به مناسبت برگزاري جشنواره فيلم سلامت
قصه تلخ آدمهاي پريشان
کيانا آذر
سرنخ داستان زندگي بعضيها به جايي گره ميخورد که سر ديگر آن ناپيداست. اگر ذرهبين دست بگيريم و به کنکاش زندگي آنان بپردازيم، به دنياي پيچواپيچي برميخوريم که هر پيچش يک قصه مجزا دارد. يکجا نشاني از ضربهاي ديده ميشود که جامعه باعثوباني آن بوده و در پيچ بعدي نوبت به يک وصله خانوادگي يا محيطي ميرسد که بستر آشفتگي روحي را بيشتر در فضايي ايجاد ميکند که خروجي آن رفتار نامتعارف ميشود و کنشهايي که معقول نيست. مرز پريشاني روحي اين افراد آنقدر نازک است که نميتوان حکم داد دقيقا کي و کجا چه اتفاقي افتاده که ماحصل آن اين آشفتگي روحي شده و اسم اين ناخوشي حاصله را دقيقا بايد چه چيزي گذاشت که نه جفا شده باشد و نه اغراق. نمونه اين آدمها زياد است. در يکقدمي هرکدام از ما کساني هستند که در پيچهاي زندگيشان اتفاقاتي رخ داده که خروجي آن يک روح ناآرام ميشود؛ اتفاقاتي که گاه حجم زيادي از آن از سوي يک بستر خانوادگي يا رفتار فردي تحميل ميشود و گاه تقصيرش بيشتر به گردن جامعه است. دو زن/ تهمينه ميلاني/ ۱۳۷۷ با بازي محمدرضا فروتن در نقش احمد حسن ناآرام است و روح بيقراري دارد که بهدنبال آن همهجا پي آزار فرشته است. هرچقدر آزارواذيتهاي حسن بيشتر ميشود، عرصه بر فرشته تنگتر ميشود و ناچار به اصفهان ميرود تا در کنار خانوادهاش باشد. حسن اما دستبردار نيست. دنبال فرشته راهي ميشود و طي تعقيبوگريزي در جريان يک تصادف باعث زخميشدن کودکي ميشود. در ادامه ماجرا، پاي احمد، خواستگار پولدار فرشته، به ميان ميآيد؛ ديه کودک پرداخت و حسن به مدت 13 سال راهي زندان ميشود. سالها مثل برقوباد ميگذرند و حسن که بيقراري روحياش دوچندان هم شده، براي انتقام از فرشته به سراغ احمد که حالا شوهر فرشته است ميرود و او را با ضربات چاقو زخمي ميکند. جدايي نادر از سيمين/ اصغر فرهادي/ ۱۳۸۹ با بازي شهاب حسيني در نقش حجت ماندهاند بين ماندن و رفتن. دستکم نادر که اينطور است. پدر مبتلا به آلزايمرش را نميتواند بگذارد و بگذرد و همين بهانهاي دست سيمين ميدهد که درخواست طلاق بدهد و حضانت ترمه را بگيرد تا با دختر خود راهي شود. دادگاه درخواست حضانت سيمين را رد ميکند و چارهاي نميماند جز اينکه سيمين به خانه پدرياش برود. نادر ميماند و پدر بيماري که نياز به پرستار دارد. اينجاست که قصه راضيه باردار آغاز ميشود و حجت که زيرساختهاي جامعه و نداري و تعصب و اعصاب ناآرام او را به فردي با رفتارهاي غيرمتعارف تبديل کرده است. يک روز نادر به خانه برميگردد و پدرش را درحاليکه دستش با روسري به تخت بسته شده و از روي تخت به زمين افتاده و تنها رها شده ميبيند. وقتي راضيه به خانه برميگردد، دعواي شديدي درميگيرد که عواقب تراژيک آن زندگي نادر را زيرورو ميکند. راضيه بهدليل مرگ جنينش به بيمارستان منتقل ميشود. او و حجت دليل مرگ جنين را هل دادهشدن توسط نادر ميدانند و از نادر شکايت ميکنند. قصهها/ رخشان بنياعتماد/ ۱۳۹۰ با بازي صابر ابر در نقش همسر نرگس در نقد فيلم «قصهها» آمده است: «نمايشي که نشان ميدهد معضلات اجتماعي تا چه اندازه ميتواند در آسيب روحي افراد جامعه نقش داشته باشد و رفتار آنان را تحتتأثير قرار دهد». قصه زندگي همسر نرگس هم همين است. فقر، نداري، اعتياد و هزارويک معضل بزرگ و کوچک ديگري که همسر نرگس را درگير خود کرده، از او شخصيتي ناآرام ساخته که کنشهاي متعادلي ندارد. نرگس که شرايط وخيمي دارد، شرطش براي بازگشت به خانه و زندگي، ترک اعتياد همسرش است. همسر نرگس اما فقط معتاد نيست، او حالا در کنار اعتياد بهواسطه مشکلات ديگري که از سوي جامعه به او تحميل شده، اعصابي ناآرام و روحي آشفته دارد... . هيس! دخترها فرياد نميزنند/ پوران درخشنده/ ۱۳۹۲ با بازي طناز طباطبايي در نقش شيرين تنها هشت سال سن داشته که بهواسطه آزار جنسي يکي از نزديکان، دچار بيقراري روحي ميشود؛ دردي که نه ميتواند آن را فراموش کند و نه در موردش با کسي حرف بزند. ترس ناباوري قصه تلخ او از سوي ديگران شيرين قصه را به سکوتي محکوم ميکند که نتيجه آن پريشاني رواني ميشود. شيرين بزرگ ميشود و اين درد با او قد ميکشد تا جايي که وقتي در بزرگسالي متوجه تجاوز مردي به يک دختربچه کوچک ميشود نميتواند دست روي دست بگذارد. دختربچه را فراري ميدهد و آن مرد را به قتل ميرساند. شيرين، انتقام اتفاق تلخي را که در کودکي گريبانش را گرفته، از مرد ديگري ميگيرد و اين داستان براي او به قيمت حکم اعدام تمام ميشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.