|

ريشه را نخشکانيم

مصطفی هاشمی‌طبا

امضای توافق‌نامه برجام لازم بود و موفقيتي درخور توجه براي ديپلماسي ايران به همراه آورد، اما از آن انتظار حل همه مسائل کشور را نداشتیم. سفر رياست‌جمهور محترم به نيويورک براي حضور در سازمان ملل نيز امري لازم و ضروري بود. سخنراني دکتر روحاني و بازتاب‌هاي آن ثابت کرد حضور در مجامع بين‌الملل بي‌گمان نتايج مثبتي براي کشورمان دربر دارد. در‌عين‌حال نبايد انتظار داشت اين سفر بتواند همه مسائل موجود در کشور را حل‌وفصل کند. در قرآن کريم آمده خداوند حضرت يونس عليه‌السلام را آزمايش کرد؛ يونس(ع) با تحمل سختي‌ها از آزمون سربلند بيرون آمد. آزمون‌هاي خداوند سخت است و گذر موفقيت‌آميز از آن، توحيد، صبر، پايداري و توکل مي‌خواهد. به همين دليل، مؤمنان نوعا در دعاهاي خود از خداوند مي‌خواهند آنان را محل آزمون قرار ندهد. برخي سؤال مي‌کنند چه مي‌شود که بسياري از افراد غيرموحد يا لاابالي که هرگز عبادت خداوند را انجام نداده‌‌اند، به سختي‌ها دچار نمي‌شوند، اما برخي مؤمنان دائم‌العباده و موحد دچار ابتلائات مختلف مي‌شوند. در پاسخ مي‌گويند چنين افرادی؛ يعني مؤمنان، آزمايش می‌شوند تا خداوند معلوم کند چه کساني در ايمان خود و پابرجابودن بر ادعاي خود صادق ‌هستند.
پس پيروزي انقلاب، جمهوري اسلامي صرف‌نظر از بيانات مسئولان و علاقه‌مندان که در جاي خود شایان بحث و ارتباط است، منويات خود را براي آينده کشور و مردم در قانون اساسي منعکس کرد که با رأي 98درصدی مردم به تصويب رسيد.علاوه بر آن، در چشم‌انداز 1404 هرآنچه را که در قانون اساسي به اشاره ذکر شده بود، براي يک مقطع زماني؛ يعني براي سال 1404، بسته‌بندي و اولويت‌بندي کرده و به همه مسئولان ابلاغ کرد. اگر کسي ادعا کند جمهوري اسلامي به هيچ‌يک از ايده‌آل‌هاي قانون اساسي و سند چشم‌انداز نرسيده، يقينا سخني نابجا گفته است. در چهار دهه گذشته، گشايش‌هايي در بسياري از امور اقتصادي و اجتماعي ايجاد شده، اما راه و روش زودبازده ولي ناپايدار بر طريق ديربازده، اما پايدار به وجهي عمدتا ناآگاهانه ترجيح داده شده است.امروز مسئله آب، زيستگاه انساني و کشاورزي در رأس امور است.مردم ما آماده مقابله با واقعيت‌ها هستند. فراموش نکنيم به قول رهبر انقلاب، کشور بدون کار جهادي به سامان نمي‌رسد و اينک بايد به وزارت جهاد کشاورزي کمک کرد تا جهادگونه به مقابله با مشکل کم‌آبي برخيزد و کشاورزي در سراشيبي را به سربالايي رهنمود كند. اين بيان که وزير محترم جهاد کشاورزي مي‌فرمايد سالانه 300 هزار هکتار زمين کشاورزي به سامانه‌هاي نوين آبياري مجهز مي‌شود (که اگر و مگر هم دارد)، خود فاجعه است و ممکن است آن‌قدر زمين‌هاي کشاورزي خشک شود که نيازي به سامانه جديد آبياري نباشد. در سياست خارجي، عملکردها در سال‌های گذشته از يک سو موجب تقويت وجود جمهوري اسلامي در خارج و وزنه درخور ‌توجه سياسي شده و از سويي دشمنان ما با درک ماهيت وجود جمهوري اسلامي، به ناحق از سر ستيز برخاسته‌‌اند. مواضع و روش‌های طرفین سرانجام به توافق‌نامه برجام منجر شد. صرف‌نظر از برخي محدوديت‌هاي پيش‌بيني‌شده براي کشورمان در زمينه انرژي اتمي، در حقيقيت يک پيروزي بزرگ براي سياست خارجي کشورمان بود که در آن حداقل برخي حقوق حقه ملت ما مورد تأييد