دیدار مقامات امنیتی آمریکا با رئیس سازمان امنیت سوریه
از سرنگونی تا مذاکره
بعد از هفت سال گسست در روابط دیپلماتیک ایالات متحده و سوریه و حمایت واشنگتن از گروهی از مخالفان سوریه، حالا خبرها از دیدار مقامات امنیتی و اطلاعاتی آمریکایی با علی مملوک، رئیس سازمان امنیت سوریه، در دمشق حکایت دارد. براساس گزارشها اواخر ماه ژوئن سال جاری میلادی چندین نفر از مقامات اطلاعاتی و امنیتی آمریکا با هواپیمایی خصوصی در فرودگاه بینالمللی دمشق فرود آمدند تا با مملوک دیدار کنند. خبر این دیدار را ابتدا روزنامه لبنانی الاخبار، نزدیک به حزبالله لبنان، منتشر کرد و بر پایه این گزارش دو طرف در جلسهای چهارساعته در نزدیکی فرودگاه دمشق با یکدیگر دیدار کردند. سپس دو مقام اطلاعاتی ارشد آمریکایی به شرط ناشناسماندن در گفتوگو با خبرگزاری رویترز این خبر را تأیید کردند. آنطور که این مقامات به رویترز گفتهاند، دیدار دو طرف بخشی از «مذاکرات جاری با اعضای دولت اسد» درباره بیرونراندن گروه داعش از سوریه، ذخیرهسازی و استفاده دمشق از سلاحهای هستهای ازجمله کلر و سرنوشت آستین تیس، روزنامهنگار آمریکایی، بوده که به باور مقامات آمریکایی، دولت سوریه یا یکی از متحدانش او را زندانی کرده است. بااینحال الاخبار در گزارش خود گفته که دو طرف درباره جنبههای مختلف جنگ هفتساله سوریه با یکدیگر گفتوگو کردهاند و در نهایت آمریکا پیشنهاد داده که نیروهای خود را از پایگاه التنف و شرق فرات خارج میکند؛ اما به سه شرط: 1. خروج کامل نیروهای ایرانی از سوریه 2. مشارکت در نفت سوریه 3. گردآوری اطلاعات از تروریستها. طبق گزارش الاخبار، دولت سوریه این پیشنهاد را رد کرده است. آنطور که در این گزارش آمده، مملوک گفته که تا زمانی که آمریکا روابطش با این کشور را عادی نکند و به طور کامل از سوریه خارج نشود، دمشق با واشنگتن درباره مسائل امنیتی گفتوگو نخواهد کرد. رئیس ستاد امنیت سوریه همچنین درباره دادن اطلاعاتی از گروههای تروریستی هم گفته که دمشق «ساختار اطلاعاتی عظیمی» از آنها دارد؛ اما افشای آن به «چرخش موضع سیاسی آمریکا در سوریه» بستگی دارد. به گفته مملوک این اطلاعات پیشتر در اختیار اماراتیها و اردنیها قرار گرفته است. درباره ذخایر نفت سوریه هم مملوک به آمریکاییها گفته: «شرکتهای آمریکایی میتوانند از طریق شرکتهای روسی و غربی وارد بخش انرژی سوریه شوند». او البته افزوده که سوریه تمایل ندارد با کشورهایی ارتباط تجاری برقرار کند که به دنبال سرنگونی حکومت سوریه هستند. درباره شرط خروج ایران از سوریه هم این مقام سوری با تأكيد بر موضع کشورش مبنی بر «اشغالگربودن» آمریکا در سوریه بار دیگر به آمریکاییها گفته: «شما با زور و بدون اجازه وارد کشور ما شدید و میتوانید همانطور از خاک ما خارج شوید». گفته میشود که روسیه و امارات متحده عربی برنامهریزی این دیدار را برعهده داشتند و در این گفتوگو محمد دیب زیتون، رئیس اداره امنیت سیاسی سوریه و موفق اسد، معاون رئیس ستاد ارتش سوریه نیز حضور داشتهاند. دولت آمریکا در زمان باراک اوباما، رئیسجمهوری پیشین آمریکا، در سال ۲۰۱۱ میلادی تحریمهایی را علیه محمد دیب زیتون و علی مملوک به اجرا گذاشت که هنوز ادامه دارند. چندی پیش هم گزارشهایی منتشر شد که از دیدار مملوک با مقامات ایتالیایی برای عادیسازی روابط سوریه و غرب حکایت داشت. بر مبنای اطلاعات این روزنامه سوریه خواستار گفتوگوهای بعدی با آمریکا است؛ اما پیششرطهای آمریکا را درحالحاضر زودهنگام ارزیابی میکند و بر این نظر است که تصمیم درباره آنها باید در آینده گرفته شود. دولت آمریکا در جریان مبارزه با گروه داعش صدها نفر از نیروهای ویژه خود را در شرق سوریه مستقر کرده و وظیفه آنها ازجمله حمایت از نیروهای دموکراتیک سوریه است که ائتلافی از نیروهای نظامی کرد و عرب هستند. دولت آمریکا همچنین در مبارزه با «داعش» با روسیه، متحد سوریه به طور هماهنگ عمل میکند؛ اما هنوز روابط دیپلماتیک میان آمریکا و سوریه برقرار نشده است. پیتر فورد، سفیر سابق بریتانیا در سوریه، هم در گفتوگو با خبرگزاری روسی اسپوتنیک گفته که این گزارش را کاملا معتبر میداند. به گفته فورد، منابع معتبر پیشتر در ماه ژوئن گزارش داده بودند که آمریکا با برخی شروط حاضر به خروج نیروهایش از پایگاه التنف و اجازه به کمپین دولتی سوریه برای بازسازی جنوب است: «گزارش شده بود که یکی از این شروط خروج کامل ایران از جنوب سوریه است». آمریکا در حالی خواستار خروج ایران از سوریه شده که جمهوری اسلامی ایران میگوید بنا به درخواست دولت بشار اسد در سوریه می جنگد. حزبالله هم یکی دیگر از همپیمانان دولت سوریه است. روز دوشنبه، روزنامه الاخبار گزارش داد که گروه حزبالله لبنان درخواستی رسمی از دولت سوریه دریافت کرده که بعد از آزادی استان ادلب، آخرین منطقه تحت کنترل مخالفان دولت، برای کمک در بازسازی بعد از جنگ در سوریه بماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.