دم خروس ارتباط با مردم
مرجان لقایی
علم ارتباطات یکی از ارکان مهم ارتباط سالم را گفتوگو میداند. گفتوگوی سالم آن است که افراد بتوانند با انتخاب صحیح کلمات و درنظرگرفتن بار معنایی، صوت و حرکات و رفتارهای خودمنظور (پیام) خود را به مخاطب منتقل کنند. این در حالی است که علم ارتباطات فقط هفت درصد انتقال یک پیام را کلام، 35 درصد آن را صوت و مابقی را حرکات حین صحبتکردن یا ارتباطبرقرارکردن با دیگران میداند؛ در واقع پیامی که ما به مخاطب یا طرف گفتوگوی خود میدهیم تا 62 درصد به نوع رفتار و حرکات بدنیمان بستگی دارد. دقیقا به همین دلیل است که گفتههای یک مقام یا مسئول دولتی وقتی در تلویزیون یا یک اجتماع قرار دارد، بیشتر مورد توجه قرار میگیرد تا زمانی که این گفتهها در روزنامه یا وبسایت خوانده شود؛ زیرا پیامی که مردم در تلویزیون یا اجتماع دریافت میکنند تا حدود 93 درصد به لحن (صوت) و حرکاتی که گوینده حین بیان کلام از خود نشان میدهد، بازمیگردد و براساس آنچه از این 93 درصد برداشت کردهاند، قضاوت خواهند کرد. آنچه در مراسم عزاداری اباعبداللهالحسین در قم رخ داد و واکنشهایی که مردم نشان دادند، یکی از نمونههای اهمیت ارسال صحیح پیام و نداشتن آگاهی و دانش کافی مسئولان ما به این موضوع است. مسئولان محترم فراموش کردهاند ما در عصری زندگی میکنیم که به عصر ارتباطات شهرت دارد؛ عصری که زندگی هر فرد، اعم از مسئول و شهروند عادی را در اتاقی شیشهای قرار داده و همه میتوانند نظاره کنند. همین امر هم باعث میشود تا قضاوتکردن درباره آنچه مسئولان با بیان کلمات مطرح میکنند و پیامی که رفتار آنها ارسال میکند، آسانتر باشد. این درحالی است که آگاهی مردم دراینباره و درنتیجه قدرت تحلیل آنها بالا رفته و بهراحتی هر رفتاری را نمیپذیرند. حضور شخصیتهای سیاسی در یک اتاقک شیشهای میان عزاداران حسینی و جداکردن خودشان از مردم شاید توجیه امنیتی داشته باشد، اما قطعا توجیهی برای مردمی که این روزها زیر فشار شدید اقتصادی قرار دارند و مدام مسئولان از آنها درخواست تحمل میکنند، نخواهد داشت. اگر به گفته رئیسجمهوری، اکنون ما در جنگ قرار داریم و این جنگ کشته هم خواهد داشت، پس باید بدانیم نباید مصداق بارز مثالِ «مرگ خوب است، اما برای همسایه» باشیم. اگر به امنیت محلی که رئیس مجلس و جمع دیگری از بزرگان سیاسی کشور در آن حضور داشتند، اطمینانی نیست پس این ناامنی برای عزاداران سیدالشهدا هم وجود دارد و خون کسی از دیگری رنگینتر نیست. اگر هوای محیط، به گفته احمد خمینی، گرم بود و لباس روحانیت این گرما را تشدید میکرد، آقایان کتوشلوارپوش دیگری هم در آن محیط بودند؛ پس هوا برای همه گرم بود و باید کولرها برای همه مردم کار میکرد؛ نه عدهای خاص. چه توجیهی وجود دارد مبنیبر اینکه مردم عزادار به سر و سینه خود بکوبند و اشک بریزند (گرما در این شرایط هم تشدید میشود) و عدهای در یک اتاق شیشهای آنها را تماشا کنند. مگر خدای ناکرده آنها خود را تافته جدا بافته میدانند؟ هرچند شرکت در این مراسم از سوی این شخصیتها به منظور ادای احترام بود، اما مردم چنین منظوری را دریافت نکردند. آیا مسئولانی که در این عزاداری حسینی شرکت داشتند، متوجه شدند که چه پیام تلخی را با همین رفتار و زبان بدنشان به مردم منتقل کردند؟ آیا مسئولانی که در آن حسینیه و در اتاق شیشهای حضور داشتند میدانند چرا قاسم سلیمانی میان مردم با گرایشهای مختلف اصولگرا و اصلاحطلب، منتقدان به نظام و حامیانش محبوبیت و احترام دارد؟ چون تحلیل زبان بدن قاسم سلیمانی علیرغم شغلاش که نظامیگری است، میگوید ما همه در کنار هم هستیم. حضور قاسم سلیمانی برای موافقانِ حضور ایران در عراق و سوریه و مخالفان آن محترم است؛ چراکه به این باور رسیدهاند کلام و رفتار سلیمانی باهم مطابقت دارد. وقتی فردی کلامش با لحن و زبان بدنش هماهنگی نداشته باشد مانند انسانی است که همه ارگانهای بدنش سالماند و درست کار میکنند اما او مرتب غش میکند. آیا پزشک به تمارض مشکوک نمیشود؟ گافهای ارتباطی سنگین که اینروزها مسئولان کشوری میدهند بر طبل دشمن میکوبد و صدای آن را بلندتر میکند، یادمان باشد دشمنان این سرزمین بهدرستی کار خود را بلدند آنها بهخوبی میتوانند از این گافهای ارتباطی استفاده کرده و مردان حکومت را پر از تبختر نشان دهند. همین ارسالنکردن صحیح پیام و زبان بدن مسئولان کشوری است که باعث میشود تا فردی کاپشنی ارزانقیمت پوشید و کفش از پا درآورد و با مردم وارد یک جمع شد، مردم سر از پا نشناسند و به او رأی بدهند و علمکرد او چندین نسل را به فنا دهد، اما همچنان میان عدهای محبوب باشد؛ چراکه او بهخوبی بلد است از زبان بدن خود استفاده کند. اما مردم گفتههای مسئولی را که کتوشلوار چندمیلیون تومانی میپوشد و پشت تریبون میگوید در حسابش چهارمیلیون تومان پول است، باور نمیکنند. اینجاست که دم خروس بیرون میزند و دم خروس همیشه باورپذیر است. آنچه ایران امروز را با بحران مواجه کرده است، بحران ارتباط است نه اقتصاد و تحریم. اگر بحران ارتباط که بسیار هم خطرناک است، مهار شود قطعا اگر همه دنیا هم ایران را تحریم کنند مردم مقاومت خواهند کرد؛ چیزی که هنوز مسئولان کشوری ما، حتی آنها که با رأی مستقیم مردم انتخاب شدهاند، متوجه آن نیستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.