نیازمند تمرین برای گفتوگو و صلحیم
محمدعلی ابطحی
عروسک کاربردهای متفاوتی دارد. من میخواهم توصیه کنم عروسکهایتان را برای تمرین گفتوگو و صلح در بغل فشار بدهید. باور کنید ما به تمرین برای گفتوگو و صلح نیازمندیم و عروسک نماد خوبی است. عروسک را سمبلی گرفتم برای گفتوگو. خشونت ویژگی غیرقابل انکار دوره معاصر شده است، باور کنید. بخشی از خشونتها البته بیشتر به چشم میآید. درگیریهای مسلحانه و رویاروییهای نظامی نماد برجسته آن است. وقتی داعش ظهور کرد، رویارویی مسلحانهاش اصل ماجرای تلخ ظهور داعش نبود. اصرار بر هرچه خشونت بیشتر در قتل و غارت نماد آن بود. تفاوت اصلی داعش با همه گروههای مسلح تاریخ در این بود که با اصرار و آگاهی از روشهایی استفاده میکرد که در آن خشونت بیشتر باشد. زندانیها و اسرا را بهجای اعدام در قفس میگذاشت و روی آنها در برابر دوربینها، بنزین میریخت و آنها را آتش میزد تا به کشتن افراد بسنده نکند و خشونت را هم تبلیغ کند. جنگهای بزرگ دهههای اخیر در اطراف ایران هم در اثر عدم تحمل دیگری بود که دو طرف مردم منطقه را قربانی کردند. یک طرف، بنلادن و صدام حسین قرار میگرفتند که جز خشونت و بیمنطقی کار دیگری بلد نبودند و طرف مقابل هم رئیسجمهوری در آمریکا سر کار بود که میگفت هرکس با ما نیست، با دشمن ماست. وقتی دو جریان بدون تحمل و تسامح روبهروی هم قرار گرفتند، آتشی در منطقه ما بلند شد که هزاران نفر در آن سوختند و چندین کشور تاریخی؛ مثل افغانستان و عراق و سوریه در معرض نابودی قرار گرفتند. حالا اینها جنگهای بزرگ بود و کشتوکشتار. خشونت و بیرحمی و بیادبی و نپذیرفتن و حتی نشنیدن طرف مقابل در کلام هم تندتر و خشنتر از رویاروییهای نظامی نبود. در دوران ارتباطات همه توان دارند با صدای بلند حرف بزنند، اما در این واویلای حرفزدنهای مجازی و سروصداها، نفرتپراکنی و خشونتهای کلامی و گفتاری به اوج میرسید. در ابتدای بهوجودآمدن دنیای سهل و پرمخاطب مجازی، تصور میرفت که آدمها برای خودشان همدم خوبی پیدا کردهاند و میتوانند بهجای خشونت و نفرت، با یکدیگر مهربان باشند و آنقدر واژههای محبتافزا تولید کنند که نیاز به همدمی مثل عروسک نباشد.اما در عمل بیشترین حجم پرخاشگری و خشونت در کامنتها و نوشتههای افراد دیده میشود. نوشتهها در بسیاری از موارد تند و بیمنطق هستند. از آنها خشنتر کامنتگذاریها و نوشتههایی است که با دیگرانی غیرخودشان روبهرو میشوند. مشکلات تغییر فرهنگ و زمانه هم هست. دنیای پساارتباطات، دنیای متفاوتی شده است. همه اطلاعاتی را که جوانان در همه دنیا دارند، مشترک است. مقاومت در برابر این تغییر، تصادمات زیادی بین آنان و نسل اینترنتی به وجود میآورد. دلهرههای اقتصادی و نگرانی از آینده، مسائل اجتماعی و تولید اطلاعات ناامیدکننده، همه یکجا تبدیل به غول خشونتزایی میشوند که در فضای مجازی ریخته میشود. کسی نیست که قبل از اعلام علنی حرفهایمان، اندیشهمان را با آنها مزمزه کنیم. حالا در این هیاهوی خشونتهای کلامی و رفتاری، جشنواره عروسکی به همت خانم برومند برگزار میشود. من از اینهمه راه دور شروع کردم که بگویم، اگر در این شلوغی خشونتآفرین و نفرتافزا، هرکسی یک عروسک کنارش باشد که حداقل بتواند گفتوگو با عروسک بیزبان را تمرینی برای گفتوگو و یادگرفتن حرفزدن با آدمهای با زبان و فکر کند، برد کرده است. باور کنید مزمزه حرفها خشونتهای کلامی را کم میکند. عروسکهای قشنگ را میتوان از این نگاه هم دید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.