|

جنجالي‌ترين انتخابات رياست‌جمهوري برزيل امروز برگزار مي‌شود

عقبگرد از دموکراسي

بزرگ‌ترين دموکراسي آمريکاي‌لاتين امروز انتخاباتي را برگزار مي‌کند که بسياري آن را جنجالي‌ترين انتخابات تاريخ برزيل مي‌خوانند. پوپوليست دست‌راستي که به دشمني‌اش با پناه‌جويان، اقليت‌هاي قومي، همجنس‌گراها و محيط زيست شهره است، در صدر کارزار انتخابات رياست‌جمهوري برزيل قرار دارد، درحالي‌که برپايه نظرسنجي‌ها، اگر لولا داسيلوا، رئيس‌جمهوري سابق برزيل، اجازه داشت در اين انتخابات شرکت کند، بي‌چون‌وچرا رئيس‌جمهور آتي برزيل بود. لولا را به اتهام فساد به زندان انداختند تا شرايط براي دورکردن حزب کارگران برزيل از قدرت اين کشور فراهم شود و خلأ چهره‌اي به محبوبيت و شهرت لولا را خائر بولسونارو، نامزد راست افراطي، پر کرده است. در انتخاباتي که 147 ميليون برزيلي براي انتخاب رهبر جديد و 27 فرماندار و حدود هزار و 600 قانون‌گذار در آن شرکت مي‌کنند، بولسونارو با 35 درصد آرا در نظرسنجي‌ها پيش است. به گزارش گاردين، جيمز گرين، رئيس دانشگاه براون برزيل، اين انتخابات را مهم‌ترين انتخابات تاريخ برزيل خوانده و مي‌گويد: «در هيچ زمان ديگري تصميم رأي‌دهندگان به اين ميزان در آينده کشور و مسير آن تأثيرگذار نبوده... . ما در لحظه‌اي قرار داريم که در آن يک شخص محافظه‌کار دست‌راستي هوادار فاشيست ممکن است رئيس‌جمهور شود». او که نويسنده چندين کتاب درباره دوران ديکتاتوري 1964 تا 85 برزيل است، مي‌گويد: «حتي نمي‌خواهم تصور کنم که اگر او پيروز شود چه اتفاقي مي‌افتد... اين اتفاق آغاز پايان دموکراسي خواهد بود». تنها نقطه اميد براي خنثي‌کردن اين کابوس، فرناندو حداد است که پيش‌تر شهردار سابق سان‌پائولو و وزير آموزش در دولت لولا بوده است. حداد 55 ساله ماه گذشته و پس از آنکه مسجل شد لولا نمي‌تواند در اين انتخابات شرکت کند، از سوي حزب کارگران به‌عنوان نامزد اين حزب معرفي شد. درحالي‌که برزيل با حدود 13 ميليون بي‌کار، درگير يکي از بزرگ‌ترين رکود‌هاي اقتصادي تاريخ خود است، حداد وعده داده که اين کشور را به روزهاي طلايي شکوفايي اقتصادي در دولت لولا بازگرداند. هفته گذشته حداد به گاردين گفته بود: «مي‌خواهيم دوباره خوشحال باشيم. ما فهميده‌ايم که برزيل مي‌تواند به روشي توسعه يابد که مردم را هم دربر مي‌گيرد، نه‌اينکه آنها را محروم کند». به نظر مي‌رسيد حداد بتواند محبوب‌تر از بولسونارو شود، اما در نظرسنجي‌هاي اخير او با کسب 22 درصد آرا در جايگاه دوم قرار گرفت، درحالي‌که بولسونارو با اختلاف 13 درصد در جايگاه نخست نظرسنجي‌ها قرار دارد. گرچه اين نتيجه به معني کشيده‌شدن انتخابات رياست‌جمهوري برزيل به دور دوم است، اما براي کمپين انتخاباتي حداد که هنوز چیزی نشده خود را مهياي کابينه آينده حداد مي‌کرد، دلسردکننده است. در اين ميان برخي ناظران