ناکامی تلاش آمریکا در نشست شورای امنیت برای انزوای ایران
مخالفان علنی ترامپ
شرق: اگرچه قرار نبود اما ايران و برجام، در جلسه روز گذشته شوراي امنيت سازمان ملل پرتکرار بود. هرچند رئيس جلسه فکرش را نميکرد اما نشست شوراي امنيت به حمايت از ايران در برجام و تعهدش به توافق هستهاي تبديل شد و همچنين انتقاد از آمريكا براي خروج از برجام.
حدود يک ماه گذشته ايالات متحده آمريكا اعلام کرد که همزمان با نشست مجمع عمومي سازمان ملل، جلسه شوراي امنيت به رياست آمريكا و شخص دونالد ترامپ برگزار ميشود؛ آن هم با موضوع ايران. گمانهزنيها حاکي از اين بود که اين جلسه خيلي مطابق با انتظار آمريكا پيش نخواهد رفت، بنابراين موضوع کليتر شد و از ايران به عدم اشاعه تسليحات کشتارجمعي تغيير کرد.
اين جلسه ديروز برگزار شد. دونالد ترامپ در کسوت رئيس جلسه، خيلي سريع از بحث سلاحهاي کشتارجمعي به سوريه رسيد و از حملههاي شيميايي در اين کشور به ايران. رئيسجمهوري آمريكا که به تعبير وزير خارجه ايران «از رياست دورهاي آمريكا بر اين شورا سوءاستفاده» ميکرد، ادعاهاي خود عليه ايران را تکرار کرد. اين در حالي بود که تنها چند ساعت پيش از آغاز اين جلسه محمدجواد ظريف وزير خارجه ايران در نشست روز بينالمللي امحاي کامل سلاحهاي هستهاي در نيويورک، خواستار توقف اين روندهاي خطرناک و امحاي کامل اين سلاحهاي غيرانساني شده بود.
ظريف در نيويورک نشستي با 4+1 داشت که رئيس جلسه شوراي امنيت از نتايج آن عصباني به نظر ميرسيد. تا جايي که کشورهاي حامي ايران را تهديد کرد و گفت هر کشوري با سياست آمريكا براي مقابله با ايران همراهي نکند، با مجازات روبهرو ميشود. ترامپ از برجام صحبت و ادعا کرد ايران پولي را که از اين توافق به دست آورده در راه تروريسم خرج کرده است. اما قسمت عجيب ماجرا جايي بود که ترامپ به مسئله «ادلب» يعني آخرين پايگاه مخالفان در سوريه رسيد. او با وجود همه هجمههايي که به ايران وارد کرده بود، در اين قسمت از سخنانش از خويشتنداري ايران در روند پاکسازي ادلب از تروريستها تشکر کرد. ترامپ اين خويشتنداري را حاصل توصيه خود توصيف کرد. امري که سرگئي لاوروف وزير خارجه روسيه را کاملا متعجب کرد. در ادامه سخنرانيهاي مقامات اعضاي شوراي امنيت وزنه حمايت از ايران و توافق هستهاي سنگينتر از آن چيزي بود که آمريكاييها تصور ميکردند. رئيسجمهوري فرانسه، نخستوزير انگليس و وزراي خارجه چين و روسيه از اعضاي دائمي بودند که از برجام حمايت کردند. «اوو مورالس» رئيسجمهور بوليوي هم از کودتاي آمريكا در ايران تا تحريمهاي يکجانبه اين کشور عليه
ايران سخن گفت و در حالي که يک صندلي بين او و رئيسجمهور آمريكا فاصله بود همه سياستهاي او را به باد انتقاد گرفت.
رئيسجمهور آمريكا چه گفت
بخش زيادي از سخنراني رئيسجمهور آمريكا در جلسه شوراي امنيت معطوف به ايران بود؛ مثل سخنراني او پشت تريبون مجمع عمومي. او با متوجهکردن اتهامات هميشگي خود به ايران از عملياتيشدن دور بعدي تحريمهاي يکجانبه عليه ايران خبر داد و ادعا کرد که تحريمهاي بيشتر و سختتري عليه ايران اعمال ميکند تا بتواند با طيفي از رفتارهاي آن مقابله کند. به گزارش «ايسنا» او با طرح اين ادعا که ايران دولت اصلي حامي تروريسم و به دنبال هرجومرج در خاورميانه است، افزود: «با اين کارنامه دولت ايران هرگز نبايد اجازه داشته باشد که به سلاحهاي هستهاي دسترسي پيدا کند. ما در همين چارچوب از برجام خارج شديم چراکه توافق بسيار بدي بود و به ايران اجازه ميداد در مسير دستيابي به اينگونه سلاحها قدم بردارد. در پي اين توافق بد دولت ايران به منابع مالي گستردهاي دست پيدا کرد؛ در زماني که به پول نفت احتياج داشت و ما با اين توافق اين پول را در اختيار آنها قرار داديم».
