تبدیل تهدید به فرصت
سیدمنصور رایگانی*
در جهان کنونی هیچکس به دنبال تجربه اختراع چرخ نیست؛ وسیلهای که هزاران سال قبل توسط ناشناختهای از نسل هوشمند انسان امروزی برای تسهیل حرکت ساخته شد و تاکنون بهنوعی بهعنوان مادر ابداعات و اختراعات بشر شناخته شده است. از دیدگاه خردمندان و بر اساس اصول بدیهی خردورزی، درسگرفتن و عبرتآموزی از تجارب بشری در تمامی زمینهها موجب ایجاد حداکثر بهرهوری و حداقل زیان در انجام فرایندهای مشابه و سعی در آزمودن و انجام تجربه مشابه و درسنگرفتن از نتایج آن موجب خسران می شود که؛ من جرب المجرب حلت به ندامه. در فضای کنونی کشور که شاهد تغییرات شگرف و تأثیرگذار در شرایط اقتصادی و اجتماعی هستیم، اکثر واکنشها، دیدگاهها و اقدامات حاکی از سردرگمی، سرخوردگی، بلاتکلیفی و انجام عکسالعملهای احساسی همراه با نگرانی و وحشت از آینده است. قاطبه مردم، اعم از اقشار آسیبپذیر، متوسط، مرفه، نخبگان و حتی سیاستگذاران در بیان دغدغههای خود کمتر نشانی از راههای عملی و منطقی برخورد و برونرفت از این وضعیت یا اعلام دیدگاههای فرصتگونه به شرایط کنونی دارند. گویی در طول تاریخ کشورمان یا ملتهای دیگر تجارب مشابه وجود نداشته است. نگاه به گذشته و حسرت فرصتهای ازدسترفته اگر موجب عبرت نشود، حاصلی بهجز غم و حرمان نخواهد داشت. زخم هدررفت صدها میلیارد دلار درآمد سالهای نهچندان دور کشور، تنها با تدبیر تغییر اندیشه حاکم بر آن دوران و بهکارگیری تمامی ظرفیتهای ملت بزرگ ایران التیام خواهد یافت. افزایش نرخ و سختشدن دسترسی به ارز در نگاه اول مشکلات و تنگناهای بسیار جدی در تمامی زمینهها را به ذهن متبادر میکند، ولی ضمن اذعان به مشکلات ایجادشده، آیا نمیتوان نوعی دیگر به وضعیت نگاه کرد؟ نمیتوان از تهدیدها فرصت ساخت؟ در تمامی زمینهها پتانسیل بهرهمندی و استفاده از فرصت حاصلشده وجود دارد. شرط اصلی و لازم در این بهرهمندی و تبدیلکردن تهدید به فرصت، تغییر دیدگاه جاری حاکم بر روابط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور و بهکارگیری تمامی ظرفیتهای نرمافزاری و سختافزاری قاطبه ملت ایران با محوریت منافع ملی مردم ایران توسط سیاستگذاران کلان کشور است. باید فارغ از هر گرایشی به دلسوزان آگاه و منتقدان سیاستهای جاری که محور دیدگاههای آنان منافع ملی ایران است فرصت ابراز عقیده و مجال شنیدن داده شود. به انجمنها و سازمانهای مردمنهاد که عصاره فضائل مردم و نتیجه آرای نخبگان و فرهیختگان کشور هستند بهعنوان سرمایههای ارزشمند و نمایندگان دلسوز خرد جمعی کشور نگاه شود. این سازمانهای مردمنهاد «سمن» بهعنوان نهادهای مشروع، مؤثر، کارا و مدنی به رسمیت شناخته شوند و بسیاری از وظایف اجرائی و عملیاتی که درحالحاضر توسط حاکمیت انجام میگیرد برونسپاری و به این نهادها واگذار شود. بازبینی ارتباط با نظام موجود جهانی بر اساس اصل حاکمیت منافع ملی مردم ایران و تعامل سازنده با جهان با اولویت کشورهای پیرامون، موجب تقویت امنیت ملی و استفاده بهینه، مقرونبهصرفه و کارآمد از مواهب دنیای متمدن امروزی و اطمینان و اعتماد مردم و امیدواری به آینده خواهد شد.
نهادینهشدن فرهنگ حفظ محیط زیست و پایداری از سرمایههای طبیعی مانند آب، خاک، جنگل، هوا و منابع زیرزمینی بهعنوان فریضه، جایگاه ثابتی در تمامی تریبونهای رسمی و تأثیرگذار کشور داشته باشد و تکرار و تأیید آن مورد تأکید بزرگان قرار گیرد. هزینه سرسامآور گردشگری خارجی فرصتی برای ایجاد و بازسازی امکانات گردشگری داخلی و تشویق مردم به این نوع گردشگری تعریف شود. افزایش نرخ برابری ارزهای خارجی در مقابل پول ملی، بهعنوان فرصتی بیبدل برای تسهیل ورود گردشگران خارجی (مبلغان بالقوه فرهنگ و تمدن ملت ایران) و حذف مقررات بازدارنده، غیرضروری و سختگیرانه در این زمینه دیده شود. افزایش نرخ کالاهای خارجی و سختی ورود آنها، محرکی برای اصلاح قوانین دستوپاگیر و ضدتولیدی حاکم بر روابط کار و فرصت احیا و بازسازی کارخانجات نیمهتعطیل و ضررده کشور شود. مبنای ایجاد، گسترش یا حذف تمامی فعالیتهای ساختاری اقتصادی، اعم از صنعت، کشاورزی و خدمات، وجود مزیت مثبت نسبی و بررسی علمی و دقیق سود و زیان مترتب با محاسبه تأثیرات زیستمحیطی آن تعریف شود. اقدامات بنیادین اصلاحی در ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیازمند عزمی ملی و همهجانبه توسط همه ماست و مسئولان سیاستگذار کلان کشور در این مهم نقشی بیبدیل و سهمی عظیم دارند. *رئیس انجمن طب فیزیکی و توانبخشی ایران
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.