|

افسانه بلوچستان

زهرا عمرانی

شاید اگر روز جهانی جوان با تولد من یک روز نمی‌شد، هیچ‌وقت از وجود چنین روزی در دهه سوم مرداد باخبر نمی‌شدم؛ روزی که 18 سال پیش توسط سازمان ملل متحد نام‌گذاری شده تا یادآوری‌ای باشد بر اینکه تعداد جوانان به نسبت کل جمعیت از همیشه تاریخ بیشتر شده ‌است و یک نفر از هر 10 نفر از حدود دومیلیارد جوان ساکن بر این کره خاکی، در مناطق بحران‌زده زندگی می‌کنند.

گذران جوانی در میان جنگ و قحطی و ویرانی؛ تصویری نه‌چندان ناآشنا، از زمان جنگ‌های جهانی و قرن‌ها پیش از آن، تا امروزِ ما جوانان دهه شصتی ساکن خاورمیانه. سازمان ملل می‌گوید بی‌ثباتی‌های سیاسی، بحران‌های اقتصادی و فضای محدود برای مشارکت مدنی روزبه‌روز منجر به ایزوله‌ترشدن جوانان در جامعه شده ‌است، اما این روز که به امید «ساختن یک دنیای بهتر؛ به همراه جوانان» نام‌گذاری‌شده، روزی است که به ما یادآوری کند تغییر بی‌همراهی زنان و مردان جوان حاصل نخواهد شد. به دوروبرم نگاه می‌کنم؛ به زنان و مردان جوانی که با پشتکار کمر به ساختن دنیای بهتر بسته‌اند. بی‌شمارند و حضورشان مایه امید و دلگرمی، افسانه، یکی از آنهاست. سازمان ملل در بیانیه‌اش گفته ‌است، باید یقین یابیم که جوانان با پیشینه‌های متنوع و متعدد، خصوصا کسانی که ساکن مناطق حاشیه‌ای هستند، از احترام و ارزش خود اطمینان داشته باشند. افسانه نه‌تنها به خوبی قدر خود را می‌داند، بلکه در همین بیست‌وچند بهاری که از عمرش گذشته است، کوشیده تا کمک کند همسن‌وسالانش نیز به ارزش والای خود پی ببرند و بدانند حضورشان برای این سرزمین چقدر ضروری است. او در منطقه حاشیه‌نشین زاهدان به دنیا آمده و همان‌جا بزرگ شده ‌است. فرزند چهارم خانواده بعد از سه پسر است و از کودکی به همراه مادرش که از زنان فعال محله بوده، در نشست‌ها و اجتماعات محلی حضور داشته ‌است. بخت با افسانه یار بوده که با وجود محیط سنتی و بسته منطقه حاشیه‌نشین، پدر و مادری بسیار دانا و فهمیده داشته که او را همواره به حضور اجتماعی و درس‌خواندن تشویق کرده‌اند. افسانه لیسانسش را گرفته و هم‌زمان دوره‌های آموزشی کامپیوتر را گذرانده است. مادرش چندسالی است که به همراه تعدادی از زنان، یک نهاد محلی به نام «خانه هدی» را برای حمایت از زنان و کودکان منطقه راه‌اندازی کرده‌اند. اولین پیشنهاد افسانه به مادر این بود که مسئولیت اجرائی کتابخانه‌ای برای کودکان را که با همراهی شورای کتاب کودک، در خانه هدی راه‌اندازی شده بود، برعهده بگیرد. با مسئولیت‌پذیری افسانه، چندسالی است که کتابخانه راه‌اندازی شده و بیش از 180 کودک در منطقه عضو آن هستند. اقدام بعدی افسانه، برگزاری کلاس‌های کامپیوتر برای کودکان بود؛ کودکانی که از جنس خود او هستند و هر یک می‌توانند با کسب دانش و مهارت، ذخیره‌هایی ارزشمند برای جامعه خود شوند. افسانه به‌قدری در کارش جدی و مصمم است که حالا مدتی است با یک طراح همکاری می‌کند تا سوزن‌دوزی‌های تولیدشده توسط زنان سوزن‌دوز خانه هدی را در سطح ملی و بین‌المللی به فروش برسانند؛ تجربه‌ای موفق در عنفوان 26 سالگی که حس کرامت، مؤثربودن و درآمد را برای بیش از 160 زن سوزن‌دوز به ارمغان آورده ‌است. از بیرون که نگاه می‌کنم، افسانه تازه در ابتدای راه است، هرچند دستاوردهای زیادی داشته و در همین جوانی، توانسته همراهی مؤثر برای ساختن جهانی بهتر برای هم‌محله‌ای‌هایش باشد، اما هنوز راه دراز و پرپیچ‌وخمی در پیش دارد. هدف از نام‌گذاری روز جوان، به‌جز یادآوری به من که هر چند سال هم که بگذرد، همچنان در روز جوان متولد شده‌ام! بیشتر معطوف به دولت‌هاست که برای جوانان فضایی امن برای رشد و توسعه ایجاد کنند، اما بعضی از جوانان خود دست‌به‌کار شده‌اند تا ارزش والای خود و هم‌سالانشان را به جامعه یادآوری کنند. افسانه هم مانند مونا، صادق و عادلی یکی از جوانانی است که با فعالیت‌هایشان برای مهارت‌آموزی به کودکان و جوانان به این روز معنا بخشیده‌اند. شاید بی‌حکمت نبوده که افسانه تصمیم بگیرد در همین روز وارد مرحله جدیدی از زندگی خود شود و تجربه زیست مشترک را آغاز کند؛ تجربه‌ای که او را از نوجوانی به دنیای بزرگ‌سالان وارد می‌کند. این جشن و این روز بر ما و بر او مبارک است. ایستاده‌ایم ببینیم که افسانه از آن‌سوی جوانی چه نقشه‌هایی برای جهانمان کشیده ‌است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.