پوشک در ۶ ماه از ۳۶ هزار تومان به ۸۵ هزار تومان رسيد
گراني و احتکار، گريبان پوشک نوزادان را گرفت
شهرزاد همتي: تصوير اول جايي در خيابان بهار جنوبي است؛ مرکز اصلي فروش سيسموني و وسايل مورد نياز نوزاد. در روز عيد غدير بيشتر مغازهها به خاطر عيد شيعيان تخفيف دارند و در شبکههاي مجازي هم اطلاعرساني کردند. فروشگاه بزرگ و مشهوري که از همه مغازهها شلوغتر است، مقصد اصلي خريد ماست. طبقه اول اين فروشگاه نمونه بيشتر اجناس را ميفروشد، طبقه دوم مختص اسباببازيهای برند اصلي است و طبقه سوم که از همه طبقات بزرگتر است همه آنچه فکر ميکنيد را ميفروشد. بخش انتهايي فروشگاه در طبقه سوم متعلق به محصولات سلولزي است. اينجا هم به مناسبت عيد غدير تخفيف پنجدرصدي را براي مشتريان اختصاص دادهاند. روي ميزهاي گردان و قفسههاي انتهاي فروشگاه، بستههاي سبزرنگ مولفيکس با نقش پسر کوچکي خودنمايي ميکند. تجمع بيشتر مردم هم همانجاست... زني از کنار پوشکها ميگذرد و به صندوقدار مستأصل نگاه ميکند و ميگويد: خانم اين پوشکها پنج دقيقه پيش يک قيمت ديگهاي داشت. من تا رفتم دور بزنم، قيمتش عوض شده. خواهش ميکنم به همون قيمت قبلي بفروشيد... به گفته زن، پوشکها در عرض پنج دقيقه جهش قيمت هشت هزارتوماني داشتند.
تصوير دوم متعلق به فروشگاه شهروند بيهقي است. قفسههاي محصولات سلولزي هم در انتهاي سالن است. پوشکهاي بچهها با قيمت 85 هزار تومان عرضه ميشود و خانوادههاي نگران از افزايش مجدد، چرخهاي خريدشان را انباشته از پوشک ميکنند. اوضاع قفسه نواربهداشتي هم تعريف چنداني ندارد. از برندهاي خارجي پرمصرف که خبري نيست، از برندهاي پرمصرف ايراني هم خبري نيست و بقيه برندها هم فقط يک يا دو مدلشان موجود است.
واکنش وزارت غذا و دارو به گراني سرسامآور پوشک در حد يک جمله است. سخنگوي سازمان غذا و دارو با تشريح جديدترين وضعيت کمبود دارو در کشور درباره افزايش و همچنين کمبود پوشک و نواربهداشتي؛ اين مسئله را در حيطه وظايف وزارت صنعت عنوان کرد و گفت: طبق دستور رئيسجمهور آن تسهيلي که بايد در حوزه دارو صورت ميپذيرفت، انجام نشد.
70 درصد مواد اوليه توليد پوشک خارجي است
نعيم ابراهيميان، مدير تأمين محصولات غيرخوراکي يکي از فروشگاههاي زنجيرهاي کشور، در گفتوگو با «شرق»، به تشريح اتفاقي که در زمينه گراني پوشک افتاده پرداخته، در پاسخ به اين سؤال که آيا ايران نميتواند مواد سلولزي توليد کند، گفت: ما مشکلي در توليد پوشک و نواربهداشتي نداريم و توليدات کاملا داخلي است. بگذاريد درباره اين ماجرا توضيح مختصری بدهم: وضعيت پوشک از نواربهداشتي جديتر است؛ جديتر از اين منظر که هم پرفروشتر است و هم گرانتر. من از برند پوشک مولفيکس سايز چهار برايتان مثال ميزنم که پرفروشترين برند پوشک ايران است. اين پوشک در ايران توليد ميشود اما 70 درصد از مواد اوليه توليد اين محصول، خارجي است. قيمتها و تاريخها را برايتان با مثال ميگويم پوشک مولفيکس تا ديماه 96 قيمتي حدود 35 هزار تومان داشت، يک بسته 40عددي مولفيکس 45 هزار و 200 تومان بود. اتفاقي که در ديماه افتاد اين بود که پوشک مولفيکس از گمرک واردات معاف بود و اين معافيت از زمان احمدينژاد كه گمرک مالياتي براي مواد اوليه پوشک نميگرفت، به يکباره برداشته شد. در برج 10، هفت درصد ماليات به پوشک اضافه شد و قيمت کالا هم هفت درصد افزايش داشت و به
حدود 38 هزار تومان رسيد. اتفاق ديگر اين بود که مثل هميشه اواخر سال به اندازهاي که دولت حقوق را بالا ميبرد و روي قيمت اجناس هم تأثير ميگذارد، حدود 18 درصد قيمت پوشک افزايش پيدا کرد و به 45 هزار تومان رسيد. اين افزايش قيمت تا اينجا عادي بود. اما در ماههاي دوم، سوم و چهارم سال جديد که بحران ارزي شروع شد، قيمت ارز دولتي حدود 15 درصد افزايش پيدا کرد و آنجا قيمت پوشک به 53 هزار تومان رسيد. يعني در واقع ما دو افزايش قيمت 17-18درصدي در کمتر از پنج ماه داشتيم. اتفاق بدتر اين بود که دولت دلار چهارهزارو 200توماني را به مواد اوليه پوشک و مواد سلولزي اختصاص نداد و با توجه به اينکه 70 درصد مواد اوليه پوشک حتي براي اجناس کمکيفيت، خارجي است، اينجا حدود 60 درصد افزايش قيمت داشتيم. يعني پوشک از 53 هزار تومان به 85 هزار تومان رسيد که الان هم با همين قيمت در دسترس است.
