واکنش تند اعضاي اتاق بازرگاني به آشفتگيهاي اقتصاد و بيبرنامگي دولت
چاي تلخ نوبخت
شرق: صبحانه کاري ديروز اتاق بازرگاني به کام نوبخت تلخ شد. فعالان اقتصادي هرچند در ابتدا از حضور نوبخت استقبال کردند؛ اما شركتكنندگان وقتي از زبان نوبخت همان آمارهاي سوخته قبلي را شنيدند، تصميم به ترك جلسه گرفتند. گروهي هم به اظهارات رئيس سازماني كه بايد براي بودجه كشور برنامه داشته باشد، خرده گرفتند و از نوبخت خواستند به جاي تدوين برنامه پنجساله در سازمان تحت مديريتش، براي شش ماه آينده كشور برنامه بريزد. فعالان بخش خصوصي توقع داشتند نوبخت به جاي همان سخنان كليشهاي قبلي درباره دستاوردهاي دولت، در زمينه سياستهاي ارزي جديد قوه مجريه سخن بگويد كه اينگونه نشد. گلايه فعالان اقتصادي از سياستهاي دولت آنقدر بود که ساعتها از وقت جلسه را به خود اختصاص دهند. آنها از آمارهاي ظاهري و نادرست نوبخت گلايه داشتند. اصغر جمعهاي، يکي از فعالان اقتصادي، در اعتراض به آمارهايي که نوبخت درباره اشتغال اعلام کرد، گفت: اينجا کلاس درس نيست، تمام کارخانههاي ما 50 درصد ريزش نيروي انساني داشته است و به دنبال بيان اين مطلب برخي از حضار در تأييد صحبتهاي اين فعال اقتصادي کف زدند. رئيس اتاق بازرگاني سمنان نيز در جمله کنايهآميزي خطاب به رئيس سازمان برنامه و بودجه گفت: آقاي نوبخت! اين چه سازمان برنامهاي است که اينهمه آشفتگي را براي اقتصاد ايران برنامهريزي کرده است. همچنين زبردست يکي ديگر از اعضاي اتاق بازرگاني ايران خطاب به نوبخت در جلسه اظهار كرد: توهين به شعور فعالان اقتصادي کرديد، من شما را نميبخشم. منتسبکردن همه مسائل به دشمن، جاي تأسف است و اگر قرار است دولت از محل فروش ارز درآمد کسب کند و بدهي زمان دولت مهرورزي را پرداخت کند که هم او را تطهير کند و هم فحش براي دولت تدبير بخرد، اين کار براي من بسيار جالب است. او اظهار كرد: دولت ميخواهد ارز بفروشد و درآمد چندين ميلياردي جور کند و بدهيهاي خود به بانکها و تأمين اجتماعي را پرداخت کند و فشار به بخش خصوصي وارد کند و بعد هم شما بگوييد اشتغال درست شده است و اين مسائل نشان ميدهد که شما با مسائل کشور بيگانه هستيد. 3 ماه تلاش براي متقاعدكردن دولت محمدرضا انصاري، نايبرئيس اتاق بازرگاني ايران كه در نشست ديروز پس از سخنان نوبخت سخن گفت، بر اين باور است كه بايد سامانه نيما جمع شود. او با تأكيد بر اينكه دولت قبل از تصميمسازيها بايد با بخش خصوصي مشورت كند، از تلاش سهماهه بخش خصوصي براي متقاعدكردن دولت در زمينه بياثربودن تصميم قوه مجريه درباره تعيين نرخ چهارهزارو 200 توماني براي دلار خبر داد. به گفته انصاري دولت با سامانه نيما به دستوپاي صادركنندگان ميپيچد. او همچنين از توقف روند پرداخت مشوقهاي صادراتي به صادركنندگان گله كرد و افزود: قرار بود هزارو 300 ميليارد تومان به صادرات بهعنوان مشوق داده شود؛ اما اين رقم تخصيص داده نشده است. اين رفتار دولت منجر به ازدسترفتن سرمايههاي اجتماعي شده است؛ زيرا برخي از صادرکنندگان با اين اميد به مشتريان خود تخفيف دادند و از بازارهاي جهاني پروژه گرفتند؛ اما با محققنشدن وعده دولت، متضرر شدند. اميدي كه نااميد شد علياصغر جمعهاي، رئيس اتاق بازرگاني سمنان، هم وضعيت اقتصاد ايران را آشفته و بيبرنامه توصيف كرد و خطاب به نوبخت گفت: در شرايطي كه شما توان كنترل دولت و بنگاههاي دولتي را نداريد، چطور ميتوانيد 80 ميليون نفر آدم را كنترل كنيد. ما از شما انتظار برنامه پنجساله نداريم؛ بلكه براي شش ماه آينده ما برنامه بدهيد. اگر ريلي براي اقتصاد وجود ندارد، به صراحت بگوييد تا ما براي كارگران، فرزندان و خانواده خود تدبير كنيم. ما انتظار اميد و تدبير داشتيم. حميدرضا صالحي، نماينده فدراسيون انرژي و سنديکاي برق، نيز از اعمالنشدن مابهالتفاوت تورم داخلي و خارجي بر ارز گله كرد و افزود: امروز دولت آدرس غلط ميدهد. گفتهايد که آمريکا تصميم گرفته اقتصاد ايران را زمين بزند؛ اما آيا سياست سرکوب نرخ ارز در پنج سال گذشته که بارها هم درباره آن تذکر داده شد، عامل مهمتري نبوده است؟ به اعتقاد او دولت با قطعكردن منابع مالي چند نيروگاه در حال تكميل اين طرحها را زمينگير و كشور را با خاموشي مواجه كرد. اين در حالي است که قرار بود هر سال مابهالتفاوت نرخ تکليفي و تمامشده در بودجه بيايد؛ اما امروز ۳۰ هزار ميليارد تومان ناشي از اين زيان را در بودجه در نظر نگرفتهايد. در قبوض برق مردم رقمي را بابت انرژيهاي نو دريافت کردهايد، آن رقم را به اين بخش تخصيص نداده و جاي ديگر هزينه کردهايد. به گفته نماينده فدراسيون انرژي بيش از هزار قرارداد در بخش توزيع و انتقال صنعت برق متوقف شده است كه ناشي از جهش دلار بوده و هنوز هيچ برنامهاي از سوي سازمان برنامه براي تعيين تكليف اين قراردادها ارائه نشده است. نظر بخش خصوصي اخذ شود محمد لاهوتي، رئيس کنفدراسيون صادرات ايران، در نشست ديروز به صراحت اعلام كرد كه از توضيحات نوبخت خوشحال نشده است. او درباره دليل اين سخن خود گفت: «شما از خودتحريمها صحبت نکرديد. در حالي صحبت استفاده از نظرات بخش خصوصي به ميان ميآوريد که قبل از صدور بخشنامه نظر بخش خصوصي را اخذ نميکنيد. نبايد بخشنامه صادر شود و بعد اصلاحاتي بر آن اعمال کنيم». به گفته لاهوتي فعالان اقتصادي براي اعلام نظرات خود به دولت ساعتها جلسه برگزار ميكنند؛ اما بخشنامههايي از سوي دولت ابلاغ ميشود كه بخش خصوصي را با مشكل مواجه ميكند. بازرگانان به دليل آنكه بايد جواب كارگر و توليد خود را بدهند، در پنج ماه گذشته بارها براي مقابله با بخشنامههاي دولت جنگيدهاند. او همچنين آمارهاي اشتغال دولت را هم زير سؤال برد و افزود: دولت صحبت از افزايش آمار اشتغال ميكند، اما سؤال اينجاست که اين افزايش اشتغال با کدام توليد صورت گرفته است؟ اگر افزايش اشتغال داريم، چرا در شهرکهاي صنعتي شاهد کاهش توليد هستيم؟ به گفته رئيس کنفدراسيون صادرات ايران، ممنوعيتهاي يكشبه و خريد ماده اوليه با نرخ آزاد، مشكلات زيادي براي توليد ايجاد كرده است و دولت بايد اين واقعيت را بپذيرد. او درباره نقش بازار آزاد ارز بر فعاليتهاي اقتصادي گفت: دولتمردان بر اين باورند که بازار آزاد ارز با نرخهاي بالا نقشي در اقتصاد ايران ندارد؛ بااينحال دولت حاضر نيست بازار دودرصدي آزاد را به رسميت بشناسد، اما تمام کالاها با همين ارز دودرصدي تأمين ميشود، پس نبايد واقعيتها را ناديده گرفت. به اعتقاد او، دولت با تصميمات خود فعالان اقتصادي را زمينگير كرده است. اين فعال اقتصادي سخنان خود را اينگونه ادامه داد: دولت دوازدهم بايد روش دولت يازدهم را ادامه دهد. در حالي كه سؤال اينجاست كه چه تغييري در دولت ايجاد شده است كه اينگونه تصميم ميگيرد؟ لاهوتي گفت: دولت يا توزيع رانت ميکند يا امضاي طلايي را رونق ميدهد، يا صادرات را محدود يا توليد را با مشکل مواجه ميكند؛ درحالیکه بايد راه ديگري در پيش گرفته شود. اخلال در توليد و صادرات با ايجاد رانت ارزي فرشچيان، از اتحاديه صادرکنندگان نمونه کشور، يكي ديگر از سخنراناني بود كه ايجاد رانت ارزي را عاملي براي مختلشدن توليد و صادرات كشور معرفي كرد. او افزود: اکنون ايجاد رانت ارزي، توقع بالایی براي واردات مضاعف ايجاد کرده است و ۲۴ ميليارد دلار واردات به بودجه کشور تحميل شده است. به گفته فرشچيان، ضربه به اقتصاد کشور نيازي به ترامپ ندارد. دولت شرايطي را فراهم کرده که خودتحريمي بيش از تحريم آمريکا، اقتصاد را دچار مشکل کرده است. او تأكيد كرد: امروز صادركنندگان نميتوانند ارز خود را همقيمت پتروشيميها به سامانه نيما تحويل دهند. طبيبزاده، رئيس اتاق بازرگاني کرمان، نیز در سخنان خود با اشاره به آمارهاي رئيس سازمان برنامهوبودجه از اشتغال، يادآور شد: بهتر است بگوييد ميزان اشتغال خالص چقدر بوده و از تأمين اجتماعي آماري بدهيد که چه تعداد افراد بيكار شدهاند. علي ديلمقانيان، عضو هيئت نمايندگان اتاق بازرگاني ايران، خطاب به نوبخت با اشاره به آمارهاي غلطي كه به رئيس سازمان برنامهوبودجه ارائه ميشود، بهعنوان يك توليدكننده و كسي كه هر روز در كف بازار حضور دارد، بر كاهش ميزان اشتغال در كشور تأكيد كرد. 2 بسته دولت براي جبران چالشهاي واحدهاي توليدي محمدباقر نوبخت، رئيس سازمان برنامهوبودجه، نيز در ابتداي جلسه از تدوين دو بسته از سوی دولت براي جبران چالشهاي واحدهاي توليدي و پيمانکاران خبر داد كه از آغاز نيمه دوم امسال کليد خورده است. او گفت: يکي از اين بستهها، معطوف به مشکلات واحدهاي توليدي است تا چالشهاي واحدهاي توليدي جبران شود. معمولا پرداختهاي پيمانکاران منظم نيست و علاوه بر اين مشکلات، آنها با چالش افزايش هزينه توليد، مصالح و مواد نیز مواجه شدهاند. بنابراين يک بسته نيز براي پيمانکاراني در نظر داريم که دراينباره با ما همکاري ميکنند. به گفته نوبخت، اين دو بسته پس از مشورت با فعالان بخش خصوصي ابلاغ خواهند شد. رئيس سازمان برنامهوبودجه همچنين از تدوين پنج بسته سياستي براي حل مشكلات اقتصادي مردم سخن به ميان آورد. او ادامه داد: اکنون در حال واردشدن به دومين مرحله تحريم آمريکا هستيم که با ترغيب و حتي تهديد همه کشورها تلاش ميکند با او در اين اقدام غيرانساني، غيرقانوني و خلاف عرف بينالملل، هماهنگي و همراهي داشته باشند. نوبخت عنوان كرد: طبيعي است در چنين شرايطي شما فعالان اقتصادي از جايگاه مسئوليت اجتماعي براي اينکه مردم کمتر آسيب ببينند، نظرات خود را به بخش دولتي منعکس کنيد. به گفته اين مقام مسئول، ايجاد تعادل در بازارها وظيفه دولت است، اما در بعضي بازارهاي چهارگانه دچار نبود تعادل هستیم. بازار پول ما دچار عدم تعادل است و آثار اين نبود تعادل را در بازار ارز مشاهده ميکنيم. بازار سرمايه نيز با اقبال همراه شده که ميتوان از آن براي حل مشکلات بازار پول استفاده کرد. بازار کالا به دليل موضوع نقدينگي و اثرات آن در بازار ارز، دچار چالشهايي شده که بايد به آن بپردازيم. نوبخت بازار کار را از ديگر بخشهاي مهم كشور دانست و گفت: اگرچه عدم تعادل در اين بازار چيزي حدود سهميليونو 200 هزار بيكار است، اما جمعيت شاغل در سالهاي گذشته افزايش درخور توجهي داشته است. معاون رئيسجمهوري بيان كرد: جمعيت فعال ما در سالهاي پيش، 150 تا 200 هزار نفر بود و حدود 80 تا صد هزار نفر از آنها مشغول به کار ميشدند و همين تعداد به جمعيت بيكار اضافه ميشد، اما در پنج سال گذشته جمعيت جوياي کار افزايش يافته است؛ بهطوري که در هر سال افراد جديدي بهعنوان جمعيت فعال به بازار کار مراجعه ميکردند و با تلاش زياد، بخش بزرگي را مشغول به کار ميکرديم. نوبخت گفت: از 736 هزار نفر جمعيت فعال در سال گذشته، توانستيم براي 710 هزار نفر فرصت شغلي ايجاد کنيم. بااينحال 30 تا 40 هزار به جمعيت بيكار که سهميليونو 200 هزار نفر بودند، اضافه شدند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.