آخرین امید زیستن در زمین
محمد درویش
دوشنبه گذشته، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، از رهبران جهان خواست تا سرعت مبارزه با خطر تغییرات اقلیمی را افزایش دهند. او گفت: «اگر ما این روند نگرانکننده را تا سال ٢٠٢٠ تغییر ندهیم، با خطر ازدستدادن زمان مناسب برای پیشگیری از تغییرات اقلیمی افسارگسیخته روبهرو خواهیم شد».
هشدار گوترش یک روز پس از مذاکرات شکستخورده اقلیمی در بانکوک اعلام میشود که انتظار میرفت بتواند پیشنویس قوانین لازم در دور بعدی مذاکرات اقلیمی سازمان ملل در کاتوویتس/ لهستان در دسامبر جاری را فراهم کند و بهاینترتیب سازوکار اجرائی توافقنامه پاریس تبیین شود. گوترش در سخنرانی اخیرش در نیویورک با اشاره به گفتوگوهای اقلیمی ناموفق دانمارک در سال ٢٠٠٩ گفت: «ما نباید اجازه دهیم که کاتوویتس، کپنهاگ دیگری را به ما یادآوری کند». اما چرا گفتوگوهای بانکوک به سرانجامی نرسید؟ مشکل اصلی در تبیین چگونگی دستیابی کشورهای درحالتوسعه به منابع مالی لازم برای اجرای تعهدات قرارداد پاریس است؛ جایی که کشورهای شمال با وجود تعهدات پیشین خود، عملا میزان و چگونگی دریافت این کمکها را اعلام نمیکنند. به گفته مدیر سازمان ActionAid International Climate Policy، کشورهایی مانند ایالات متحده، ژاپن، استرالیا و اتحادیه اروپا تمایلی ندارند که بگویند «چه اندازه پول در اختیار قرار میدهند و تا چه اندازه میتوان روی آنها حساب کرد». دیگر نمایندگان دلسردی و ناخشنودی خود را نسبت به نقش ایالات متحده در این مذاکرات ابراز کردهاند و میگویند: آمریکا روند (مذاکرات) را تضعیف میکند، به رغم آنکه دونالد ترامپ خروج آمریکا از توافقنامه پاریس را اعلام کرده. به گفته مشاور شبکه جهانسوم -Third World Network - ایالات متحده همکاریهای بینالمللی را با ممانعت از کمکهای مالی و انتقال تکنولوژی لازم به کشورهای درحالتوسعه تضعیف میکند. گوترش در سخنرانی خود از ترامپ نام نبرده، اما کلا از رهبران جهانی خواسته تا هدفهای پاریس را به اجرا بگذارند. چند کشور در حال نزدیکشدن به اجرای این هدفها هستند و سازمان ملل دریافته که حتی اگر اهداف موجود محقق شود، فقط یکسوم آنچه باید رخ دهد، انجام می شود و ما تا مرز دو درجه سانتیگراد افزایش متوسط دما میتوانیم شرایط را کنترل کنیم که خود بسیار خطرناک است! بهویژه اگر یادمان باشد که افزایش ۷۶/. درجه سلسیوس در صدسال اخیر، چه فاجعه بزرگی را رقم زد. گوترش گفته: «زمان برای رهبران ما فرارسیده تا نشان دهند به مردمی که سرنوشت آنها را در دست دارند، اهمیت میدهند. ما نیاز داریم تا هرچه سریعتر از وابستگی خود به سوخت فسیلی دور شویم». گوترش این ایده را که دورشدن از سوخت فسیلی هزینه بسیار سنگینی خواهد داشت، رد میکند و میگوید که انرژیهای تجدیدپذیر اکنون با نفت و زغالسنگ رقابت میکنند و اجرای هدفهای پاریس در همهجا اقتصاد را تقویت خواهد کرد. او ابراز کرده که برای هر یک دلار خرجشده در راه احیای جنگلهای آسیبدیده، میتوان بازیافتی بالغ بر ٣٠ دلار در زمینه کاهش فقر و مزایای اقتصادی داشت. گوترش از رهبران دنیا و همچنین از رهبران شهری و اقتصادی خواسته تا در سپتامبر ٢٠١٩ برای یک گردهمایی اقلیمی به او بپیوندند. و این شاید آخرین امید زیستن در زمین باشد! خواننده عزیز روزنامه «شرق»! دو نکته مهم در سخنان دبیرکل سازمان ملل میدرخشد: نخست آنکه وی صراحتا مخالفان قرارداد پاریس را به مسئولانی تشبیه کرد که به سرنوشت مردمی که آنها را انتخاب کردهاند، اهمیتی نمیدهند و کیست که نداند در رأس چنین مسئولانی دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین قرار دارند! دوم اینکه گوترش آشکارا اعلام کرد: نباید سرمایهگذاران را از صرف هزینه در حوزه استحصال انرژیهای نو ترساند؛ رخدادی که همچنان برخی از کارتلهای نفتی چندملیتی و چند مدیر ارشد دولتی در ایران بر طبل آن کوبیده و صراحتا تغییر مسیر از سوختهای فسیلی به سوی انرژیهای نو را غیراقتصادی و گران توصیف میکنند. چرا؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.