وي در ادامه افزود: مسئله ما توليد پوشک نيست، من با تأمينکنندهها حرف زدم و ايراد آنها اين بود که اجازه ترخيص اجناس به آنها داده نميشود؛ يعني مولفيکس و ديگر برندها واردات را انجام داده بودند، اما چون دولت نميخواست به آنها دلار تخصيص دهد اجازه واردات نميداد. اينجا بود که کالا کمبود پيدا کرد. مسئله پوشک براي مردم بسيار جدي است و معمولا کسي پوشک را روزانه نميخرد و معمولا مردم پوشک را براي دو، سه ماه ذخيره ميکنند و اين کالا چون کالاي گراني است يکجا خريد ميکنند. در چنين شرايطي که عرضه و تقاضا دچار مشکل ميشود مردم احساس نگراني ميکنند و خريد را زياد ميکنند و با بالارفتن تقاضا، عرضه به مشکل ميخورد و اين شائبه نبودن پوشک باعث بههمخوردن تقاضا ميشود و نوسانات عرضه و تقاضا شائبهها را بيشتر میکند و به صورت کلي و به خوديخود افراد سودجو هم هميشه وجود دارند و ممکن است با احتکار پوشک نوسانات را بيشتر کنند.
مردم به قيمت پوشک حساس هستند
ابراهيميان در پاسخ به اين سؤال که آيا قيمت پوشک به شرايط عادي بازخواهد گشت، گفت: امکان ندارد و اگر قيمت ارز دولتي باز هم بالا برود، ما باز روي همين 85 هزار تومان هم جهش خواهيم داشت. مگر بتوانند قيمت دلار را کنترل کنند. اثر اجتماعي اين اتفاق به خوبي حس ميشود. براي کساني که بچه دارند، تقريبا هر خانواده اگر هفتهاي يک بسته پوشک مصرف کند، ميشود چهار بسته در ماه و ماهانه حدود 400 هزارتومان هزينه پوشک بچه يا بزرگسال خواهد شد و شما فرض کنيد در خانوادهاي با درآمد ماهانه دوميليون تومان، 400 هزارتومان چقدر عدد بزرگي است. پوشک کالايي است که حساس به قيمت است و مردم بهشدت از آن تأثير ميپذيرند، حتي عده زيادي از مردم گراني و ارزاني کالاها را با پوشک ميسنجند. مردم به قيمت پوشک حساساند، توجه داشته باشيد نواربهداشتي کالاي ارزانتري است. درست است که مصرف نواربهداشتي بيشتر است، اما چون نواربهداشتي ارزانتر است خيلي حس نميشود و تحت تأثير قرار نميگيرد، اما افزايش قيمت و درصدش شبيه آن است.
اين کارشناس در پايان اضافه کرد: کالاي سلولزي کالاي پرتخفيفي است، چون درخواستش زياد است. سال گذشته که توليدکنندگان درخواست افزايش قيمت کردند دولت قبول نکرد و گفت بهجاي افزايش قيمت، تخفيفها را کم کنيد. اتفاقي که افتاد، ما مجبور شديم تخفيف را کم کنيم و من با قاطعيت ميگويم با اين اتفاق مصرف تمام مواد سلولزي مثل تيشو، دستمال توالت و دستمالکاغذي بهشدت کاهش پيدا کرد. ايرج حريرچي، سخنگوي سازمان غذا و دارو، نيز در نشست هفتگي خود با خبرنگاران در مورد قيمتهاي بالا و کمبود پوشک در داروخانهها عنوان کرد: اين موضوع ارتباط مستقيمي با وزارت بهداشت ندارد، اما جلسهاي با سازمان غذا و دارو در اين رابطه برگزار و اعلام آمادگي کرديم در تفاهمنامهاي با وزارت صنعت و معدن و تجارت براي تهيه و تأمين پوشک اقدام کنيم. ما نميتوانيم در حوزه توليد و توزيع اقلام ديگر، از جمله پوشک ورود کنيم، اما تلاش ميکنيم زمينه حل مشکل واردات مواد اوليه از گمرک را فراهم کنيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.