آيا ايران به دنبال دريافت خسارت از هواپيماساز فرانسوی- ایتالیایی است؟
شكايت ايران از شركت هواپيماسازي ATR
شرق: با انعقاد قرارداد خريد 20 فروند هواپيما به ارزش بیش از ۴۰۰ میلیون دلار از هواپيماساز فرانسوی- ایتالیایی ایتیآر، گمان ميرفت در شرايطي كه تفاهمنامهها با دو غول هواپيماساز فرانسوي ايرباس و آمريكايي بويينگ به در بسته خورد، تا حدودي ناوگان هوايي ايران را نو كند؛ اما با پاپسكشیدن اين شركت فرانسوی- ایتالیایی و اعلام فروش هشت فروند باقيماندهاي كه ثبت سفارش از سوي ايران شده بود، ايران خود را محق ميداند كه از اين شركت شكايت كند. هرچند شرکت هواپیمايی جمهوری اسلامی ایران (هما) طرف قرارداد با شركت ايتيآر است؛ اما محمدرضا رضاییکوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس، در گفتوگو با يك رسانه، از شکایت ایران از شرکت فرانسوی- ایتالیایی ایتیآر خبر داد. براساس گفتههاي كارشناسان، اگر در مفاد قرارداد، بيتعهدي را محلي براي شكايت و مرجعي نيز براي رسيدگي به آن در نظر گرفته باشند، اين امكان براي ايران وجود دارد كه طرح شكايت كند. بااينحال همين كارشناسان هشدار ميدهند كه ايران بايد دقت كافي در اين زمينه داشته باشد؛ زيرا براي خدمات پس از فروش هواپيماهاي خريداريشده از ايتیآر درهرحال به اين شركت نياز داريم و بايد اقدام به اين عمل را سبكسنگين كنيم. شكايت از ايتيآر رئیس کمیسیون عمران مجلس در گفتوگو با خانه ملت، در واکنش به اقدام شرکت فرانسوی- ایتالیایی ایتیآر مبنی بر تحویلندادن هواپیما به ایران به دلیل اجرای تحریمها، گفت: براساس قرارداد قرار بود که شرکت ایتیآر 20 فروند هواپیمای سبک و متوسط را به ایران تحویل دهد. حال طبق گفته مسئولان این شرکت در مدت یک سال اخیر حدود 12 فروند هواپیما به ایران داده شد. رضاييكوچي ادامه داد: حال با اجرای تحریمهای ظالمانه آمریکا علیه ایران، شرکت ایتیآر اعلام کرده نمیتواند به تعهدات خود به صورت کامل عمل کند که این یعنی هشت فروند از هواپیماهای یادشده به ایران تحویل داده نمیشود. او با انتقاد از رویکرد شرکت ایتیآر در تحویلندادن هواپیما و اجرانکردن تعهداتش، تصریح کرد: شرکت در هر شرایطی ملزم به اجرای قراردادش است و نمیتوانند به خاطر برخی مسائل، از اجرای تعهداتشان کنار بکشند؛ زیرا شرکت ایتیآر با توجه به اقدامات آمریکا باید پیشبینی این مسئله را میکرد. رضاییکوچی ادامه داد: به طور حتم شرکت فرانسوی- ایتالیایی ایتیآر نباید زیر فشار سیاسی آمریکاییها تسلیم شود. حال رویکرد کنونی آنها نشان میدهد که آنها هیچ ارادهای از خود برای تحقق تعهداتشان ندارند. این نماینده مردم در مجلس دهم گفت: از طرف دیگر ما باید قرارداد خود را به گونهای با ایتیآر منعقد میکردیم که شرکت یادشده نتواند از عمل به تعهداتش فرار کند. او با اعلام اینکه ایران قطعا از شرکت ایتیآر به مجامع بینالمللی شکایت خواهد کرد، افزود: این شرکت یا باید به تعهدات باقیمانده خود عمل کرده یا اینکه باید به کشور خسارت پرداخت کند. رئیس کمیسیون عمران مجلس از حضور عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی، در نشست آتی این کمیسیون خبر داد و گفت: رویکرد و اقدامات جدید شرکت ایتیآر با حضور مسئولان مربوطه بررسی خواهد شد. از شكايت بياطلاعم غلامرضا سلامي، مشاور وزیر راه و شهرسازی، در گفتوگو با «شرق» با اظهار بياطلاعي از شكايت ايران از ايتيآر ميگويد: شايد آقار رضاييكوچي بيش از من در جريان شكايت از اين شركت هواپيمايي باشد. سلامي در ادامه ميافزايد: ايران پيشتر از آمريكا در دادگاه لاهه شكايت كرد كه هواپيمايي نيز بخشي از آن است؛ اما ازآنجاييكه آقاي رضاييكوچي بهتازگی با خانم شرفبافي، مديرعامل ايراناير، ملاقاتي داشته، شايد موضوع شكايت از ايتيآر آنجا طرح شده باشد. بااينحال مشاور وزیر راه و شهرسازی ميگويد ايتيآر در تلاش بود كه مجوز تحويل باقي هواپيماهاي سفارش ايران را از آمريكا بگيرد و حتي آخرين هواپيمايي كه تحويل ايران داده بودند، همين يك ماه گذشته بود؛ بنابراين فكر نميكنم شكايت از اين شركت هواپيمايي آن هم با اين سرعت چندان جايز باشد؛ زيرا تاكنون به تعهدات خود عمل كرده است. ايران به خدمات پس از فروش ايتيآر دقت كند آرمان بيات، پژوهشگر صنعت هوانوردي، دراينباره به «شرق» ميگويد: اگر در مفاد قرارداد ايران و ايتيآر عدم تعهد مشخص شده باشد و آنها نيز پذيرفته باشند، شركت هواپيمايي ايراناير و نه دولت، امكان شكايت دارد. ناگفته نماند كه در قرارداد بايد مرجع رسيدگي به شكايت دو طرف نيز مشخص شده باشد. بيات در ادامه ميافزايد: ايراناير بهعنوان يك شركت هواپيمايي تجاري كه عضو ياتا و ايكائو است و شركت هواپيمايي كشوري نيز ناظر به عملكرد اوست، ميتواند از هر دو مسير حقوقي هوايي (ايكائو) و مراجع حقوقي بينالمللي اقدام كند، البته اين دو بسته به آن است كه در قرارداد مشخص شده باشد كه اين قرارداد تابع كدام مرجع حقوقي است. پژوهشگر صنعت هوانوردي در ادامه در پاسخ به اين پرسش كه آيا امكان شكايت از ايرباس و بويينگ نيز وجود دارد، ميگويد: مذاكرات ايران با ايرباس و بويينگ هرگز به قرارداد منتهي نشد و حتي هواپيماهاي خريداريشده از هواپيمايي، ساخته شده بودند و ثبت سفارش براي ايران نبودند؛ اما خريد 20 فروند هواپيماي ايتيآر قرارداد قطعي شده بود. به گفته بيات، اگر ايران در اين زمينه اقدام جدي كند، فرصتهاي زيادي براي كشور به دست ميآيد؛ زيرا بخشي از منافع كشور از اين راه تأمين ميشود؛ اما ايران بايد به طور جدي دقت كند كه مسئله خدمات پس از فروش اين شركت هواپيمايي از شكايت متأثر نشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.