|

دستاوردهای دادگاه لاهه برای ایران

علی‌اکبر فرازی- کارشناس امور بین‌الملل

در مدت کوتاه چندماهه دستاوردهای بزرگ دیپلماتیکی در صحنه بین‌الملل ایران به دست آورده است. ازآنجایی‌که این رویه پیش‌ گرفته شده که دستاوردهای دیپلماتیک را کمتر بیان کنیم و به آن کم‌ بها داده شود، دستاوردها را نادیده گرفته‌ایم. گفت‌وگوهای بین‌المللی در بروکسل، نیویورک و لاهه شایسته تقدیر است و باید از سوی رسانه‌های عمومی، به‌ویژه‌ صداوسیما به آن پرداخته شود و مردمی که در بمباران خبرهای منفی هستند، اخبار مثبت را هم بشنوند. ایران در بروکسل توانست حمایت سیاسی اتحادیه اروپا را جذب کند و در نیویورک در جلسات پرباری که آمریکایی‌ها فکر می‌کردند می‌توانند ایران را منزوی کنند، به ضرر خود آنها تمام شد. ایران توانست کاری کند که دادگاه لاهه رأی را به‌نفع ایران صادر کند و این موارد دستاوردهای بزرگ مدت اخیر برای ایران بود. تیم دیپلمات ایران ثابت کرد در هر مجمع بین‌المللی که ایران در آن حضور پیدا کند، می‌تواند موفقیت لازم را کسب کند. این موفقیت‌ها به ما درس می‌دهد که در نهادها و سازمان‌های بین‌المللی غیبت نکنیم و کسانی که تریبون‌های مختلف را در اختیار دارند و برای حضور ایران منفی‌بافی می‌کنند، باید آگاه باشند که ایران در هر محفل بین‌المللی حضور داشته باشد، با توجه به دیپلمات‌های ورزیده و حرف حق می‌تواند دستاورد مثبت داشته باشد.

همچنین در دادگاه لاهه حضور یکی از قضات بین‌المللی به نام پروفسور جمشید ممتاز بود که کمابیش در دولت‌های گذشته و به‌ویژه دولت‌های نهم و دهم نامهربانی‌هایی دیده بود، موجب افتخار شد. نامهربانی‌هایی که در قبال او صورت گرفت، اجازه نداد ایرانی که عشق به وطن دارد، از کشور خود دفاع نکند. با وجود اینکه دیوان عالی کشور آمریکا را متعهد می‌کند که براساس حکم صادرشده رفتار کند اما ممکن است آمریکا از آن سر باز زند. با‌این‌حال همچنان رأی دادگاه برای کشور ما دستاورد بسیار خوبی است؛ چراکه تحریم‌های بهداشتی، دارویی و هواپیمایی مستقیما با امنیت و سلامت مردم سروکار دارد و رأی دادگاه اثبات‌کننده این امر است که تحریم‌های آمریکا ظالمانه بوده و سلامت و امنیت مردم را نشانه گرفته است. ایران می‌تواند با لابی‌های مختلف و دیپلماسی موفقی که در پیش ‌گرفته است، از این حکم برای گرفتن حکم کلی‌تر به‌نفع کشور استفاده کند. اصولا آمریکاها به‌عنوان یک طرف ماجرا حق ندارند مانع روابط تجاری ایران با سایر کشورها شود و بحثی که آمریکایی مطرح می‌کنند که اگر دیگر کشورها با ایران معامله کنند، تنبیه می‌شوند، از لحاظ بین‌المللی امر مذموم و غیرقابل‌قبولی است و می‌تواند در دستور کار دیپلماسی کشور قرار بگیرد. همچنین دیوان به بازبودن راه ارسال قطعات هواپیما به ایران برای ایمنی و امنیت پرواز و حفظ سلامت مسافران تأکید کرده است. جمهوری اسلامی ایران می‌تواند از این بند استفاده کند و قراردادهایی را که قبلا برای خرید هواپیما داشته پیگیری کند و شاید بتوان کشورهای سازنده هواپیما را ملزم کرد که قراردادشان را امضا کنند و هواپیماها را تحویل ایران دهند. مهم‌ترین دستاورد دادگاه لاهه برای ایران این است که حکم دادگاه تأکید می‌کند که دامنه تحریم‌ها نباید فرازمینی باشد. اگر آمریکا می‌خواهد در چارچوب قوانین کشور خود تحریم‌هایی را اعمال کند، به روابط بین ایران و آمریکا برمی‌گردد اما اینکه آمریکا فرازمینی دستور دهد، می‌تواند به‌لحاظ نظم حقوق بین‌المللی مورد استناد دیپلمات‌های ایرانی قرار بگیرد. امیدواریم که در حوزه دیپلماسی خود بیش از گذشته موفق باشیم و صداوسیما نیز به این دستاوردها بیش‌ازپیش بپردازد. پرداختن به توفیقات همان‌قدر اهمیت دارد که درصحنه‌های جنگ هشت‌ساله پیروزی رزمنده‌ها را تشویق می‌کردیم. پیروزی دیپلمات‌ها برای مردم بسیار بااهمیت است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.