دموکراتها در سودای بازگشت به قدرت
اردشیر طیبی: انتخابات میاندورهای آمریکا در حالی در کمتر از دو ماه دیگر برگزار میشود که برنامههای حزب دموکرات از آنچه هست هم کمتر بلندپروازانه بهنظر میرسد. آیا در پشت این برنامه نهچندان بلندپروازانه تعمدی نهفته است؟ سرآغاز مشکلاتی را که دموکراتها این روزها برای آن دنبال جواب میگردند، باید در انتخابات سال ۲۰۰۸ و زمانی که باراک اوباما برای نخستینبار به کاخ سفید رسید، جستوجو کنیم. در آن سال، دموکراتها که علاوهبر کاخ سفید کنترل کنگره را نیز بهطورکامل در اختیار گرفتند، تصمیماتی اتخاذ کردند که آثار آن همچنان بر عرصه سیاست در آمریکا دیده میشود. نقشه راه سیاست در آمریکا را در پس از سال ۲۰۰۸ تا حد زیادی قانون ملی سلامت مشخص کرد. اما مشکل دموکراتها نه در تمرکز بیش از حد بر طرح سلامت، بلکه در توجهنکردن به موضوعاتی مثل مهاجرت و قانون کار بود. آنها فرصتی تاریخی داشتند که از جمله با اصلاح قانون مهاجرت، ماهیت انتخابات در آمریکا را تحتتأثیر خود قرار دهند. یک قانون لیبرال که میتوانست با اعطای حق شهروندی و به تبع آن حق رأی به مهاجرانی که بهطور قانونی در آمریکا سکونت دارند، آنها را به میلیونها رأیدهنده بالقوه برای حزب دموکرات تبدیل کند. فرصت تاریخی دیگری که دموکراتها از دست دادند، در حوزه قانون ملی کار بود؛ قانونی که میتوانست با تقویت اتحادیههای کارگری، تفاوت عظیمی برای حزب دموکرات، دستکم در ایالتهایی مثل میشیگان، اوهایو و پنسیلوانیا رقم بزند؛ ایالتهایی که درحالحاضر از وجوه مختلفی متمایل به دونالد ترامپ محسوب میشوند. آنها همچنین فرصت این را داشتند که در قانون انتخابات نیز اصلاحاتی انجام دهند؛ از جمله این اصلاحات ضروری میتوان به قوانین انتخابات در ایالتهایی مثل اوهایو و کارولینای شمالی اشاره کرد. سالهاست در این ایالتها قانونی برقرار است که اگر افراد برخوردار از حق رأی در چند انتخابات شرکت نکنند، از حق مشارکت در انتخابات محروم میشوند. اصلاح این قانون میتوانست در انتخاباتی مثل انتخابات سال ۲۰۱۶ که حزب دموکرات بیش از همیشه به مشارکت مردم نیاز داشت، بهنفع آنها تمام شود. اما این هم مانند دو مورد دیگر، فرصتی بود که دموکراتها در طول کنترل کامل بر کنگره و کاخ سفید از دست دادند و بهتبع آن میلیونها رأیدهنده تضمینشده برای حزب را به حاشیه رانده و نادیده گرفتند. با این توصیف، آنچه در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۱۶ بر سر حزب دموکرات آمد، نه آغاز مشکلات، بلکه نتیجه آن بود. درحالحاضر نیز آنچه بیشتر از صحبتهای سیاستگذاران فعلی حزب دموکرات برداشت میشود، تلاش برای تمرکز بر مسائلی کمتر بحثبرانگیز مثل اقتصاد است. هدف دموکراتها این است که رأیدهندگانی که صرفا از بغض هیلاری کلینتون به دونالد ترامپ (و نه حزب جمهوریخواه) رأی دادهاند را به سوی خود بازگردانند. در صورت گذر موفقیتآمیز از این میدان و تسلط بر مجلس نمایندگان، گزینههای آنها برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۰ فراوانتر خواهد بود. در چنان موقعیتی حزب دموکرات از طریق مجلس نمایندگان طرحهای خود را برای سلامت عمومی و کاهش مالیات اقشار کمدرآمد و هزینههای درمانی به تصویب خواهد رساند و آنها را به دامن مجلس سنای جمهوریخواه و همچنین کاخ سفید خواهد انداخت؛ جایی که در صورت وتوی احتمالی این طرحها از سوی دولت ترامپ، دموکراتها میتوانند آتشبار خود را برای انتخابات بعدی مجهز کنند. آن موقع است که هر دموکراتی مردم را برای ایستادن در مقابل نماینده «یک درصد» جامعه یعنی دونالد ترامپ، دعوت خواهد کرد؛ سیاستی که بهشدت به وجههای که ترامپ سعی دارد بهعنوان نماینده توده مردم از خود بسازد، آسیب خواهد زد. اما طفره از موضعگیری در نقاب موضوعات هویتی و ملیگرایانه، مثل سیاست خارجی و مهاجرت برنامهای خطرناک است. این همان راهی است که جمهوریخواهان رفتند و دست آخر دونالد ترامپ از دل آن بیرون آمد؛ این سناریو میتواند به نوعی برای دموکراتها هم رخ دهد. اگر رأیدهندگان به حزب دموکرات احساس کنند وعدههای حزب برای آنها کسالتبار است یا به اندازه کافی مقابلهگرایانه نیست و موضوعات مهمی که آنها خواستار به میانکشیدنش هستند را نمایندگی نمیکند، این میتواند به کاندیداتوری فردی از منتهیالیه چپ منجر شود؛ نسخهای دموکرات از دونالد ترامپ. ضعف بزرگ حزب دموکرات برای اجرای برنامههای آتی نیز همینجاست. آنها هنوز فردی که بتواند صراحتا مشکلات اقتصادی را مورد خطاب قرار دهد و همزمان انتظارات دموکراتهای سنتی را مدیریت کند، در بین خود پیدا نکردهاند. مسئله اصلی در سطوح بالای حزب دموکرات این نیست که پیام حزب چه باشد، بلکه مسئله آنجاست که چه شخصی میتواند این پیام را به نحوی نمایندگی کند که گوش رأیدهندگان شنوای آن باشد. آنها شاید آرزو میکنند که ای کاش جو بایدن ۲۰ سال جوانتر بود یا تجربه کاملا هریس در سنا پنج سال بیشتر بود. آنچه دموکراتها این روزها بیش از هر چیز لازم دارند، یک باراک اوبامای دیگر است. با این تفاوت که آنها آرزو میکنند اینبار باراک اوبامای آنها بتواند همزمان با مدیریت دولت فدرال، حزب دموکرات را نیز رهبری کند؛ فردی که به نظر نمیرسد حداقل درحالحاضر وجود خارجی داشته باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.