آیین نکوداشت بیستمین جشن خانه سینما برگزار شد
نصیریان: با مهرجویی وارد سینما شدیم
فرانک آرتا : مراسم بزرگداشت بیستمین جشن خانه سینما تحتتأثیر درگذشت استاد عزتالله انتظامی و سیدضیاءالدین دری قرار گرفت. یک هفته بعد از فوت استاد انتظامی در 94 سالگی، کلیپ این مراسم با اجرای او در یکی از جشنهای پیشین خانه سینما پخش شد که این هنرمند از علی نصیریان تقدیر کرد. کلیپ که پایان یافت. اینبار علی نصیریان در حالی روی صحنه آمد که همچنان غم دوری یار قدیمیاش در چهرهاش هویدا بود. شامگاه جمعه، دوم شهریور، آیین بزرگداشت جشن خانه سینما در ایوان شمس برپا شد. استاد علی نصیریان، رئیس جشن خانه سینما، بعد از ادای احترام به حاضران درباره عزتالله انتظامی گفت: «باور نمیکنم که آقای انتظامی درگذشته. هیچوقت نمیتوانم باور کنم چنین شور و استعداد و شوخطبعیای خاموش شده باشد». نصیریان در ادامه به نقش مهم داریوش مهرجویی برای حضورش در سینما اشاره و عنوان کرد: «وقتی شنیدم قرار است از داریوش مهرجویی تقدیر شود بسیار خوشحال شدم. اهل تعارفهای کلیشهای هم نیستم، ضمن اینکه ایشان احتیاجی به زیرنویس ندارد. به یاد میآورم روزی مرحوم غلامحسین ساعدی، داریوش مهرجویی را پشت صحنه نمایش «آی باکلاه آی بیکلاه» آورده بود که همانجا سبب آشنایی من با جوان باوقاری شد. به من گفتند سناریوی «گاو» در حال نوشتن است. چون پیش از آن اکیپ بازیگری فیلم «گاو»، تئاتر آن را در تلویزیون بازی کرده بودیم که البته هیچ ربطی به هم نداشتند. ما با فیلم «گاو» وارد سینما شدیم و با قاطعیت میگویم که همه ما با کمک آقای مهرجویی با سینما آشنا شدیم». بازیگر فیلم «گاو» ادامه داد: «داریوش مهرجویی یکی از پایههای سینمای جدید ایران است. ما در فیلم «گاو» بازی کردیم و خوشبختانه این همکاری در فیلمهای «هالو»، «آقای پستچی» و «دایره مینا» هم تکرار شد و بدون استثنا خوشحالم که در این فیلمها بازی کردیم و من به آنها افتخار میکنم، چون میدانم که روح آقای انتظامی هم با حرفهای من موافق است». نصیریان خطاب به مهرجویی چندبار تأکید کرد که «هیچ توقعی از شما ندارم» و این جمله خنده مهرجویی و حاضران را به دنبال داشت که داریوش مهرجویی پاسخ داد: «ولی من با شما هنوز کار دارم». دبیر جشن خانه سینما در ادامه از داریوش اسدزاده، ابوالحسن تهامی و سیدمهدی شجاعی تجلیل کرد. سپس منوچهر شاهسواری، مدیرعامل خانه سینما، به ایراد سخن پرداخت و گفت : «دیدن این صحنهها در عین سختبودن، لذتبخش هم هست و یادآوری میکند کسی در سینما ماندگار نمیشود، مگر با عزم و ارادهای درون خودش. توجه شما را بهعنوان یک شهروند به این نکته جلب میکنم که ممکن است همه ما دردهای نگفته و نشنیده زیادی داشته باشیم، ولی با انکار پیروزیها و داشتههایمان چیزی به دست نمیآوریم». سپس در بخش بزرگداشت داریوش اسدزاده، کلیپی از زندگی او پخش شد که در آن تأکید کرد که ۹۷ سال عمر دارد و امیدوار است به صدسالگی برسد. از سیروس ابراهیمزاده، همایون ارشادی و علی دهکردی دعوت شد تا درباره این بازیگر صحبت کنند. ارشادی از اسدزاده بهعنوان «چهره زنده خاطرات هشت دهه تاریخ سینمای ایران» یاد کرد و توضیح داد: «آقای اسدزاده کسی است که تمام دوران رونق «خیابان لالهزار» را که روزگاری خیابان شانزهلیزه ایران نامیده شد از نزدیک دیده است». ابراهیمزاده از نقش مهم او در عرصه تئاتر گفت و علی دهکری هم تقدیرنامه انجمن بازیگران درباره او را خواند. در بخش بعدی چنگیز جلیلوند، محمد تهامینژاد، ناصر ممدوح و مرتضی رزاقکریمی برای تقدیر از ابوالحسن تهامی (دوبلور) روی صحنه آمدند. محمد تهامینژاد، مستندساز و برادر استاد تهامی، گفت: «برای من باعث افتخار است که در بزرگداشت برادرم حضور دارم. او باعث ارتباط من با سینما شد. برادر من از دهه ۴۰ تشخصی به امر صدا در سینما بخشید که با افتخار دست او را ببوسم». سپس ابوالحسن تهامی گفت: «در زمانی، جهان، ایران را با فرش و مینیاتور میشناخت و امروز با سینما میشناسد و من افتخار میکنم که بخشی از این هنر هستم». بخش بعدی این برنامه به تقدیر از داریوش مهرجویی، کارگردان سینما، اختصاص یافت و او در کلیپی که پخش شد، به نقل خاطراتش پرداخت. مهرجویی در این فیلم کوتاه با اشاره به اینکه هیچگاه نمیخواسته همه فیلمهایش درباره زنها باشد، به توقیف فیلم سنتوری اشاره کرد و گفت: «هرموقع میخواهیم کاری کنیم که کمی از سطح درک مأموران نظارت بالاتر شود، فیلم را توقیف کردند و آنچه بر سر سنتوری آمد خیلی دلسردکننده بود و روی من تأثیر گذاشت». در ادامه رسول صدرعاملی، محسن امیریوسفی، رضا درمیشیان و فریدون جیرانی برای تقدیر از این هنرمند به جایگاه آمدند. صدرعاملی گفت: «داریوش مهرجویی علاوه بر آغازگر، استمراردهنده سینمای نوین ایران نیز است. او به ما یاد داد چقدر میتوان از ادبیات تأسی گرفت. همچنان شرمنده هستم آن زمان که سنتوری در محاق توقیف بود، فیلم من اکران شد و اگر آن فیلم اکران شده بود، شاید یکی دیگر از بازیگران ما (گلشیفته فراهانی) الان اینجا بود». جیرانی هم بیان کرد: «خوشحالم که آقای نصیریان اشارهکرد فیلم گاوی که سال ۴۶ در تلویزیون نمایش داده شد، با آنچه آقای مهرجویی ساخت، فرق دارد و این یکی از نقاط مبهم تاریخ سینمای ما بوده که امشب درباره آن صحبت شد. با همه احترامی که برای آقای کیمیایی قائل هستم، باید بگویم تفکر با فیلم «گاو» مهرجویی از طریق سینما میان مردم رفت». محسن امیریوسفی هم مطلبی درباره مهرجویی خواند: «اتفاقات مختلفی در این سالها افتاده، ولی چه شد که ترک وطن بهرام بیضایی را دیدیم و هیچ نگفتهایم؟! چه شد که خانهنشینی ناصر تقوایی را دیدیم و هیچ نگفتهایم؟! در این بین آقای مهرجویی فیلسوف سینما و فخر سینمای ماست؛ اما اتفاقی که برای سنتوری افتاد یکی از تلخترین اتفاقات تاریخ سانسور و توقیف بود. چه شد که در برابر چنین فاجعهای سکوت کردیم؟! امیدوارم آقای مهرجویی همچنان الگوی سینما باقی بماند و شرایط برای ساخت فیلمش در پنجاهمین سال فعالیت ایشان فراهم شود». همایون اسعدیان نیز با خواندن شعری که بازیگر نقش معتاد فیلم دایره مینا میخواند، گفت: «آقای مهرجویی من بارها سعی کردم آن صحنه شما را تقلید کنم، ولی نتوانستم! چون حتما «آن» شما را نداشتم». سپس مهرجویی پس از تشویق طولانی حضار و تشکر ویژه از علی نصیریان گفت: «بازنگری سینمای گذشته بهویژه در این بلوای فقر کیفیت، کار درستی است و ممنونم که این برنامه را یک هفته به خاطر فوت عزتالله انتظامی به تأخیر انداختید؛ چون گوهر ارزشمندی را از دست دادهایم». آخرین تقدیر این مراسم به سیدمهدی شجاعی اختصاص داشت و پس از پخش کلیپی از این نویسنده، مجید مجیدی، کمال تبریزی، علیرضا رضاداد و احمد مسجدجامعی درباره او سخن گفتند. احمد مسجدجامعی گفت: «من اخلاقگرایی سینماییها را شایان تقدیر میدانم. همچنین همگرایی و همدلی میان سینماگران نیز ستودنی است. در این روزها، آقای مجید انتظامی بارها میگفت «پدرم در حال نیمههوشیاری اسم آقای مهرجویی را صدا میکرد» و این همدلی نکتهای ارزشمند در سینماست. ضمن اینکه میتوانم به جایزه سیفالله داد اشاره کنم که کار درستی بود». او همچنین به توقیف سنتوری اشاره کرد و گفت: «آقای شجاعی هم آثار توقیفی دارد و امیدوارم فضای آزادی ایجاد شود تا آثار او هم منتشر شوند». مجیدی نیز عنوان کرد: «افتخار میکنم در بزرگداشت کسی حضور داشته باشم که در تکوین فیلمسازی من نقش داشته است. من خود را مدیون او میدانم. او همیشه مثل خورشید درخشیده است». کمال تبریزی هم متنی را که از سوی سیدمحمد خاتمی، رئیس دولت اصلاحات، برای سیدمهدی شجاعی نوشته شده بود، قرائت کرد. سپس شجاعی پس از دریافت تندیس خود گفت: «از آقای نصیریان تا آقای زنجانپور و آقای مجیدی که دلیل آمدن من به سینما شدند و نیز آقای خاتمی تشکر میکنم». او افزود: «ممکن است حرفهایی که میزنم تلخ باشد، ولی بیان میکنم. فرد مالباخته و حتی جامعه مالباخته را میشود از زمین بلند کرد؛ اما جامعه آمالباخته را نمیشود. راهحلی که در این مواقع پیش میآید، یا سکته و مرگ است، یا خودکشی، یا اینکه میگویند مثل بسازوبفروشها بسازیم یا اینکه مهاجرت کنیم و... . بنابراین ممکن است هرکدام به طریقی گلیم خود را بیرون بکشیم؛ اما آنچه باقی میماند یک ایران مخروبه و یک نسل منقرضشده است». او ادامه داد: «همه اینها از جهل و نادانی مردم و بیفرهنگی است و اگر عدهای میتوانند عوامفریبی کنند، به این دلیل است که عدهای عوام ماندهاند! درحالیکه وظیفه اهالی فرهنگ و هنر این است که آگاهی دهند. پس بیاییم فرهنگ و دانش مردم را بالا ببریم؛ چون تنها از همین طریق است که میتوان کاری انجام داد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.