بهسرعت تغيير ميکند. به نظر من دولت نياز به اين تحولات دارد و انتظار اين است كه سريعتر و قاطعتر عمل كند. همه ميتوانند با ارائه راهکار به دولت، نوعي فضاي همدلانه با دستگاه اجرائي ايجاد کنند. بايد راهکارهاي مناسبی براي برونرفت از مشکلات ارائه داد. در اوضاع فعلي، بيش از فشار و مباحث رسانهاي، بايد دنبال ارائه برنامه بود تا مشکلات به شکل تدريجي کمتر شود. هر فردي ميتواند روي مسائل حوزه مشخصي که تخصص اوست، متمرکز شده و به شکل مصداقي اظهارنظر کند. انتقادات به عملکرد دولت در حوزه اقتصادي، موضوعي پرتکرار است. مديران ارشد دولت روحاني نيز به اين مسئله واقف هستند. بايد با يک برنامه مشخص در زمينه تغيير سياستها و رويکردها، افراد را بر پايه اين مدل جديد تغيير داد، حفظ کرد يا ارتقا داد. کليگويي درباره مسائل بدون ارائه راهحل، راهگشاي مسائل امروز کشور نيست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.