|

سياست‌مداري از جهان سوم

ابراهيمباي‌سلامي- عضو‌هيئت‌علمي‌دانشگاه تهران

کوفي عنان هفتمين دبير کل سازمان ملل بود. سازماني پراهميت که رسالتش در حفظ صلح و ثبات در جهان و گسترش مناسبات دوستانه بين کشورهاست و منشور اصلي آن بر احترام به حقوق بشر استوار است. عنان به عنوان سياست‌مداري از کشور غنا پس از رخوت و رکودي که بر سازمان ملل حاکم شده بود، جانشين پطروس غالي مصري شد و روحي تازه به روابط بين‌الملل دميد و براي احياي پارادايم چندجانبه‌گرايي و تقويت نقش سازمان‌هاي مردم‌نهاد براي صلح جهاني بسيار تلاش کرد. او تحقق سند توسعه هزاره را با هدف کاهش فقر، بي‌عدالتي و مرگ‌ومير کودکان به جهان پيشنهاد داد. عنان در مذاکرات صلح و تشکيل دولت جديد در افغانستان نيز نقش مؤثري داشت و در سال 1380 به همراه اخضر ابراهيمي، نماينده ويژه سازمان ملل متحد و هم‌زمان با حامد کرزاي، رئيس‌جمهور افغانستان در تهران به دعوت رئيس دولت اصلاحات در ايران حضور يافت و در مراسمي که در تالار وحدت و باشگاه ديپلماتيک وزارت خارجه ايران برگزار شد، متواضعانه در افتتاح انجمن دوستي ايران و افغانستان شرکت کرد. او در ديدار و گفت‌وگويي صميمانه با نگارنده اين سطور كه درآن زمان سخنگوي كميسيون ويژه مجلس در تحولات اخير منطقه بود، بر تداوم مذاکره و تعامل بشردوستانه و صلح‌جويانه کشورها و نقش مهم ايران و افغانستان در امنيت منطقه تأکيد مي‌ورزيد. اين سياست‌مدار رنگين‌پوست در سال 2001 براي کمک‌هاي سازمان ملل در ارتقاي مذاکرات صلح‌آميز و توسعه چندجانبه‌گرايي برنده جايزه صلح نوبل شد، از نسل‌کشي در رواندا و بوسني شاکي و آزرده‌خاطر بود و به صراحت اشغال عراق توسط آمريکا را غيرقانوني خواند. عنان پس از دبيرکلي به عنوان نماينده ويژه سازمان ملل در حل اختلاف مناقشات سوريه تلاش کرد اما پس از آنکه طرف‌هاي درگير را تابع منطق نديد، مجبور به ترک مذاکرات و استعفا شد. او در اواخر عمر رئيس سازمان غيردولتي و بين‌المللي «ريش‌سفيدان» (متنفذان) جهان بود، همان سازماني که «نلسون ماندلا» براي مذاکره و پادرمياني در اختلافات و مشکلات کشورها در سال 2007 بنيان‌گذاري کرده بود. سازمان مذکور نسبت به اوضاع ايران حساس بوده و با صدور بيانيه‌اي از درگذشت آيت‌الله اکبر هاشمي‌رفسنجاني اظهار تأسف کرد. در سايت رسمي «سازمان ريش‌سفيدان» جهان از قول کوفي عنان نوشته شده است: با مرگ رفسنجاني «ايران يکي از تأثيرگذارترين رهبران خود و صدايي قدرتمند براي اصلاحات و پيشرفت روابط منطقه‌اي را از دست داده است. پرزيدنت رفسنجاني مي‌دانست که براي دستيابي به ثبات جهاني، آشتي ميان رهبران اصلي اسلام سني و شيعه از اهميتي حياتي برخوردار است. من اميدوارم که رويکرد‌هاي عمل‌گرايانه او که به نفع مردم ايران و منطقه خواهد بود، ادامه يابد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.