صنعت بیمه کشور را دریابیم
فریبا نوروزی.عضو انجمن حسابداران خبره ایران
صنعت بیمه نقشی محوری در اقتصاد جهانی ایفا میکند؛ شرکتهای بیمه، مردم و شرکتها را در انتقال ریسک پشتیبانی میکنند، ضمن آنکه بیمهگران مانند سایر مؤسسات سرمایهگذار، از سرمایهگذاران مهم بلندمدتی هستند که مجموعهای از استانداردهای گزارشگری مالی بینالمللی میتواند منافع سرمایهگذاران شرکتهای بیمه را تضمین کند. در صورت ورود اقتصاد ایران به بازارهای جهانی پس از رفع تحریم، شاهد تحولات شگرفی در صنعت بیمه با ورود سرمایهگذاری در شرکتهای بیمه خواهیم بود که لازمه این امر، نیاز به تطبیق گزارشگری مالی شرکتهای بیمهای را بر اساس استاندارهای بینالمللی بیشتر میکند؛ زیرا استقرار استاندارد IFRS ضرورتی انکارنشدنی برای ورود به بازارهای بینالمللی است. حجم بازار بیمه عمر جهان در سال 2017 معادل چهارهزارو 888 میلیون دلار مشتمل بر بیمه عمر معادل دوهزارو 657 میلیارد دلار و بیمههای غیرعمر معادل دوهزارو 231 میلیارد دلار و جایگاه صنعت بیمه (شرکتهای بیمهای عضو بور سهای جهان) در بازار سرمایه جهان با حجم داراییهای معادل 1۳ هزار میلیارد دلار بوده که این رقم خود معادل ۱۲ درصد از کل دارایی شرکتهای مالی و غیرمالی در بورس جهان است. این شرکتها با استفاده از سیستم گزارشگری مالی بینالمللی (IFRS) زمینههای مناسبی را برای تقویت کسبوکار و سلامت مالی بیمهگران و در نهایت اقتصاد جهانی فراهم کردهاند. ماهیت و طبیعت کسبوکار شرکتهای بیمه، پوشش ریسک بیمهگران و سرمایهگذارانی است که در معرض بسیاری از ریسکها قرار دارند و شرکتهای بیمهای با اعمال و اجرای مطلوب استانداردهای گزارشگری مالی جهانی، سلامت مالی بیمهگران را تضمین میکنند که این موضوع نیازمند انعکاس بهموقع و شفاف ریسکهای بیمهای و تغییرات آن است تا تأثیر مناسبی بر اقتصاد جهانی بگذارد. بنابراین صورتهای مالی شرکتهای بیمه نیازمند انعکاس شفاف ریسکهای بیمهای و تغییرات آن و رویههای خاص حسابداری است. اگرچه عملکرد سالنامهای صنعت بیمه در سال 1396 متأسفانه تاکنون منتشر نشده و در سایت بیمه مرکزی نیز در دسترس نیست، اما آمار منتشرشده درباره عملکرد سهماهه اول سال 1396 نشان میدهد عملکرد سه ماه اول سال حوزه صنعت بیمه کشور؛ یعنی مبلغ حقبیمه تولیدی و خسارت پرداختی صنعت بیمه در سال ۹۶، به ترتیب درحدود 9/335 و 2/211 هزار میلیارد ریال شامل حدود ۶۱ میلیون بیمهنامه صادرشده و حدود 48. 1 میلیون فقره خسارت پرداختشده بوده که سهم سه رشته بیمه شخص ثالث و مازاد، بیمه درمان و بیمه زندگی، به ترتیب 37. 4، 23 و 14. 4 درصد از پرتفوی حقبیمه تولیدی در بازار است. ۹ شرکت بیمه ایران، آسیا، دانا، دی، البرز، پارسیان، پاسارگاد، معلم و کوثر (هریک دارای سهم بالاتر از سه درصد)، در مجموع ۸۱ درصد از حقبیمه تولیدی بازار را به خود اختصاص دادهاند و ۱۹ درصد باقیمانده بین ۲۰ شرکت بیمه دیگر توزیع شده است. در ایران حدود ۷۰ درصد داراییهای شرکتهای بیمه از محل تعهدات بیمهای آنها که بهعنوان ذخایر فنی محسوب میشود، تأمین میشود. حال با توجه به اینکه سهم بازار بیمه زندگی در کشور ۱۴ درصد بوده و ذخیره ریاضی درخور توجهی در مقایسه با سایر ذخایر فنی بیمهای وجود ندارد؛ قاعدتا با توجه به برنامه ششم و چشمانداز ایران 1400 با تدابیری که اندیشیده شده است، سهم تعهدات و ذخایر بیمه افزایش مییابد و این افزایش موجب میشود سهم و وزن استاندارد خاص بیمهای در مقایسه با استانداردهای عمومی بیشتر شود. با توجه به وضع و تأثیر تعهدات بیمهای، سهم عمده انطباق گزارشگری مالی در صنعت بیمه باید با استاندارد خاص بینالمللی بیمهای صورت گیرد که مسائل تکنیکی و فنی زیادی را در مقابل صنعت بیمه ایران قرار میدهد. مهمترین تفاوتهای استانداردهای IFRS-4 و IFRS-17 در آن است که در IFRS-4 تأکید بیشتر روی شفافسازی و افشای اطلاعات بوده اما -17 IFRS بر تأثیر محیط اقتصادی بر متغیرهایی که ریسک شرکتهای بیمه و سود و زیان را تحت تأثیر قرار میدهند، تأکید دارد. بنابراین شرکتهای بیمهای باید آمادگی لازم را برای اعمال و اجرای IFRS داشته باشند. لازمه این امر، همکاری نهاد استانداردگذار، جامعه حسابداران رسمی، سازمان بورس و اوراق بهادار و سازمان امور مالیاتی برای انتشار این استانداردها و رهنمودهای لازم اجرای استانداردهای بینالمللی گزارشگری در حوزه صنعت بیمه و پوشش مالیاتی اجرای این استانداردهاست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.