|

ترامپ اميدوار به ملاقات با روحاني

فرصت بي‌بديل شوراي امنيت

شرق: دونالد ترامپ هنوز به ملاقات با حسن روحاني اميدوار است؛ اگرچه در تهران، با رئيس‌جمهوري اتمام‌حجت شده که چنين ملاقاتي را انجام ندهد. دونالد ترامپ در حاشيه ملاقات با امير کويت گفته: «امکان ديدار با روحاني در نيويورک را رد نمي‌کنم». 25 سپتامبر حسن روحاني براي حضور در مجمع عمومي؛ يعني نشست سالانه سازمان ملل متحد، به نيويورک مي‌رود. حاشيه اين نشست، فرصتي است که اغلب مقامات کشورها با هم ديدار مي‌کنند؛ اگرچه هيچ‌گاه ملاقاتي بين رئيس‌جمهوري ايران و آمريكا انجام نشده، اما اشاره مخالفان به گفت‌وگوي تلفني کمتر از نيم‌ساعته حسن روحاني با باراک اوباما در حاشيه نشست سازمان ملل در سال 92 است. حالا اما شرايط تغيير کرده است؛ دونالد ترامپ ارديبهشت گذشته از برجام که توافقي بين شش کشور بود، خارج شده و عملا راه بهره‌بردن ايران از اين توافق را بسته؛ با‌اين‌حال رئيس‌جمهوري آمريكا مشتاق ملاقات و مذاکره با ايران است. اين در حالي است ‌که پوتين حتي از انجام مذاکره بدون پيش‌شرط با ايران نيز استقبال کرد، اما در تهران به صراحت دراين‌باره بدبيني وجود دارد و چنين ملاقاتي را نامطلوب مي‌پندارند. ملاقات؛ نه يکي از اولين کساني که احتمال اين ملاقات را از تريبون رسمي رد کرد، بهرام قاسمي، سخنگوي وزارت امور خارجه ايران، بود که گفت: «با توجه به سياست‌هاي کنوني آمريكا، قطعا امکان هيچ‌گونه مذاکره و تماسي وجود ندارد و آمريكا نشان داده به‌طورکلي غيرقابل‌اعتماد است». درحالي‌که احتمال ملاقات روحاني و ترامپ تا حدود زيادي رد شده؛ اما امکان رودررويي روحاني يا جواد ظريف با ترامپ در اين دور مجمع منتفي نيست؛ چون قرار است دونالد ترامپ رياست يکي از جلسات شوراي امنيت را بر عهده بگيرد؛ جلسه‌اي که محور اصلي آن، ايران است. ناگفته پيداست که ترامپ قصد دارد تلاش کند يک‌ بار ديگر اجماعی جهاني عليه ايران با صدور قطع‌نامه راه بيندازد. آخرين قطع‌نامه‌اي که در شوراي امنيت درباره ايران صادر شده، قطع‌نامه 2231 است که بر مبناي آن توافق هسته‌اي يا برجام در قالب قطع‌نامه‌اي پذيرفته شده است. اگرچه احتمال مي‌رود ديگر اعضاي دائم و غيردائم شوراي امنيت به دليل باقي‌ماندن در برجام، با قطع‌نامه پيشنهادي از سوي آمريكا عليه ايران مخالفت کنند و اين تلاش به نتيجه نرسد، اما تا آن زمان بايد منتظر ماند و نتيجه را ديد. با‌اين‌حال رياست آمريكا بر شوراي امنيت فرصتي بي‌بديل براي ايران است؛ فرصتي که ايران مي‌تواند از پايبندي خود به تعهداتش در برجام دفاع و از پايبندنبودن آمريكا به تعهداتش انتقاد کند. قطع‌نامه‌ها و بحث موشکي سيدعلي خرم، سفير سابق ايران در اتحاديه اروپا، در گفت‌وگو با سايت برنا درباره اين جلسه شوراي امنيت مي‌گويد: «اگر ترامپ موضوع ايران را مطرح کند و خود در آن شرکت کند و از ايران هم دعوت کنند، رئيس‌جمهور ايران نیز مي‌تواند در آن شرکت کند و در آن جلسه، دلايل مختلفي ازجمله ادله‌‌اي که در دادگاه لاهه عليه آمريكا مطرح شد، مي‌تواند از سوي رئيس‌جمهور براي محکوم‌کردن آمريكا مطرح شود و برد چنين جلسه‌اي در شوراي امنيت از لحاظ جهاني بسيار بالاست و ايران مي‌تواند حتي از آن به‌عنوان يک فرصت استفاده کند». اين کارشناس روابط بين‌الملل درباره طرح موضوع قطع‌نامه‌ها نيز مي‌گويد: «ترامپ مي‌خواهد عليه ايران وارد بحث شود و مثلا قطع‌نامه‌هايي را که با برجام در زمان اوباما منسوخ شد، برگرداند. اگر طرح ترامپ اين باشد، با مشکلاتي روبه‌رو خواهد شد. مشکل اول درباره قطع‌نامه 2231 است که به قطع‌نامه ماشه نیز معروف است؛ اگر ايران به تعهدات خود در مقابل توافق‌نامه هسته‌اي عمل نکند و آژانس بين‌المللي اين مسئله را اعلام کند، آن‌موقع قطع‌نامه 2231 به شکل ماشه عمل مي‌کند و اتوماتيک‌وار شليک مي‌کند و قطع‌نامه‌هاي سازمان ملل را که منسوخ شده بودند، برمي‌گرداند. از اين رو، وقتي ايران به تعهدات خود عمل و آژانس انرژي بين‌المللي اتمي نیز در گزارش‌های 12گانه خود اين را تأييد کرده است، پس قطع‌نامه 2231 نمي‌تواند نقش ماشه را داشته باشد و اين مشکلي است که آمريكا با آن روبه‌رو است. حالا اگر ترامپ بخواهد به زور و با يک‌سري مانورهاي سياسي قطع‌نامه 2231 را باز کند، مجبور است با چنين مانورهاي سياسي‌ای به‌عنوان مثال درصدد اثبات اين باشد که ايران با سازوکار قطع‌نامه 2231 همراهي نکرده است و بنابراين بايد اين قطع‌نامه به گذشته بازگشت کند». او درباره چگونگي احتمال بازگشت قطع‌نامه‌ها نيز مي‌گويد: «مثلا بيايد بگويد در اين قطع‌نامه از ايران اخلاقا خواسته شده بود از توسعه سيستم موشکي خود جلوگيري کند و از آنجا که ايران به توسعه موشکي خود پرداخته است و اعمال ايران با قطع‌نامه 2231 سازگار نبوده، از اين رو آمريكا از توافق هسته‌اي خارج شده و امروز هم درخواست داريم بقيه اعضاي شوراي امنيت با اين درخواست آمريكا مبني بر ماشه عمل‌کردن قطع‌نامه موافقت کنند. اگر چهار عضو ديگر دائم شوراي امنيت سکوت کنند و معترض ترامپ نشوند، در اين صورت ترامپ مي‌تواند حرف خود را پيش ببرد، اما اگر حتي يکي از اين اعضاي دائم با آن موافق نباشد، اين بحث وتو مي‌شود و ترامپ نمي‌تواند مسير جديدي را باز کند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.