به همين سادگي، يدي هم مُرد!
محمدعلي سجادي
ما هم ميميريم. همه ميميرند. شايد هم مُردهايم، بيخبر و داريم زندگي را بازي ميکنيم. بازي مرگ و زندگي چيز تازهاي نيست. حرف تازهاي نيست. مرگ با ما زاده ميشود؛ ما هم با مرگ. اين گفتمان طبيعت است. مرگ و حيات مرزي ندارند. ماييم که براي آسودگي خيال خودمان، خط و مرز ميکشيم و مرگ را برابر خود که زندگي ميناميم، قرار ميدهيم. چرا فکر ميکنيم مرگ کس ديگري است نه عين ما. بايد مرد. ميدانيم ميميريم و اين همه... بله همه ميميريم. پشت هم. حتی در ماه مرداد که ماه بيمرگي است. وقتي دوستي خبر مرگ او را تلفني بِهم داد، جا نخوردم. گفتم ميدانستم يدي از شيراز برنميگردد. خوشا شيراز و وضع بيمثالش! پرسيد چرا؟ گفتم فقط حس ميکردم. فکر نکرده اين را گفته بودم. شايد بيرحمانه بود، يا هست. ديگر اشکمان درنميآيد. گفتم از همانوقت که گفتند بردندش به شيراز اين گمان بد در من راه پيدا کرد؛ چون دو، سه سال قبل در بيمارستاني بستري شده بود و به بالينش رفته بودم. حال و روزش را ديده بودم. ميدانستم ناخوشي گريبانش را گرفته. بهطور نگرانکنندهاي حالش بد شده بود. درگيريهايش را سر فيلم آخرش به ياد دارم. چندباري با هم حرف زده بوديم. يادم است شب جشن کانون گفت ميخواهد حرف بزند. زد. از مشکلاتش گفت. سعي کرديم آرامش کنيم؛ اما سخت پريشان بود.
از آن دست پريشاني که تهش پيداست. يک بار گفت ميخواهد بيايد نمايشم را ببيند. استقبال کردم. گفت چه خوب که وا ندادي و کار ميکني. گفتم تنها چاره ناچار همين کارکردن است و بس. دوست جواني پيشم بود اهل ادبيات و سينما، پرسيد «يدالله صمدي کيه؟!». بله او و نسل بعدتر او نه يدي و نه مرا و ما را به خاطر نخواهد آورد. اين چرخه زندگي است؛ اگر نخواهيم احساساتي باشيم که هستيم. همين افسردهام ميکند که با وجود اين حقيقت تلخ براي چه اين همه يقه پاره ميکنيم براي گمانها و باورهايمان، وقتي مرگ به همين سادگي از درونمان سر برميآورد و ديگر هيچ. نه! از کلمات هم کاري برنميآيد. نه تأسف، نه... . همچنان دلخوش همينيم که در اين کوتاهي عمر بتوانيم جا پايي بگذاريم به گمانم برای دلخوشی خود. يدالله صمدي با آثارش چنين کرد. همانگونه بود که در فيلمهايش ميديديم. او در دهه 60 جزء فيلمسازان تأثيرگذار بود. براي مخاطب فيلم ساخت و تا آنجايي که من ميدانم، ژستي با کتاب و عينک نگرفت. هم خودش بهدردبخور بود و هم آثارش. بيآنکه نگران اين باشم کسي او را به ياد ميآورد يا نه. مهم اين است که او ميخواست فيلمساز باشد و بود و همين براي خيليها آرزوست. يادش سبز.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.