و اقرار قدرت‌هاي بزرگ جهاني قرار گرفت. مشکل اينجا بود که هم امضاکنندگان و موافقان برجام و هم مخالفان آن در داخل ايران گمان يا وانمود مي‌کردند که با امضای برجام همه مسائل کشور حل‌وفصل مي‌شود. البته يکي از مشکلات اصلي ايران، معضلات موجود در اقتصاد سياسي کشور است که مانع رشد اقتصادي کشور مي‌شود. اما اقتصاد سياسي تنها مسئله نيست و بسياري از ساختارهاي فکري، مالي، اداري و اجرائي ما دچار مشکلات است. ازجمله امروز مخالفان دولت به مسئله عدم پيش‌بيني دولت در مقابله با تهديدهاي اجرا‌شده توسط ترامپ اشکال وارد مي‌کنند و دولت را به بي‌تدبيري در مقابله با تهاجم سياسي اقتصادي ترامپ متهم مي‌کنند. بايد به منتقدان يادآور شد دولت حسب قانون بودجه مصوب مجلس حدود 340 هزار ميليارد تومان بايد پرداخت داشته باشد؛ والا از پرداخت حقوق کارکنان، يارانه، مستمري بازنشستگان و ساير هزينه‌هاي جاري درمي‌ماند. از‌يک‌سو اين‌ بار بزرگ بر دوش دولت است و دولت ناچار است آن را از محل فروش ارز، سکه، واردات، گمرکات، ارزش افزوده و ماليات بر درآمد و فروش اموال ثابت کسب کند. اين بار بر دولت سنگيني مي‌کند، به‌علاوه اینکه همگي از ارتقای سطح معيشت کارمندان و مردم سخن مي‌گويند و از دولت توقع دارند زندگي مردم را بهتر بسازد. از سويي دولت همچنان يارانه سوخت، برق، آب مي‌دهد و درآمدهايش قابل حصول نيست. همين عيب‌جويان که از‌يک‌سو فرياد بهترشدن وضع مردم، ارزاني، افزايش حقوق کارگران، افزايش حقوق کارکنان، افزايش يارانه پرداختي مردم را مي‌دهند، با برجام و ادامه آن با اروپاييان مخالف‌اند و معتقد به سياستی راديکال در خارج کشور هستند. به اين مسئله توجه نمي‌کنند که با خروج آمريکا از برجام و مرحله اول تحريم‌ها، خريد نفت کره‌جنوبي و فرانسه از ايران به صفر رسيده و روسيه نيز با کمال گشاده‌دستي قول جبران کمبود نفت ايران در بازارها را به آمريکا داده است. بايد به آنها گفت ايران به رئيس‌جمهور نظامي نيازي ندارد اما به يک هم‌صدایي بين ارگان‌هاي مختلف و سپردن کار به کاردانان و حمايت از آنها نياز دارد؛ نه آنکه اگر فردي چون وزير خارجه در مقابل بيگانگان سينه سپر کند و با تمام وجود پيش برود، آنگاه پشت او را خالي کنيم و در رسانه‌ها از او موجودي منفعل بسازيم. هرچند تاريخ خود حکم مي‌کند و امروز هم درباره کساني که گاه به خيانت متهم شده‌‌اند، قضاوت خود را دارد اما گاه بسيار دير مي‌شود. هم‌صدايي در حکومت و تشريح واقعيت براي مردم و ارائه راه‌حل مشخص و اميدوارکردن مردم به انجام آن يک ضرورت است؛ در اين‌صورت است که نهال اميد در دل مردم براي خود و فرزندان و نوادگان آنها بارور مي‌شود. براي همه مشکلات اعم از داخلي و زيست‌محيطي يا خارجي بايد برنامه ويژه طراحي شود. افراد ظالم و گردنکشان تاريخ نتوانسته‌‌اند تمدن‌ها را نابود کنند و حتي جذب تمدن‌ها شده‌‌اند اما زيروروهاي تغييرات طبيعي در بسياري موارد علاوه بر خسارات، تمدن‌ها را هم نابود کرده‌اند. امثال ترامپ و حتي بسيار بدتر از او در تاريخ بسيار بوده‌‌اند اما فقط توانسته‌‌اند لطمه‌هاي موردي به مردم بزنند و سرو تمدن با خم‌شدن مجددا راست‌قامت شده است اما اگر ريشه سرو خشکيده شود، ديگر سر بلند نخواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.