|

طالبان مرگ بنيان‌گذار شبکه حقاني را تأييد کرد

مرگ مجاهد دست‌پرورده آمريکا

طالبان مرگ جلال‌الدين حقاني، بنيان‌گذار شبکه حقاني را تأييد کرد؛ کسي که زماني متحد ايالات متحده بود و با کمک‌هاي بي‌دريغ اين کشور پروبال گرفت و سپس به دشمن اين کشور بدل شد. آن‌طور که سخنگوي گروه طالبان گفته، او در 72سالگي و بعد از يک دوره بيماري درگذشته است. ذبيح‌الله مجاهد در گفت‌و‌گويي تلفني با خبرگزاري آسوشيتدپرس از مرگ حقاني خبر داده است. بنيان‌گذار سالخورده شبکه حقاني که زماني رونالد ريگان، رئيس‌جمهوري وقت ايالات ‌متحده، او را «مبارز راه آزادي» خوانده بود، در طول 10 سال گذشته زمين‌گير شده بود. ذبيح‌الله مجاهد روز سه‌شنبه با اعلام خبر مرگ حقاني، او را عالم مذهبي و جنگجويي نمونه ناميد. در طول سال‌هاي اخير به دليل ناتواني جلال‌الدين حقاني، رهبري شبکه حقاني را سراج‌الدين سراج، فرزند او برعهده داشت؛ کسي که با حفظ سمت معاون رهبر طالبان هم بود. شبکه حقاني که يکي از قدرتمندترين شاخه‌هاي طالبان به شمار مي‌رود، در بسياري از حملات تروريستي افغانستان دستي داشته است. فرماندهان نظامي ارتش آمريکا و ارتش افغانستان بارها اعلام کرده‌اند که شبکه حقاني در وزيرستان شمالي در پاکستان مستقر است و با برخورداري از حمايت نهادهاي اطلاعاتي پاکستان از خاک اين کشور عملياتي را در افغانستان انجام مي‌دهد. دولت پاکستان اما همواره اين اتهام را رد کرده است. حقاني از اعضاي مجاهدين افغان يا همان «جنگجويان مقدس» بود که در دهه 1980 براي مبارزه با نظاميان اتحاد جماهير شوروي مورد حمايت آمريکا قرار گرفتند. نيروهاي نظامي اتحاد جماهير شوروي در سال 1979 براي حمايت از دولت افغانستان وارد اين کشور شدند و پس از آن آمريکا مجاهدين را براي مبارزه با آنها مورد حمايت و آموزش نظامي قرار داد. علاوه بر ريگان که حقاني را مورد ستايش قرار داده بود، چارلي ويلسون، نماينده وقت کنگره آمريکا، هم او را «شخصيت نيک‌سرشت» خطاب کرده بود. 10 سال بعد، مسکو در توافقي که به فروپاشي دولت کمونيستي کابل انجاميد، از افغانستان خارج شد و مجاهدين افغان با حمايت آمريکا در نهايت قدرت را در اختيار گرفتند. سال‌ها بعد و در سال 2015 عمليات‌هاي تروريستي دست‌پرورده‌هاي آمريکا چنان بالا گرفت که ايالات‌ متحده مجبور شد شبکه حقاني را در ليست سازمان‌هاي تروريستي قرار دهد. همان سال و هم‌زمان با قرارگرفتن اين شبکه در ليست گروه‌هاي تروريستي، بعد از سال‌ها بي‌خبري از وضعيت رهبر اين شبکه، شايعه مرگ جلال‌الدين حقاني فراگير شد و حتي خبر‌هايي درباره محل دفن او در شرق افغانستان منتشر شد. حالا اما ديگر طالبان رسما خبر مرگ او را تأييد کرده است. گرچه جلال‌الدين حقاني سال‌ها عليه نظاميان شوروي در افغانستان جنگيد اما در اسناد آمريکا که از حالت محرمانه خارج شده، از او به‌عنوان «سوسياليستي ميانه‌رو» ياد شده که مخالف قوانين سختگيرانه طالبان از جمله محروميت دختران از تحصيل بود. بر اساس اين اسناد «نقش حقاني بيشتر در حوزه نظامي است و در مسائل سياسي و اجتماعي طالبان نقشي ندارد». جلال‌الدين حقاني در سال 1947 در قبيله قدرتمند زدران در ولايت پکتيا در جنوب افغانستان به دنيا آمد. او يکي از دوستان نزديک اسامه بن لادن بود که بعدها رهبري گروه تروريستي القاعده را برعهده گرفت. حقاني پدر 12 پسر بود و در سال‌‌هاي آخر عمرش به بيماري پارکينسون دچار شده بود و به همين دليل مسئوليت‌هايش را به پسرش سراج‌الدين واگذار کرده بود. ارتباط حقاني پدر با پاکستان به سال‌هايي دور بازمي‌گردد، وقتي او در مدرسه‌اي مذهبي در شمال