|

نگاه نو به 200 سالگی مارکس

خبرگزاری فرانسه روز گذشته در گزارشی از صنعا با عنوان «سال تحصیلی جدید کودکان شجاع یمنی در کشاکش جنگ» به بازگشایی مدارس این کشور جنگ‌زده و همچنان درگیر در جنگ پرداخته است.
دیوارها فرومی‌ریزند، شیشه پنجره‌ها خرد می‌شود و پسرها سه‌نفر سه‌نفر پشت یک میز می‌نشینند، اما این دانش‌آموزان که توانسته‌اند در کلاس ثبت‌نام کنند، از خوشبخت‌ترین کودکان یمن جنگ‌زده هستند. در صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثی‌ها، دانش‌آموزان در لباس‌های متحدالشکل سبز زیتونی برای مراسم صبحگاهی در مدرسه پسران الوحده صف بسته‌اند. تقریبا 70 دانش‌آموز هستند که با هم شعار می‌دهند «به‌پیش!» و زنجیری انسانی درست می‌کنند، اما علا یاسر 15ساله در میان آنها نیست. او در همان نزدیکی در فروشگاه کار می‌کند تا زندگی خانواده‌اش را تأمین کند.
یاسر که با خانواده‌اش از شهر تائز در جنوب‌غربی یمن فرار کرده است، می‌گوید: «من مجبورم به مدرسه نروم و با پدرم کار کنم تا زندگی‌مان بچرخد».
بر اساس گزارش آژانس کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، سه سال پس از آغاز جنگی که یمن را به آستانه قحطی رسانده است و نشانه‌ای از تخفیفش دیده نمی‌شود، دو میلیون کودک در آن کشور به امکان تحصیل دسترسی ندارند.
هشام الساكای 12 ساله نیز پس از مرگ پدرش در سال 2015، برای تأمین مادر و خواهرش ترک‌تحصیل كرده است. می‌گوید: «کاش می‌توانستم به مدرسه بروم، ولی مادرم نمی‌توانست هزینه‌های مدرسه را بپردازد... حتی نمی‌توانست برای من و برادرها و خواهرهایم لباس مدرسه بخرد».
جنگ یمن سبب فروپاشی اقتصاد آن کشور شد که پیش از آن هم بسیار ضعیف بود و محاصره بنادر و فرودگاه‌های کشور هم بر وخامت اوضاع افزود و با سربه‌فلک‌کشیدن قیمت مایحتاج زندگی، مردم برای زنده‌ماندن تقلا کردند. طبق اعلام سازمان ملل، بیش از 22 میلیون نفر - سه‌چهارم جمعیت یمن - نیازمند کمک‌های بشردوستانه هستند. کودکان یمنی به‌طور خاص در معرض خطرهای متعدد هستند. در آن کشور بسیاری از دختران در سنین کودکی ازدواج می‌کنند. طبق آمار یونیسف، بیش از 40 درصد دختران در یمن قبل از 15سالگی ازدواج می‌کنند و سه‌چهارم آنها تا 18سالگی. پسران نیز به‌عنوان سربازان کودک به طور مستقیم وارد جنگ می‌شوند و در جنگی که نزدیک به 10 هزار کشته برجا گذاشته است، شرکت می‌کنند.
مختار یحیی 15ساله یکی از آن معدود کودکان خوشبخت است که در الوحده ثبت‌نام کرده. او به خبرنگار خبرگزاری فرانسه گفت: «ما می‌خواهیم تحصیل کنیم تا پزشک، مهندس و خلبان شویم. ما امیدواریم که همه‌چیز بهتر شود تا آینده روشنی داشته باشیم». یونیسف برآورد کرده است که 4.5 میلیون کودک یمنی در خطر ازدست‌دادن امکان تحصیل هستند و حدود دو سال است که حقوق معلمان به آنها پرداخت نشده است. بیش از دوهزار و 500 مدرسه آسیب دیده یا ویران شده‌اند و تعدادی از مدارس درحال‌حاضر به‌عنوان پناهگاه آوارگان یا اردوگاه‌های گروه‌های مسلح مورد استفاده قرار می‌گیرند.
کریستوف بوئیراک، سخنگوی یونیسف، می‌گوید بسیاری از معلمان «به دنبال کار دیگری هستند تا زنده بمانند. بعضی درس‌های مختلف را تدریس می‌کنند. بدیهی است که کیفیت آموزش در معرض خطر است. به دلیل کمبود معلم، کودکان درس‌ها را کامل فرانمی‌گیرند».
دانش‌آموزان از جنگ‌های درگرفته در یمن در امان نمانده‌اند. ماه گذشته در حملات هوایی بیش از 60 کودک کشته شدند، از جمله 40 کودک در یک اتوبوس مدرسه در استان سعدا در شمال‌غربی کشور. بمباران‌ها جان دانش‌آموزان را در شهر صنعا نیز گرفته است. طاها عقبه، یک دانش‌آموز 14 ساله در الوحده، می‌گوید: «پیام او به جهان» این است که «به جنگ و حملات هوایی در راه ما به مدرسه پایان دهند». در 300 کیلومتری جنوب‌غربی صنعا، در شهر عدن نیز کودکان مشغول برنامه‌ریزی برای بازسازی کشورشان هستند. حمزه صابر 12 ساله، دانش‌آموز مدرسه سامه عدن، می‌گوید: «من می‌خواهم معمار و طراح ساختمان‌های بلند باشم». هشام معاد، هم‌کلاسی او، نیز بلندپروازی‌های مشابهی دارد: «من می‌خواهم وکیل باشم و از مردم و حقوقشان دفاع کنم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.