|

منطق گم‌شده در بازار ارز

افزایش مجدد قیمت دلار

شرق: بعد از تثبيت کوتاه دلار در کانال 14 هزار تومان، بازار ارز ديروز بار ديگر شاهد جهش قيمت‌ها بود و هر يک دلار معادل 15هزار و 600تومان قيمت‌گذاري شد. دلار که از صبح ديروز با ۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان و حتي کمتر، معاملات خود را شروع کرده بود تا عصر ديروز به 16 هزار تومان هم رسيد. همچنين يورو از حدود ۱۶هزار و ۹۰۰ تا ۱۷ هزار و 500 تومان رشد کرد. برخي اين جهش قيمتي را به‌دلیل نگراني‌هاي مربوط به مذاکرات حسن روحاني، رئيس جمهوري، در سفر به نيويورک مي‌دانند و برخي از کمبود عرضه سخن مي‌گويند. به گزارش «شرق»، بازار ارز ديروز، روز پرالتهابي را پشت‌سر گذاشت. نرخ ارز نسبت به هفته گذشته تقريبا 20درصد رشد داشت و به گفته فعالان بازار گرچه انجام معاملات در بازار خيلي بالا نبود، اما تقاضاي محدودي وجود داشت. فعالان بازار هم از اين جهش يک‌باره دوهزارتوماني نرخ دلار غافلگير شده و دليل مشخصي براي اين رشد نمي‌بينند. ميثم رادپور، فعال بازار ارز، در گفت‌وگو با «شرق» معتقد است مجموعه عواملي مانند نااطميناني در بازار و تزريق فشار دولت در بازار باعث رشد نرخ ارز شده و احمد امینی‌خواه، يکي‌ديگر از فعالان بازار، جهش ارزي را مربوط به فشارهاي دونالد ترامپ مي‌داند. برخي دلالان مي‌گويند هر وقت دلار گران‌تر مي‌شود، تقاضا هم براي خريد بالاتر مي‌رود. برخي فعالان بازار هم معتقدند اخبار ضدونقيض درباره مسائل سياسي و شرايط بين‌الملل همواره بر بازار اثر داشته و اين روزها هم اين دست خبرها کم نيست و مي‌تواند عامل نوسان باشد. هرچند در ميان تحليل‌هاي فعالان بازار نمي‌توان به يک عامل در افزايش نرخ ارز رسيد، اما آنچه روشن است نااطميناني و نگراني‌هايي است که در بازار ارز وجود دارد و در نبود نظارت کافي قيمت‌ها به حال خود رها شده و همچنان در حال پيش‌رفتن است. در مجموع، فعالان بازار ارز با توجه به شرايط موجود پيش‌بيني دقيقي از روزهاي پيش روي بازار آزاد نداشته و مي‌گويند اين بازار تکليف و منطق ندارد. اميني‌خواه، فعال بازار، در‌اين‌باره توضيح داد: بازار ارز آزاد به حال خود رها شده است و دولت علاقه‌اي به کنترل اين بازار ندارد. سمت تقاضا در اين بازار به‌سوی خروج سرمايه است و از سمت کساني است که مي‌خواهند از ايران سرمايه خارج کنند. دولت هم به نظر مي‌رسد بر اين باور است که بخشي از نياز جامعه را از طريق نرخ ارز دولتي و ثانويه پاسخ مي‌دهد و بهتر است جلوي خروج سرمايه را بگيرد. بازار ارز در دوره کوتاهي با دلار 14هزارتوماني تثبيت شد و شايد بتوان عامل رشد فعلي را مربوط به تهديدات آمريکا دانست. اما قطعا اين افزايش قيمت موقت و گذراست و تا مدت کوتاهي نمي‌توان انتظار شوک قيمتي ديگري داشت. اگر مجموع سپرده ديداري و بلندمدت را تقسيم بر 15هزار تومان کنيم، ارزش کل نقدينگي موجود حدود 100ميليارد دلار است که معادل درآمد ارزي دو سال پتروشيمي و نفت است. مي‌توان پيش‌بيني کرد اگر تحريم‌ها به ثمر نرسد و بتوانيم يک ميليون بشکه نفت صادر کنيم، ميزان درآمد ارزي مي‌تواند اين ميزان نقدينگي را جواب بدهد. بنابراين رشد دلار کم خواهد بود ولي انتظار کاهش قيمت بسيار بعيد است. ميثم رادپور، يکي‌ديگر از فعالان بازار، اما معتقد است مجموعه عواملي که خيلي هم قابل شناسايي نيست، موجب افزايش نرخ ارز شده است. او توضيح داد: حرکت ارزي که از اواخر سال گذشته شروع شد و تا الان ادامه پيدا کرد، بخشي از آن متوجه دولت است. تصميم‌هاي دولت فشار زيادي به بازار وارد کرده و تبعات بسته‌هاي ارزي و پيشنهادهای دولت آثارش در بازار باقي مانده است. در همين مدت بخش‌نامه تعهدات ارزي داده شده که تمام ارز را صادرکننده در سامانه نيما عرضه کنند و اين باعث شده طرف عرضه تاحدي تضعيف شود. ضمن اينکه براي بازار ثانويه محدوديت‌هايي گذاشته شد و اختلاف اين دو نرخ بيشتر شده است. با وجود تمامي اين محدوديت‌ها دولت هم به اين محدوديت‌ها اضافه کرده و تمام بگير و ببندها باعث ترس خوردگي در بازار شده است. درحال‌حاضر صراف‌ها به جاي کار با پول نقد با چک بانکي کار مي‌کنند و بسياري از آنها به دليل پرهزينه‌شدن معاملات دست از کار کشيده‌اند. دولت گرچه قصد سامان‌دهي به بازار ارز را داشت، اما با سياست‌هاي غلط عملا نااطميناني را به بازار تزريق کرد که امروز هم ما همچنان شاهد تبعات آن هستيم. فعاليت دلالان و سفته‌بازي در بازار و نبود نظارت کافي از سمت بانک مرکزي موجب شده پاسخ منطقي براي رشد يکباره ارز وجود نداشته باشد؛ به‌طوري‌که ممکن است با هر خبري در حوزه سياسي، به‌ويژه در اين روزها که جريان سفر رئيس‌جمهوري به آمريکا مطرح است، بازار درگير نوسان زيادي شود. در‌عين‌حال که انتظارات مردم براي افزايش قيمت ارز شکل گرفته و از سويي عدم کنترل بازار آزاد از سوي سياست‌گذار ارزي و ساير دستگاه‌هاي مربوطه، اين بازار را که به گفته رئيس بانک مرکزي سهم سه درصدي در کل معاملات ارزي دارد، به يک بازار رهاشده تبديل کرده که به هر سويي ممکن است رفته و قيمت‌ها در آن رکوردهاي جديدي ثبت کند. اين در حالي است که قيمت کالاهاي ديگر در بازار از نرخ ارز آزاد تبعيت مي‌کند و در صورت ادامه رشد ارز بايد منتظر تورم بالاي کالاها و خدمات باشيم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.