اعتراض کنم یا سکوت؟
زهرا عمرانی
در روزی که به احترام «صلح» نامگذاری شده، مردی در جایی از «جنگافروزی» میگوید و زنی در مقابل او به اعتراض بر میخیزد و اینگونه مدئا که با پشتکار و خستگیناپذیری زندگیاش را گذاشته تا با جنگ و خشونت مبارزه کند، قصه خود را بر من و این ستون تحمیل میکند.
مدئا بنجامین زنی است ریزاندام که بیباکانه تلاش کرد تا در حضور مسئول وزارت خارجه آمریکا در نشستی که درباره برنامه موشکی ایران برگزار شده بود، اعتراضش را نسبت به همه جنگطلبیهای گذشته و اکنون فریاد بزند. او خطاب به برایان هوک، بانگ برآورد: «فکر میکنید این تحریمها به حکومت ایران آسیب میزند یا به مردم ایران؟ شک نکنید به مردم ایران، شما در حال پروندهسازی برای جنگ با ایران هستید، نتیجه جنگ عراق چقدر برایتان رضایتبخش بود که حالا دوباره دارید دقیقا همان کار را میکنید؟ بیایید واقعبین باشیم. جنگ بیشتری نمیخواهیم، ما صلح میخواهیم».
مدئا که همین روزها پا به 67سالگی گذاشته است، همچنان مانند جوانیاش پرشروشور است. زاده و بزرگشده نیویورک است. در سال اول دانشگاه تصمیم گرفت نامش را از سوزی به مدئا تغییر دهد. مدئا، زنی از اسطورههای یونانی است که از برترین ساحران جهان باستان بوده است. در همان سال به گروه «دانشجویان برای جامعه دموکراتیک» پیوست. درسش تمام نشده، دانشگاه را رها کرد و در جستوجوی کشف جهان به تنهایی راهی اروپا و بعد آفریقا شد و چندسالی را از طریق آموزش زبان انگلیسی در کشورهای مختلف سپری کرد. شاید متأثر از تجربه زندگی در آفریقا و چشیدن طعم خشونت و فقر بود که تصمیم گرفت به آمریکا برگردد و به درسش ادامه دهد بلکه حضورش مفیدتر باشد. او که کارشناسی را رها کرده بود، اینبار در دو رشته بهداشت عمومی و اقتصاد در دو دانشگاه معتبر، دوره کارشناسیارشد را به پایان رساند و بلافاصله از طریق استخدام در بخش غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد بهعنوان اقتصاددان عازم آفریقا و بعد هم آمریکای لاتین شد. بعد از چهار سال زندگی در کوبا، در 31سالگی، به دلیل نوشتن مقالهای درباره «سانسور در کوبا»، از آن کشور اخراج شد و به آمریکا برگشت. در همان زمان با همسرش
کوین آشنا شد و این آشنایی سرآغازی برای ورود او به عرصههای دیگری از فعالیت اجتماعی بود.
کوین داناهر، هرچند اکنون دکترای جامعهشناسی دارد و در مخالفت با «جهانیشدن» نامی آشناست، اما او هم مانند مدئا، جوانی پرهیجان و متواضعانهای داشته است. در شرق آمریکا در خانوادهای مهاجر از ایرلند، به دنیا آمده و در دوره دبیرستان و دانشگاه از طریق رانندگی کامیون و بنایی امرار معاش میکرد. شبها هم بهعنوان نوازنده گیتار با گروهی در کافهها و بارها مینواختند. در سفری به غرب آمریکا، تصمیم گرفت همانجا بماند و زندگیاش را تغییر دهد، دکترایش را در رشته جامعهشناسی گرفت و پایاننامهاش را درباره «جنبش بایکوت رژیم آپارتاید آفریقایجنوبی» نوشت. شاید آفریقا اولین نقطه اشتراکی بود که مدئا و کوین را به هم جذب کرد. اکنون آنها صاحب دو دختر هستند و البته دو فرزند دیگرشان، سازمانهای غیردولتی معتبری هستند که مدئا و کوین با هم بنیان نهادهاند؛ اولی «گلوبال اکسچنج» با هدف توسعه حقوق بشر و تجارت عادلانه و دیگری «کد پینک»به دنبال پایاندادن به شعله جنگهایی که آمریکا در جهان برمیافروزد. مدئا این روزها همه انرژیاش را صرف تلاش برای پایاندادن به جنگهای فعلی و پیشگیری از جنگهای احتمالی میکند. هرچند به او لقب «یکی از
رهبران جنبش صلح» را دادهاند و اغلب فعالیتهایش همکاری با سازمانهای مردمنهاد بینالمللی درباره حمایت از صلح و شکلدهی کمپینهای اعتراضی نسبت به جنگ است، اما حرکتهای فردیاش در بههمریختن سخنرانیهای رسمی، نیز بسیار جلب توجه کرده است. بعد از اعتراض هفته گذشته او به برایان هوک، رئیس گروه اقدام ایران در وزارت خارجه آمریکا، در مصاحبهای تلویزیونی مجری از مدئا پرسید: «موارد بسیاری پیش آمده که شما در کنار سیاستمدار قدرتمندی قرار گرفتهاید و بیباکانه و با تمام وجود نسبت به او اعتراض کردهاید، معمولا در این مواقع چه احساسی دارید؟» پاسخ مدئا برخلاف تصورم پر از تردید بود و البته امید: «واقعیت این است که معمولا این کار را با ترس و دلهره انجام میدهم، تنم عرق میکند، از درون میلرزم و مدام از خودم میپرسم که کدام بهتر است، اینکه اعتراض کنم یا سکوت؟ و آخر به خودم نهیب میزنم که باید از حقیقت دفاع کرد... با خود میگویم کاش افراد بیشتری بودند که بر این ترس درونی غلبه میکردند و در برابر خشونت و ظلم سر برمیآوردند، چراکه ما با سکوت در برابر مجرمان زندگی را برایشان خیلی راحت کردهایم و اما آنها بهراحتی زندگی
دیگران را به آشوب میکشند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.