تفاوت حضانت با ولایت

- در فیلم دارکوب حضانت بچه رو از پدر خوب می‌گیرند، می‌دهند به مادر معتاد؟

- پدر بمیره حضانت رو میدن به مادر یا پدربزرگ پدری؟ - اگه مادر شوهر کنه چی؟ اینها سؤالاتی است که به‌طور معمول از وکیل پرسیده می‌شود، خصوصا بعد از یک فیلم سینمایی یا سریال تلویزیونی، مسئله تفاوت ولایت و حضانت است. مواد 1180 تا 1194 قانون مدنی در باب ولایت قهری پدر و جد پدری است. «ولایت» بیشتر مربوط به رسیدگی و رتق‌وفتق اموال و حقوق مالی طفل است و نیاز به صدور حکم یا گواهی هم ندارد. «حضانت» را حقوق‌دانان نهادی برای رفع نیازهای عاطفی و روانی و رشد شخصیت کودک تعریف کرده‌اند؛ نوعی اقتدار قانونی در امر تربیت و نگهداری طفل و نیز مراقبت از او و تنظیم روابط وی با دنیای خارج مطابق با قانون (مدنی). نگاهداری اطفال، هم حق و هم تکلیف والدین است. پدر و مادر با توافق می‌توانند حضانت را برعهده یکدیگر بگذارند. در صورت فوت یکی از والدین، حضانت طفل برعهده آنکه زنده مانده، می‌ماند. درصورتی‌که پدر و مادر جدا شوند، حضانت طفل تا هفت‌سالگی با مادر است (مگر اینکه خودش نخواهد یا نتواند) و بعد از هفت‌سالگی چنانچه پدر و مادر نتوانند درباره آن توافق کنند، دادگاه با رعایت مصلحت کودک در این مورد تصمیم خواهد گرفت. هرکدام از والدین که حضانت کودک را برعهده بگیرد، دیگری می‌تواند در مواعد مشخص کودک را ملاقات کند. مطابق با ماده ۴۱ قانون حمایت از خانواده؛ «هرگاه دادگاه تشخیص بدهد که توافقات راجع به ملاقات، حضانت، نگهداری و سایر امور مربوط به طفل برخلاف مصلحت او است یا در صورتی که مسئول حضانت از انجام تکالیف مقرر خودداری کند و یا مانع ملاقات طفل تحت حضانت با اشخاص ذی‌حق شود، می‌تواند درخصوص اموری از قبیل واگذاری امر حضانت به دیگری یا تعیین شخص ناظر با پیش‌بینی حدود نظارت وی با رعایت مصلحت طفل تصمیم مقتضی اتخاذ کند». برگردیم به سؤالات اول متن: - در فیلم دارکوب موضوع حضانت نبود یا اگر بود، موضوع اول نبود. در فیلم، مادر به دنبال اثبات رابطه مادر- فرزندی بود، چون اسناد سجلی به نحوی تهیه شده بود که او را مادر نشان نمی‌داد. باید در دادگاه و به کمک تست DNA ثابت می‌شد که او مادر دخترک است. مرحله بعد حضانت است که به مادر معتاد حضانت طفل داده نمی‌شود، به همین دلیل به دنبال ترک مواد و ترمیم سرووضع زندگی‌اش بود. - اگر پدر فوت کند، پدربزرگ پدری ولی قهری است، اما حضانت طفل با مادر است. - ماده 1170 قانون مدنی می‌گوید؛ اگر مادری در مدتی که حضانت طفل با اوست مبتلا به جنون شود و یا به دیگری شوهر کند حق حضانت با پدر خواهد بود. (البته پدر و مادر می‌توانند توافق کنند که حتی اگر مادر، ازدواج کند، فرزند همچنان تحت حضانت مادر بماند).