لزوم اجراي تمام مفاد برجام
امانوئل مکرون، رئيسجمهور فرانسه، دومين مقامي بود که دونالد ترامپ تريبون را به او سپرد. او هم به بيان مواضع قبلي خود در قبال برجام و ايران پرداخت. از لزوم حفظ برجام گفت و تأكيد کرد که تمام مفاد برجام بايد از سوی همه کساني که آن را امضا کردهاند، رعايت شود. رئيسجمهور فرانسه براي گفتوگو درباره موشکهاي بالستيک ايران ابراز اميدواري کرد. به گزارش «ايسنا»، رئيسجمهور فرانسه در سخنان خود در جلسه شوراي امنيت سازمان ملل درباره برجام گفت: «برجام يک توافق کامل نيست؛ اما توافقي قاطع در اين زمينه است؛ بنابراین بحران اعتمادي که اکنون به وجود آمده، به خاطر تحريمهاي آمريكا است؛ اما ايران همچنان پايبند به توافقنامه برجام است و تمام مفاد برجام بايد از سوی تمام کساني که آن را امضا کردهاند، نهفقط آلمان و بريتانيا و فرانسه رعايت شود». مکرون در زمينه برنامه موشکي گفت: «بحث موشکهاي بالستيک هم بايد در اين چارچوب و با درنظرگرفتن صلح در منطقه بررسي شود و استراتژيهاي بينالمللي براي خطرهايي که ممکن است به وجود آيد، تدوين شود و ايران هرگز دستش به سلاح هستهاي نرسد».
انگليس به برجام پايبند است
نخستوزير انگليس هم در راستاي مواضع قبلي خود از برجام حمايت کرد؛ ولي سخنان او از باقي اعضاي دائم بيشتر با آمريكا همسو بود. به گزارش گروه تسنيم به نقل از بيبيسي، «ترزا مي» گفت همه کشورها بايد به سمت منع گسترش سلاحهاي هستهاي بروند. منع گسترش سلاحهاي هستهاي، مسئلهاي جمعي است و همه بايد براي آن تلاش کنيم. نخستوزير انگليس در ادامه درباره برجام گفت: «در سال 2015 برنامه جامعه اقدام مشترک (برجام) درباره ايران اتفاق افتاد، همه ميدانند که چقدر به نگراني عمدهاي تبديل شده بود؛ ولي با برجام فکر ميکنيم به بهترين گام رسيديم». او که روز قبل از جلسه با رئيسجمهور ايران ديدار کرده بود، ادامه داد: «ايران به تمام تعهدات خود عمل کرده است. بايد اطمينان پيدا کنيم که همچنان به برجام پايبند باقي ميماند. برجام بهترين راه براي جلوگيري از دستيابي ايران به سلاح هستهاي بود. در ادامه مي ادعاهاي آمريكا درباره ايران در منطقه را مطرح و درباره برنامه موشکي ايران ابراز نگراني کرد».
دفاع تمامقد مورالس از ايران
درحاليکه نشست به سود ايران پيش ميرفت و مقامات کشورها مواضع حمايتي از برجام داشتند، رئيسجمهوري بوليوي به دفاع تمامقد از ايران پرداخت. او نهفقط خروج آمريكا از برجام و تحريمها را محکوم کرد، سياستهاي آمريكا از کودتاي 1332 تابهحال درباره ايران را به چالش کشيد. اوو مورالس با اشاره به کودتا عليه دولت منتخب در ايران گفت: «واشنگتن سالها از حکومتي تماميتخواه در تهران حمايت کرد». مورالس از کشورهاي غربي براي مداخله نظامي در عراق و ليبي انتقاد کرد و گفت: «عراق بر مبناي يک دروغ که سلاح کشتارجمعي دارد، اشغال شد». رئيسجمهوري بوليوي همچنين جنگ داخلي سوريه را نتيجه سياست کشورهاي خارجي دانست. مورالس با تأكيد بر اينکه واشنگتن به چندجانبهگرايي پايبند نيست، ادامه داد: «آمريكا به هيچ شکلي براي حفظ دموکراسي تعهدي ندارد و با ديکتاتورها همکاري ميکند». او همچنين از سياست دونالد ترامپ درباره مهاجران و پناهجويان انتقاد کرد. او با بيان اينکه آمريكا نگران عدالت در کشورهاي ديگر نيست، گفت: «ايالات متحده به دنبال ايجاد دموکراسي نيست؛ وگرنه از ديکتاتوري حمايت نميکرد و به صورت يکطرفه به کشورهاي ديگر حمله نميکرد و سعي
نميکرد که اورشليم را بهعنوان پايتخت اسرائيل انتخاب کند». او افزود: «اين تصميمات ژئوپليتيکي است که آمريكا اتخاذ ميکند و در پي اين تصميماتي که گرفته شده، من از آلمان، چين و روسيه ميخواهم که درباره برجام که آن را امضا کردهاند، از آن دفاع کنند و در آن بمانند».
همه حق دارند با ايران روابط تجاري و اقتصادي داشته باشند
وزراي خارجه روسيه و چين نيز در نشست شوراي امنيت در مقابل آمريكا صف کشيدند. وانگ يي، وزير خارجه چين، درباره برجام گفت: «برجام يک توافق معتبر بوده و چين از ايران ميخواهد که به تعهداتش پايبند بماند و همه کشورها حق دارند روابط تجاري و اقتصادي با ايران را داشته باشند تا بتوانيم اين توافق هستهاي را به توافقي کارآمد تبديل کنيم». سرگئي لاوروف، وزير خارجه روسيه، هم که کشورش در منطقه همکاري نزديکي با ايران دارد، در زمينه برجام گفت: «خروج آمريكا از برجام خطر بزرگي براي نظام منع گسترش سلاحهاي کشتارجمعي در جهان است. ايران کاملا به اجراي تعهدات خود پايبند بوده است و بازرسان آژانس بارها در گزارشهاي خود بر اين موضوع تأكيد کردند». او با تأكيد بر اينکه برجام بايد زنده نگه داشته شود، به تلاشهاي چين، روسيه و اتحاديه اروپا براي حفظ اين توافق بينالمللي اشاره کرد و گفت: «اجرانشدن اين توافق باعث ايجاد مشکلاتي در امنيت خاورميانه ميشود و امنيت در اين منطقه را با خدشه روبهرو ميکند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.