شهدای منابع طبیعی کشور
شادروان علامه جعفری تأکید داشت که معرفی چهره برجسته و متعالی علی(ع) نهفقط یک ضرورت تاریخی و عقیدتی، بلکه ضرورتی اجتماعی و اخلاقی است، زیرا وقتی جوان معاصر جامعه ما به تاریخ بنگرد و ببیند که افراد «معروف» تاریخ آتیلا و چنگیز و اسکندر و دیگر قدرتپرستان خونریز هستند، آنگاه ناامید و سرخورده خواهد شد از تاریخ بشریت. علامه جعفری با همین نگرش کاربردی خود، پرداختن و ذکر مدام منش و روش امام علی(ع) را وظیفه اجتماعی میدانست. با همین نگرش و روش علامه، باید گفت که غفلت از سرمایههای انسانی و اخلاقی جامعه امروزی ایران درواقع نوعی وظیفهناشناسی و بلکه غفلت از تکالیف اجتماعی ماست. امروز همه ما، هر یک از ما و بهویژه فرزندان و جوانان ما (که دوران رشد فکری و عاطفی و تکوین بینش و منش آنان در زیر انبوه اخبار زننده ترجیح دائمی منافع کوتاهمدت و شخصی بر مصالح بلندمدت، کلان و ملی قرار دارد) بهشدت و عمیقا نیازمند مشاهده شواهد و نمودهای شرف و پاکدامنی هستیم. شوربختانه علاوهبر تجارب زیسته مستقیم ما از انواع رسانهها و شبکهها نیز اخبار قربانیکردن حقوق و منافع ملت به پای مطامع شخصی بر سر ما میبارد؛ تا جایی که برای بسیاری از ما چنان مینماید که گویا رفتاری جز این رفتارهای زننده ناشدنی و ناممکن است. در این میانه، به ما خبر میرسد که انسانهایی شریف مانند «شریف باجور» و همراهانش برخاسته و اقدام کردهاند؛ نه برای کسب ثروت و قدرت شخصی، بلکه برای خاموشکردن آتش جنگلی که ثروت ملی و از منابع بیننسلی است. خبر میرسد که آنان برای انجام این تکلیف منتظر دیگران نماندهاند؛ خبر میرسد که آنان به میان آتش رفتهاند؛ خبر میرسد که آنان برای آنچه وظیفه انسانی و ملی خویش میدانستهاند به میان آتش زدهاند، بر ترس از مخاطرات و تهدیدها چیره شده و پا پس نکشیدهاند و حتی تا پای جان رفته و نهایتا در انجام این وظیفه جان خود را نیز تقدیم کردهاند و گذشته از همه این خبرها، این هم ملاحظه میشود که رسانهای هم برای تبلیغ و شهرت در خدمت آنان نبوده است. آیا تکلیف اجتماعی امروز ما - گذشته از ضرورت اخلاقی و فردی هر یک از ما- برخاستن برای تعظیم تمامقد در برابر شکوه رفتار انسانهایی نیست که در میان اینهمه کشاکش برای قدرت و ثروت و شهرت، سراغ انجام تکلیف در جایی میروند که کمترین گمانی برای کسب قدرت و ثروت و شهرت نیست؟ حقیقت و بنمایه ماجرا در این است که توجه کنیم درواقع «خبر» این نبود که «چهار نفر جان دادند» یا «چهار نفر در آتش سوختند». اگر موضوع را تا این حد فروکاهیم و در عمق آن دقت نکنیم، آنگاه گمان بریم که این خبر تا حدی ارزش خبری «بههنگام» بودن داشت و تا حدی هم ارزش خبری «دراماتیک». اما عمق ماجرا فراتر از اینهاست. این خبر را باید چنین بنویسیم و چنین بخوانیم: ثروتهای ملی، طبیعی و بیننسلی، هنوز هم دوستداران دلسوز و دلیری دارد که حاضرند برای حفظ آن ثروتها خود را به آب و آتش بزنند. باید چنین نوشت و خواند: همین هفته، چهار ایرانی برای حفظ منابع ملی کشور، جانشان را فدا کردند. چنین خبری، دیگر دارای ارزشهای خبری متعدد و بالایی است برای منِ ایرانی امروز. این خبر ارزش مجاورت دارد، برای همه ما ایرانیان امروز. صحبت از مریوان یا این شهر یا آن شهر نیست، صحبت از منابع ملی ما ایرانیان است. این خبر، هم مجاورت جغرافیایی دارد و هم مجاورت عصری. از همه مهمتر و البته از همه تأسفبرانگیزتر این است که گویا این خبر ارزش «بدیع» و «نادر» بودن یافته است در میان همه هیاهوهای سیاسی و تجاری و نمایشی. در آشفتهبازاری که گویا ریاکاری و دکانداری و سودپرستی تبدیل به قاعده اصلی بازی شده است، خبر «جانبازی انسانهایی شریف برای تأمین خیر عمومی» بهواقع امری شگفتانگیز مینماید و ایکاش رسانهها به این میپرداختند. ایکاش رسانهها این سرمایههای انسانی را که با این جانفشانی خویش، مرز شهرت و افتخار را نیز پشتسر گذاشتند و تبدیل به «سرمایههای نمادین» شدهاند، بیشازپیش به ما، به همه ما و بهویژه به فرزندان و جوانان ما معرفی کنند. ما، نسل ما و نسل جوان ما در حافظه و ذخایر تجربی خود سخت نیازمند این انسانهای شکوهمندی است که با کمترین حمایت مادی، اداری، قانونی، رسانهای و فرهنگی و تقریبا فقط از آبشخور تربیت و معرفتهای شخصی و درونزا دست به بزرگترین کارها میزنند و حتی جان خود را به پای ارزشهای وجودی خویش فدا میکنند. اما ما باقیماندگان، گاه آنقدر ملاحظه میکنیم، آنقدر محاسبات پیچیده میکنیم، آنقدر نگران عواقب احتمالی بعدی هستیم، آنقدر محافظهکاری میکنیم و آنقدر فرصتهای قدردانی و سپاسگزاری را از دست میدهیم که نهتنها گاه شرمنده خانوادهها و جمعیتهایی میشویم که چنین فرزندانی را به مام میهن تقدیم کردهاند، بلکه حتی فرصتهای ملی شناسایی و معرفی سرمایههای نمادین کشور را هم یکییکی از دست میدهیم. هر روز ذخایر تجربی غنی و شکوهمند نسل معاصر را نحیفتر و نحیفتر میکنیم. این رفتار موجب میشود که افزون بر ازدستدادن سرمایههای اقتصادی و مالی و طبیعی، حتی امکان توسعه و تکثیر سرمایههای انسانی را نیز از دست بدهیم و حتی سرمایههای نمادین را نیز از میان ببریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.