|

شهین‌خانم

زهرا عمرانی: شهین‌خانم بیش از 70 بهار و زمستان را در زندگی‌اش گذرانده است. از خودش که بپرسی، همیشه می‌گوید: «25 سال‌وخرده‌ای دارم که خرده‌اش از اصلش خیلی بیشتر است». در میان اطرافیان به همین تکه‌کلام‌ها معروف است و البته به جدالی که با زندگی داشته و طوری که پوزه سختی‌ها را به خاک نشانده است. در 18 سالگی و بلافاصله بعد از گرفتن دیپلم ازدواج کرده است. برخلاف رسم آن زمان اما ازدواجش سنتی نبوده و خودش با علاقه همسرش را انتخاب کرده است. پزشکی جوان و پرشور که شورش چنان عظیم بود که بارها زندگی مشترکشان را دستخوش فرازوفرود کرد. حبیب جریری پیش از انقلاب و به جرم نشر اندیشه‌های دکتر شریعتی چهار سال بازداشت بود و شهین یک‌تنه فرزندان را از آب‌وگل درآورد. در پاییز 57 حبیب آزاد شد. در همان سال‌ها پایه‌های سازمان نهضت سوادآموزی را بنا گذاشت. در پاییز 59، بلافاصله بعد از شروع جنگ ایران و عراق، به همراه جمعی از دوستان پزشکش داوطلبانه، برای ارائه خدمات پزشکی راهی اهواز شد؛ سفری بی‌بازگشت؛ سفری که در آن به علت مسدودشدن چندساعته جاده توسط نیروهای عراقی، تمام تیم پزشکان دستگیر شدند و حبیب جریری تنها فردی از آن تیم است که با وجود گذشت نزدیک به چهار دهه از آن اتفاق و تغییر شرایط کشورها، همچنان تا امروز اطلاعی از او حاصل نشده ‌است. این یعنی نزدیک به 40 سال است که شهین‌خانم مانده با سه فرزندش و حجم عظیم انتظار سایه‌افکنده بر تمامی لحظات زندگی آنها؛ انتظار خبری؛ خوب یا بد، حتی خردک شرری از جایی. تحمل انتظار و بی‌خبری می‌تواند هرکسی را از پای درآورد. شهین عزمش را جزم کرده بود که تسلیم نشود. مگر نه‌اینکه ‌قرار بود در غم و شادی و پستی و بلندی روزگار از عشق محافظت کند، پس نمی‌توانست بگذارد انتظار مغز استخوانش را ذره‌ذره بمکد. باید شعله زندگی را روشن نگه می‌داشت. طبیعتا سال‌های اول به این گذشت که یک‌تنه نقش پدر و مادر را ایفا کند. همین که فرزند سوم کنکوری شد، شهین هم شروع به درس‌خواندن کرد. در یک روز با هم کنکور دادند و هر دو با هم دانشجو شدند؛ پسرش مهندسی کامپیوتر و خودش پژوهشگری اجتماعی. آن زمان هم شهین 25سال‌وخرده‌ای داشت «که خرده‌اش تقریبا با اصلش برابر بود». بزرگ‌ترین شاگرد دوره بود که وقتی رفته بود ثبت‌نام کند، مسئول آموزش که فکر کرده بود شهین‌خانم برای ثبت‌نام فرزندش آمده، گفته بود: «ببخشید خانم برای ثبت‌نام خودشان باید حضور داشته باشند» و او پاسخ داده بود: «خودشان خودم هستم». درس‌خوان بود و جزوه‌هایش دست‌به‌دست می‌گشت، میهمانی‌های دوره‌ای می‌گرفت و بچه‌ها را دور هم جمع می‌کرد. با استادان رابطه خوبی داشت و پروژه‌های اضافه انجام می‌داد. چهار سال تمام تا پایان کارشناسی که حالا مدرکش را به دیوار اتاقش زده، جوانی را از نو تجربه کرد. درسش که تمام شد، حیفش آمد آن شور و نشاطی را که دوره دانشگاه بر زندگی‌اش تابانده بود، از دست بدهد. احتیاج داشت تا صبح‌ها به شوق چیزی چشم باز کند و نگذارد سایه انتظار بر زندگی‌اش سنگین‌تر شود. ادامه تحصیل هم برای سن‌وسال او چندان ساده نبود. تصمیم گرفت برای امتحان هفته‌ای یک روز پیش دوستش به کلاس نقاشی برود. در 60‌سالگی نقاشی با آبرنگ را شروع کرد. حالا 17 سال است که نقاشی می‌کند. هنوز در هفته یک‌بار به کلاس می‌رود و هر روز غروب قلم و کاغذش را پهن می‌کند و طرحی نو درمی‌اندازد. تقریبا خانه‌ای در اطرافیان نیست که با یکی از نقاشی‌های شهین‌خانم تزیین نشده باشد. 9 شهریور روز جهانی مفقودالاثرهاست؛ کسانی‌ که در جنگ، درگیری‌های سیاسی و مسیر مهاجرت ناپدید شده‌اند. ناپدیدشدن‌های این‌گونه یعنی؛ تحمیل انتظاری بی‌پایان به خانواده‌هایی چشم‌انتظار. شهین‌خانم رنگ انتظار را برای من تغییر داد. تا امروز حلقه ساده و ظریفش را از دست درنیاورده و با دستانش طرح‌هایی ظریف و زیبا به تصویر می‌کشد؛ دنیاهایی پر از رنگ، پر از گل، پر از پرنده و خورشید، طرح‌هایی که برای لحظه‌ای تو را می‌کند و با خود می‌برد شاید به آن ناکجایی که حبیبش هست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.