|

چگونه سيگاركشيدن برادرم رسمي شد

بهروز غریب‌پور

دوره کوپنی‌شدن دوره تلخی بود که گذشت و به تاریخ پیوست. نظام کوپنی در دنیا برافتاده است و اگر عده‌ای آن را به‌عنوان چاره‌اندیشی موقت در نظر می‌گیرند، امیدوارم هرگز دائمی نشود. آن روزهایی که اقلام با کوپن بین مردم توزیع می‌شد و مردم دور مساجد و تعاوني‌ها حلقه می‌زدند و صف می‌بستند تا اقلام اساسی را با كوپن تأمین کنند، گذشته است. ما الان در دورانی دیگر و می‌توان گفت در دنیایی دیگر زندگی می‌کنيم. پیشنهادی که برخی در مورد ورود مجدد کوپن به زندگی ما مطرح کرده‌اند، امیدوارم حتی به‌عنوان آخرین راه‌حل هم هرگز به مرحله اجرا نرسد و شیوه‌های بهتری پیدا شود. واضح است که بعد از گذشت سالیان‌سال بايد شیوه‌های بهتری برای رفع بحران اتخاذ کنیم. این دستاورد خوبی نیست و حتما راه‌حل‌های دیگر و بهتری وجود دارد. ما نظریه‌پردازان بزرگ اقتصادی داریم که از آنها چنان‌که باید بهره گرفته نمی‌شود و راه‌حل‌هایشان به اجرا گذاشته نمی‌شود.
اصلا و ابدا آرزو نمی‌کنم که به آن روزگار تلخ برگردیم؛ دوره‌ای که دولتمردان از سر ناچاری محض به شیوه‌ای روی آوردند که بیشتر در کشورهای سوسیالیستی وجود و رواج داشت. بازگشت به آن وضعيت نتایج تلخ‌تری هم دارد. خاطره‌اي‌ از روزگار کوپنی‌شدن كالاها دارم که فکر می‌کنم خیلی مضحک است. پدر من مخالف سیگارکشیدن برادرم بود که دو سال از من بزرگ‌تر بود، ولی چون در آن دوره در میان همه سهمیه‌ها، سهمیه سیگار هم وجود داشت، پدرم که در تمام عمر هرگز سیگار نکشیده بود، سهمیه سیگار را می‌گرفت و برای برادرم پست می‌کرد و می‌گفت «این هم سهمیه سیگارت»! انواع کالاها در سهمیه خانوار وجود داشت و از جمله سیگار؛ چیزی که پدرم واقعا از آن نفرت داشت و هرگز دلش نمی‌خواست فرزندش سیگاری باشد. فقط چون در کوپنش وجود داشت، آن را می‌گرفت. به‌این‌ترتیب، هم سیگارکشیدن برادرم رسمیت پیدا کرد و هم توانست سهمیه‌اش را بگیرد! این نمونه‌ای است از اتفاقات عجیب‌وغریبی که در چنین شرایطی ممکن است بیفتد. فکر می‌کنم کوپن باعث شد که حتی عده زیادی هم سیگاری شوند؛ چون سهمیه سیگار بهمن در این نظام کوپنی وجود داشت و شما یا باید ‌این سیگار را می‌گرفتید و به همسایه می‌دادید یا به دکه سر کوچه یا مثل پدر من به فرزندتان می‌دادید یا خودتان آن را مصرف می‌‌کردید! بحثی که این روزها گاه به گوش می‌رسد، اتفاق ناگواری خواهد بود که امیدوارم هرگز نیفتد و هرچند عده‌ای در مورد احتمال ظهور مجدد کوپن، حالا از نوع الكترونيك يا كارت كارا گفته‌‌اند، فقط در حد یک تئوری و یک پیشنهاد باقی بماند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.