جذابیت پنهان بورژوازی*
جواد طوسی
حتما ضربالمثل «یکی ميمرد ز درد بینوایی، یکی میگفت خانوم زردک میخواهی؟!» را شنیدهاید. حالا حکایت «تئاتر خصوصی» ماست که در بدترین شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه که فاتحه طبقهبندیهای اجتماعی در شکل کلاسیکش خوانده شده، هرازگاه نمایشنامههایی را با بوق و کرنا روی صحنه میبرد که از نظر قیمت بلیت و مکان در نظر گرفتهشده برای اجرا و شیوه کار و برد تبلیغاتی، زمینهساز شکلگیری نوعی «تئاتر بورژوایی» است. جالب آنکه یکی از مروجان این جنس تئاتر جناب حسین پارسایی، رئیس سابق اداره تئاتر و بچه قم، شهر خون و قیام است! بعد از تئاتر «الیور توئیست» اخیرا از طریق شبکههای مجازی و پلاکاردهای نصبشده در بعضی اتوبانها و مناطق شهری خبردار شدیم که قرار است در پاییز امسال نمایش موزیکال «بینوایان» به کارگردانی ایشان در محل «رویالهال» هتل «اسپیناسپلاس» واقع در سعادتآباد اجرا شود. نام غلطانداز این هتل و سالن نمایش آن و اخبار جسته و گریخته راجع به قیمت 250هزارتومانی بلیت این نمایش، نشان میدهد که عدهای در این مُلک اصلا کاری به اوضاع بخش قابلتوجهی از افراد و طبقات مطرح و آسیبپذیر جامعه ندارند و اسب خودشان را میتازانند و رفاه و فرهنگ و هنر و دارندگی و برازندگی و شوآف را از زاویه دید خود تعریف و اجرا میکنند. این جماعت که هزار ماشاءالله روزبهروز بر تعدادشان افزوده میشود، این هنر و استعداد شگرف را دارند که در بدترین شرایط برای خودشان حریم امن و آرامشبخشی را ایجاد کنند و چشم بر انبوهی از واقعیات تلخ ببندند و شعار مشترکشان را همسرایی کنند: «از زندگی لذت ببر و حال را دریاب! دنیا از آنِ شادکامان است». آنها خوب بلدند در کنار این خوشی و سرمستی و بیخبری، بهموقع اتیکت انساندوستی بر سینه بزنند و با جمع محرومان و بینوایان و قافیهباختگان عکس یادگاری بگیرند. شاید «تئاتر بورژوایی» برای جامعه این دوران با طبقهبندی ناهمگون و غریبش، عنوان بیمسمایی باشد و نگارنده بهعنوان یک چپ عقبمانده عتیقه و عقدهای در معرض اتهام قرار گیرم و از جامعه فرهنگی و رسانهای این طیف طرد شوم. ولی امیدوارم همین جمع بیخبران، با هوشِ سرشان درک کنند که این نام کنایهآمیز برازنده اشخاصی است که در جامعه بهدور از عدالت اجتماعی و فرهنگی اینقدر پز اشرافیگری و بیخیالی میدهند و بدشان نمیآید از خود بهعنوان یک «بِرَند فرهنگی» یاد کنند. اسماعیلخان خلج «حالت چطوره مشرحیم» و «گلدونه خانوم»، آقا بهزاد فراهانی «عروس» و «معدن» و پتک و «شب در حلبیآباد»، آقای ناصر رحمانینژاد «کلهگردها و کلهتیزها»، بیایید زنگ تئاتر «بینوایان» را در هتل ششستاره «اسپیناسپلاس» بزنید! * نام فیلمی از لوئیس بونوئل
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.