|

بحران پناه‌جويان اجباري ونزوئلا

روزنامه آمريکايي ميامي هرالد روز شنبه در گزارشي به موج سيل‌آساي مهاجرت از ونزوئلا به کشورهاي همسايه اين سرزمين نفت‌خيز آمريکاي لاتين پرداخته است. آندرس اوپنهايمر، یکی از مجريان شبکه تلويزيوني ‌CNN اين گزارش را نوشته است. وقتي با مدير دفتر مهاجرت کلمبيا درباره حدود يک‌ميليون پناهنده ونزوئلايي که در سال‌هاي اخير به کشور او نقل مکان کرده‌اند، مشغول مصاحبه بودم، به من گفت انتظار دارد که تعداد جلاي‌وطن‌کردگان ونزوئلايي به کشور خودش و ديگر کشورهاي آمريکاي لاتين در سال آينده ميلادي به دو برابر افزايش يابد. من باور نمي‌کردم. از کريستين كروگر پرسيدم که آيا درست شنيده‌ام؟ کروگر پاسخ داد اگر فروپاشي اقتصادي ونزوئلا همچنان ادامه پيدا کند، «متأسفانه، بله. ما برآورد مي‌کنيم که تعداد ونزوئلايي‌هايي که به کلمبيا مهاجرت مي‌کنند، در 12 ماه آينده يك ميليون نفر نخواهد بود، بلکه به دو ميليون نفر خواهد رسيد. همين روند در پرو، اکوادور، آرژانتين، شيلي و ديگر کشورها نيز رخ مي‌دهد». به گفته کروگر خروج ونزوئلايي‌ها روزبه‌روز بيشتر مي‌شود. تخمين زده مي‌شود که روزانه حدود 45 ‌هزار ونزوئلايي از مرز کلمبيا عبور مي‌کنند که بيشتر آنها نيازهاي اوليه مواد غذايي و پزشکي‌ای را دريافت مي‌کنند که در وطن خود نمي‌توانند به آن دسترسي داشته باشند. او گفت از اين تعداد حدود 40 ‌هزار نفر به ونزوئلا بازمي‌گردند، حدود دو‌ هزار نفر در کلمبيا باقي مي‌مانند و حدود سه‌‌ هزار نفر به سفر ادامه مي‌دهند و به اکوادور، پرو و ​​ديگر کشورهاي آمريکاي جنوبي مي‌روند. ممکن است عده‌اي شک داشته باشند که اين آمار درست باشد و فکر کنند که کلمبيا ميزان افراد خارج‌شده از ونزوئلا را بيش از واقعيت برآورد مي‌کند. به‌هرحال واقعيت اين است که تعداد پناهندگان ونزوئلا در حال بيشترشدن است و کمک‌هاي بين‌‌المللي بيشتري براي مقابله با سيل مهاجران لازم است. اما زماني که از مقامات امور پناهندگان سازمان ملل نيز اين سؤال را پرسيدم، پاسخ مشابهي شنيدم. ايزابل مارکز، سخنگوي آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد در ژنو مي‌گويد: «ما شاهد افزايش شایان‌ توجه و تدريجي پناهندگان ونزوئلايي هستيم». بر اساس آمار سازمان ملل متحد، از زماني که هوگو چاوزِ پوپولیست در سال 1999 رئيس‌جمهور ونزوئلا شد، حدود 2.3 ميليون ونزوئلايي کشور خود را ترک کرده‌اند و از اين ميان 1.5 ميليون نفر در سه سال گذشته از کشور خارج شده‌اند. مارکز مي‌گويد: «ما واقعا هيچ نشانه‌اي مبني بر اينکه اين روند کاهش يابد، نمي‌بينيم. در منطقه آمريکاي لاتين، چنين بحراني بي‌سابقه است». شرم‌آور اينکه کشورهاي آمريکاي لاتين پذيراي صدها هزار پناهنده ونزوئلايي بوده‌اند اما ايالات متحده اکثر درخواست‌هاي پناهندگي از ونزوئلا را رد و تعدادي از آنها را اخراج مي‌کند. در‌حالي‌که رئيس‌جمهور ترامپ از نيکولاس مادورو، ديکتاتور ونزوئلا انتقاد مي‌کند و مايک پنس، معاون رئيس‌جمهور، از کشورهاي آمريكاي لاتين خواستار «اقدام بيشتر» عليه ستم در ونزوئلا شده است، گزارش‌هاي منتشرشده در ماه آوريل حاکي از آن است که دولت ايالات متحده در سال مالي 2018 حداقل 150 ونزوئلايي را اخراج كرده است. وکلاي مهاجرت مي‌گويند اين رقم نسبت به سال‌هاي گذشته افزايش شایان ‌توجهي داشته است. البته تعجب‌آور نيست که مقامات دولت ترامپ نمي‌خواهند درباره اين موضوع صحبت کنند. هر زمان که نظر آنها را درباره ونزوئلا مي‌خوانم، با خوشحالي درباره نقض حقوق بشر از سوي مادورو سخن مي‌گويند اما نمي‌خواهند درباره سياست‌هاي اخراج پناهندگان که دولت خودشان آن را اعمال مي‌کند، صحبت شود. واضح است که آنها نمي‌خواهند اين واقعيت زشت ديده شود. گذشته از موانع اداري ترامپ درباره ونزوئلا که از کشورهاي فقيرتر خواسته است تا براي کمک به ونزوئلايي‌ها بيشتر کمک کنند و خود درهاي آمريکا را روي آنها بسته است، بايد گفت‌وگويي در سطح منطقه درباره نحوه مديريت مسائل پناهندگان ونزوئلايي با احتمال افزايش تعداد آنها وجود داشته باشد. اکوادور قرار است در 17 سپتامبر (26 شهريور) نشستي از وزراي خارجه 13 کشور آمريکاي لاتين را براي بحث درباره راه‌حل‌هاي منطقه‌اي حل بحران پناهندگان ونزوئلا برگزار کند. ازجمله مواردي که قرار است مطرح شود، ثبت‌نام و شناسايي پناهندگان ونزوئلايي به اين منظور است که مهاجران بتوانند به کشورها يا مناطقي هدايت شوند که مهارت‌هاي شخصي آنها بيشتر نياز است. اما در نهايت، اين تراژدي انساني فقط زماني روند معکوس خواهد يافت که ديکتاتوري ونزوئلا تغييرات 180درصدي در سياست‌هاي اقتصادي خود انجام دهد يا امکان بازسازي دموکراسي را فراهم کند تا سرمايه‌ها را دوباره به آن کشور بازگرداند و اقتصاد را احيا کند. در غير اين‌صورت خروج ونزوئلايي‌ها به‌طور چشمگیری افزايش خواهد يافت؛ چراکه رژيم مادورو عمدا سياست‌هايي در پيش خواهد گرفت که ميليون‌ها ونزوئلايي خشمگين به‌خاطر فاجعه اقتصادي کشورشان، ونزوئلا را ترک کنند. مادورو قادر خواهد بود جمعيت باقي‌مانده را با يارانه‌هاي غذايي دولتي کنترل کند. ونزوئلا يک نسخه «سريع‌السير» از آنچه کوبا در شش دهه گذشته انجام داده، در پيش گرفته است؛ «پاک‌سازي سياسي» با وادارکردن انبوه منتقدان دولت - يا منتقدان بالقوه - به فرار به خارج از کشور. شايد آنچه کروگر گفته درست دربيايد و آنچه اتفاق مي‌افتد، کوچ اجباري و انبوه باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.