غربي پاکستان تحت آموزه‌هاي بسيار محافظه‌کارانه اسلام قرار مي‌گرفت. طبق اسناد محرمانه آمريکا که فعاليت‌هاي نظامي حقاني را از ابتداي دهه 70 ميلادي تا زمان عضويت او در گروه طالبان در سال 1996 مورد بررسي قرار داده، همين تفسير سفت‌وسخت او از اسلام بود که در اوايل دهه 70 ميلادي او را در راه عمليات‌هاي تروريستي قرار داد؛ يعني زماني که او براي تأسيس مدرسه‌اي مذهبي به افغانستان بازگشت و جنبشي را عليه ظاهرشاه، پادشاه افغانستان، راه‌اندازي کرد. حقاني که به‌خاطر فعاليت‌هايش عليه پادشاهي افغانستان از اين کشور تبعيد شد، به پاکستان رفت و در آنجا مدرسه‌اي در ميران‌شاه در وزيرستان شمالي پاکستان تأسيس کرد. در طول دهه 1980 که واشنگتن از مقابله با دولت کمونيستي کابل و متحدان روسي‌اش حمايت مي‌کرد، توانايي‌هاي نظامي حقاني مورد توجه ايالات ‌متحده و پاکستان قرار گرفت و او از ايالات‌ متحده پول و سلاح دريافت مي‌کرد. او در زمان حکومت داوودخان، نخستين رئيس‌جمهور افغانستان، به حزب اسلامي به رهبري مولوي يونس خالص پيوسته بود که عليه نيروهاي شوروي سابق و دولت مورد حمايت آنها مي‌جنگيد. درحالي‌که شوروي سابق از دولت افغانستان حمايت مي‌کرد، پاکستان، ايالات ‌متحده و چندين کشور عربي، از جمله عربستان‌سعودي و مصر، براي مجاهدين افغان در مرزهاي پاکستان سلاح ذخيره مي‌کردند. به گفته رئيس سابق سازمان سيا که به شرط نياوردن نامش با آسوشيتدپرس گفت‌و‌گو کرده، چمدان‌هايي پر از پول از طريق پاکستان براي مجاهدين افغان فرستاده مي‌شد. او گفته که خودش به‌شخصه چمدان‌هايي پر از پول را به دست حقاني رسانده بود. در طول دهه 80 ميلادي بود که جنگجويان عرب هم براي مبارزه با نيروهاي کمونيست در افغانستان وارد اين کشور شدند. اسامه بن‌لادن يکي از اين افراد بود. بسياري از اين جنگجويان عرب به سوي جلال‌الدين حقاني متمايل مي‌شدند، چراکه او به زبان عربي مسلط و بسيار درنده‌خو بود. بسياري بر اين باورند که اکثر جنگجويان عرب که بعدها در افغانستان باقي ماندند، از جمله ايمن الظواهري، رهبر القاعده، تحت حمايت شبکه حقاني بودند و حتي از اين گروه کمک مالي دريافت مي‌کرده‌اند. بر اساس گزارش‌ها، حقاني ارتباط بسيار نزديکي با سرويس‌ اطلاعاتي پاکستان و نظاميان اين کشور داشته و حتي از اين گروه براي مبارزه با نيروهاي هند در منطقه مناقشه‌آميز کشمير استفاده شده است. بعد از آنکه نيروهاي شوروي، افغانستان را ترک کردند و دولت اين کشور سقوط کرد و مجاهدين مورد حمايت آمريکا به قدرت رسيدند، حقاني کوتاه‌زماني به‌عنوان وزير دادگستري اين کشور انتخاب شد. بااين‌حال او اندکي بعد دولت مجاهدين را ترک کرد و به خوست در پاکستان بازگشت. او بعدها با طالبان هم‌پيمان و در مبارزه با ارتش آمريکا به آنها ملحق شد. شبکه حقاني به‌خاطر سازماندهي خوب و حملات حساب‌شده به نيروهاي نظامي افغانستان و آمريکا و همچنين حملات به غيرنظاميان و آدم‌ربايي شهرت دارد. حمله به هتل اينترکنتيننتال کابل در ژوئن ۲۰۱۱، حمله به سفارت آمريکا در کابل در سپتامبر ۲۰۱۱ و همچنين حمله هم‌زمان به چند هدف مهم در کابل در سال ۲۰۱۲ از اقداماتي است که گروه حقاني مسئوليت آنها را برعهده گرفته و مقام‌هاي ناتو و افغان نيز گفته‌اند که اين حملات کار گروه حقاني بوده است. او سال‌ها به‌خاطر بيماري‌اش نقشي جدي در گروه تحت رهبري‌اش نداشت و ازهمين‌رو به نظر نمي‌رسد مرگ او تأثير زيادي بر اين گروه داشته باشد. طالبان هم با انتشار اعلاميه‌اي اعلام کرده که هرچند او مرده، اما آموزه‌هايش زنده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.