کرامت انسانی؛ لازمه امدادرسانی در حوادث و بلایا
عباس استادتقیزاده. عضو هیئت علمی دانشگاه علومپزشکی تهران
آمار جهانی نشان میدهد که حوادث و بلایا در کل جهان در حال افزایش است. دلیل عمده آن رشد جمعیت، تراکم جمعیت، افزایش شهرنشینی و افزایش حوادث صنعتی است. با افزایش حوادث و بلایا در جهان میزان تقاضای کمکهای انساندوستانه نیز افزایش مییابد. در فرایند تهیه، ارسال و توزیع کمکهای انساندوستانه آنچه مهمتر از نوع و میزان کمکهای ارسالی است، نحوه تهیه و ارسال و توزیع آنهاست. توجه به کرامت انسانی همیشه یکی از چالشهای مهم در تهیه، ارسال و توزیع کمکهای انساندوستانه بوده است. در تهیه کمکهای انسانی گاه مشاهده میشود که اجناس دستدوم، بیاستفاده و فرسوده اهدا میشوند. در بعضی موارد شاهد هستیم که حتی کمکهای نظاممند دولتها و نهادهای بینالمللی نیز فاقد شاخص کرامت و عزت انسانی هستند و اغلب تاریخگذشته، فرسوده یا با اهداف سیاسی اهدا میشوند. در ارسال کمکهای انساندوستانه نیز گاهی مواقع کمکهای ویژهای به گروه خاصی انجام میشود؛ به این معنی که اجناس بهتر برای گروههای خاص جامعه ارسال میشود. موضوع کرامت انسانی آنقدر اهمیت دارد که گاهی مورد سوءاستفاده بدخواهان و معاندان نیز قرار میگیرد. زلزله ورزقان با موضوع بیتوجهی به کرامت هموطنان عزیز ترکزبان و زلزله کرمانشاه به بهانه بیتوجهی به نیازهای هممیهنان گرامی کردزبان و همچنین عزیزان اهل تسنن میتوانست دستاویز دشمنان شود؛ اما آنچه از دو موضوع قبل مهمتر است، نحوه توزیع کمکهاست؛ چراکه در این مرحله کمکهای انساندوستانه مستقیما به دست افراد آسیبدیده میرسد. نمونههای بارزی از حفظنکردن کرامت انسانی را در زلزلههای اخیر ایران شاهد بودهایم که اهمیت پرداختن به این موضوع را صدچندان میکند. بارها مشاهده کردهایم که کمکهای ارسالی از داخل یک کامیون به بیرون پرتاب شده و بین مردم توزیع میشود. حال هرکه زورش بیش، بهرهمندیاش هم از کمکهای انساندوستانه بیشتر. در توزیع کمکهای انساندوستانه متأسفانه کمتر شاهد توزیع عادلانه کمکها هستیم. افرادی که دارای کرامت و عزت اجتماعی بیشتری هستند، به خودشان اجازه نمیدهند که به سمت منابع در حال توزیع هجوم ببرند؛ بنابراین کمتر بهرهمند میشوند. چه بسا این افراد نیازمندتر از دیگران باشند. فرهنگسازی در بین مردم دریافتکننده کمکهای انساندوستانه، آموزش افرادی که مسئول توزیع کمکها هستند، آموزش و استفاده از نهادها و کانونهای محلی ازجمله شوراهای محلی در توزیع کمکهای ارسالی میتواند نقش بسزایی در حفظ و ارتقای عزت و کرامت انسانی بهعنوان محور تابآوری جامعه داشته باشد. از جامعهای که به واسطه نبود توزیع مناسب کمکهای انسانی کرامت خود را از دست داده است، نمیتوان انتظار تابآوری در برابر حوادث و بلایا داشت؛ بنابراین میتوان نتیجهگیری کرد که کرامت انسانی قلب تپنده و موتور محرکه تابآوری جامعه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.