|

به‌منظور تأمين کالاهاي اساسي

ورود عراقي‌ها به مريوان مسدود شد

شرق: خروج کالاهاي اساسي از مرز باشماق مريوان ممنوع شد. در سال‌هاي اخير مرز رسمي باشماق مريوان در کردستان به‌عنوان يکي از مهم‌ترين مرزهاي رسمي زميني ايران با اقليم کردستان عراق شناخته مي‌شود و روزانه 12 ميليون دلار کالا از مرز باشماق مريوان ترانزيت مي‌شد. اما بعد از افزايش نرخ ارز صادرات از اين مرز به شکل چشمگيري افزايش داشته و کالاهاي اساسي توليدي باوجود نياز داخلي از اين مرز خارج مي‌شد. همچنان که فرماندار مريوان گفته بود، تا قبل از افزايش نرخ ارز، روزانه دوهزار و 300 نفر و اکنون روزانه هزار و 100 نفر وارد مرز مي‌شوند و بيشتر آنها به همراه خود کالا از مريوان خارج مي‌کنند. محمد شفيعي خواستار تشکيل نشست تنظيم بازار در اين زمینه شده بود و اعلام کرده؛ اقلام خوراکي اساسي مريوان در حال خروج از مرز است و مي‌تواند موجب کمبود اين کالاها در داخل شود. از طرفي صادرکنندگان از اين مرز از عرضه ارز خود به سامانه نيما معاف بوده و همين معافيت صادرات کالا از اين مرز حتي به قيمت کمبود کالا در منطقه را به يک فرصت طلايي تبديل کرده بود. حميد حسيني، رئيس اتاق مشترک ايران و عراق هم دليل اين افزايش صادرات را در سه عامل ارزيابي مي‌کند: «فصل تعطيلات در عراق، تقويت دينار نسبت به ريال و بهبود وضعيت اقتصادي عراق». حالا بعد از گذشت شش ماه از ماجراي افزايش نرخ ارز و حجم خروج کالا از مرز باشماق، صادرات کالاهاي اساسي مانند برنج، گوشت، مرغ، قند و شکر که مستقيم با سفره مردم مرتبط است، از مرز باشماق مريوان ممنوع اعلام شد. به گزارش «شرق»، محمد شفيعي، فرماندار شهرستان مريوان از ممنوعيت خروج کالاهاي اساسي از مرز باشماق مريوان خبر داده و گفته است: اين ممنوعيت شامل کالاهاي اساسي ازجمله برنج، گوشت، مرغ، قند و شکر و ديگر کالاهاي ضروري که مستقيم با سفره و معيشت مردم مرتبط است، مي‌شود. شفيعي دليل اين ممنوعيت را اين‌گونه توضيح داده: «مسافران عراقي با خريداري کالاهاي موردنياز مردم و خروج آن از مرز باعث افزايش قيمت و در درازمدت کمياب‌شدن اين کالاها مي‌شوند. ضمن احترام به مسافران و ميهمانان کشور همسايه عراق از امروز خروج کالاهاي اساسي از مرز باشماق به‌صورت رسمي ممنوع اعلام شد». مرز رسمي باشماق مريوان در کردستان يکي از مهم‌ترين مرزهاي رسمي زميني ايران با اقليم کردستان عراق به شمار مي‌آيد که 90 درصد مبادلات استان با عراق از اين طريق انجام مي‌شود. گمرکات استان کردستان با چهار شعبه فعال در سنندج، باشماق مريوان، سيرانبند بانه و شهر بانه به فعالان اقتصادي خدمات گمرکي ارائه مي‌کند. مرز باشماق مريوان به دليل ظرفيت‌هاي تجاري، قرار بود يکي از دروازه‌هاي مهم صادراتي کشور باشد؛ مرزي که به گفته رئيس سازمان صنعت، معدن و تجارت کردستان مسيري براي حل مشکلات ناشي از تحريم است اما مزيت افزايش نرخ ارز براي واردکنندگان عراقي ماجرا را طور ديگري رقم زد. کل مبادلات از مرز استان کردستان در پنج‌ماهه گذشته امسال دو ميليارد و 575 ميليون دلار و از نظر وزني یک‌میلیون و 712 هزار تن بوده است که در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته از نظر دلاري 12 درصد و از نظر وزني 43 درصد رشد داشته است. ميزان صادرات از مرز کردستان در پنج ماه گذشته امسال 251 ميليون دلار و از نظر وزني هم 426 هزار تن بوده است که در مقايسه با مدت مشابه سال قبل از نظر دلاري 70 درصد و از نظر وزني 93 درصد رشد داشته است. معافيت عرضه ارز صادرکنندگان عراق به نيما اين آمار و ارقام اگرچه در نگاه اول نشان از فرصت صادراتي براي کشور دارد اما در ماه‌هاي اخير اين فرصت چنان پروار شد که خود منطقه مريوان را با کمبود کالاهاي اساسي مواجه کرد. محمد شفيعي، فرماندار شهرستان مريوان در‌اين‌باره توضيح داده است: با خريدهاي زياد روزانه مسافران عراقي و بازگشت دوباره به عراق، کالاهاي اساسي زندگي در مريوان ناياب شده و بحران جدي در حال شکل‌گيري است. اين حجم تردد مسافران از عراق به مريوان براي خريد کالاهاي اساسي بي‌سابقه است. اين نکته را رئيس مرکز پژوهش‌هاي مجلس نيز گوشزد کرده است: «با توجه به معافيت صادرکنندگان به عراق و افغانستان از عرضه ارز حاصل از صادرات در سامانه (نيما) در ارديبهشت‌ماه شاهد رشد ۹۶‌ميليون‌دلاري صادرات به اين دو کشور بوديم. حال اينکه مقصد واقعي اين محصولات عراق يا افغانستان نبود». او اضافه کرده است: «پس از اعلام قيمت دستوري چهارهزارو 200 توماني براي دلار از سوي دولت، در اوايل سال ۱۳۹۷ اعلام شد که صادرکنندگان به عراق و افغانستان از عرضه ارز حاصل از صادرات در سامانه نيما معاف هستند. پس‌ازاین ماجرا، آمار گمرک نشان از حرکت موجودي انبارهاي مس و فولاد به سمت کشورهاي عراق و افغانستان دارد که عمدتا به‌ دليل استفاده از تفاوت ارز چهارهزارو 200 توماني و بازار آزاد است.بازار محصولات فولادي و مس در ارديبهشت ۹۷ شاهد رشد ۹۶‌ميليون‌دلاري صادرات به کشورهاي عراق و افغانستان نسبت به ماه قبل از آن بوده و البته مشخص است که مقصد واقعي اين محصولات عراق يا افغانستان نبوده و عمدتا براي استفاده از فرصت ايجادشده مقاصد صادراتي تغيير کرده‌اند!». کالاهاي اساسي از مرز خارج مي‌شوند و ارز حاصل از آن به قيمت ارز آزاد در بازار فروخته مي‌شود. هرچند خروج کالا از مرز باشماق ممنوع اعلام شد اما با وجود شرايط عرضه کالا در داخل به نظر مي‌رسد درباره صادرات به افغانستان هم بايد بازنگري‌هاي لازم انجام شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.