حتي از اين هم پيش‌تر رفته‌اند و در اظهارنظري که پيش از اين خيالي به نظر مي‌رسيد، مي‌گويند ممکن است حتي کار در دور اول انتخابات و با رئيس‌جمهوري بولسونارو تمام شود. نامزد راست‌گراي برزيل هم تمام تلاش خود را روي پيروزي در دور اول متمرکز کرده و روز گذشته هم از مردم برزيل خواست که به پاي صندوق‌هاي رأي بيايند و با رأي‌دادن به او مانع کشيده‌شدن انتخابات به دور دوم شوند. بولسونارو که دوران نقاهت خود را پس از حمله‌اي به ضرب چاقو مي‌گذراند، در آخرين مناظره انتخاباتي خود که پنجشنبه برگزار شد، شرکت نکرد. او دراين‌باره گفت که بنا به دستور پزشکش در اين مناظره شرکت نکرده است. حدود ۲۶ درصد از رأي‌دهندگان برزيلي در نظرسنجي‌هاي اخير گفته‌اند که هنوز درباره اينکه مي‌خواهند به چه کسي رأي بدهند، تصميم نگرفته‌اند. اگر هيچ‌کدام از نامزدهاي انتخابات رياست‌جمهوري برزيل نتوانند 50 درصد آرا را کسب کنند، دور دوم انتخابات در تاريخ 28 اکتبر برگزار خواهد شد. به باور يکي از تحليلگران برزيلي، اگر برخي از رأي‌دهندگان از رأي‌دادن به نامزدهاي کمتر محبوب به نفع حداد دست نکشند، ممکن است بولسونارو در دور اول پيروز شود. بولسونارو کارنامه هولناکي درباره حقوق بشر دارد: او دوران ديکتاتوري را ستايش کرده، همجنس‌گراها را غيرعادي ناميده، زنان را «ولگرد» و پناه‌جويان را «تفاله روي زمين» خوانده است. اين اظهارنظرها، چشم‌انداز پيروزي بولسونارو را براي بسياري از برزيلي‌هاي پيشرو وحشتناک کرده است. جيمز گرين، رئيس دانشگاه براون، هم بر اين باور است که پيروزي بولسونارو دهه‌ها پيشرفت سياسي و اجتماعي را که از زمان بازيابي دموکراسی در سال 1985 به دست آمده، به عقب مي‌راند و خطري است براي بازگشت حکومت نظامي: «من واقعا تمايلي به قياس‌کردن با دهه 1930 ندارم، اما اتفاق مشابهي براي آلمان هم افتاد. ما مي‌دانيم که هيتلر به روشي قانوني به قدرت رسيد». به گفته گرين: «ما داراي سنت ديکتاتوري در برزيل هستيم. ما دو دوره ديکتاتوري داشته‌ايم؛ يکي از 1938 تا 45 و ديگري از 64 تا 85. اينها امري غيرممکن نيست. مي‌توانند اتفاق بيفتند». در آخرين مناظره نامزدهاي انتخابات رياست‌جمهوري برزيل، تأثيرگذارترين اظهارنظر عليه بولسونارو از آنِ گيلرمه بولوس، نامزد حزب چپ راديکال سوسياليسم و آزادي بود: «30 سال است که اين کشور از ديکتاتوري خلاص شده است. بسياري از مردم جان خود را از دست دادند. بسياري شکنجه شدند. تا امروز مادراني هستند که هنوز نتوانسته‌اند فرزندان خود را به خاک بسپارند... و ما هيچ‌وقت تا به اين حد به بازگشت به آن زمان نزديک نبوده‌ايم». بولوس با کف بلند حضار اين‌طور به حرف‌هاي خود پايان داد: «زمان آن رسيده که مکث کنيم، صداي خود را بازيابيم و به بازگشت دوباره ديکتاتوري نه بگوييم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.