«شرق» از يک شغل تازه در ايران گزارش ميدهد
شيوع درآمد استريمري در ايران
شرق: بازيکردن با کامپيوتر تفريحي فراگير در بين نسلهاي جديد است اما پولدرآوردن از بازيکردن پديدهاي تازه است. برگزاري سالانه مسابقات کامپيوتري در سراسر جهان که در سطوح بينالمللي و ملي نيز انجام ميشود، يکي از راههايي است که بازيکنان بازيهاي کامپيوتري هم مهارتهايشان را بيازمايند و هم به جوايز کوچک و بزرگي دست پيدا کنند اما يک شغل ديگر هم براي بازيکنان بازيهاي کامپيوتري وجود دارد. پخش زنده بازي کامپيوتري روي اينترنت و استريمرشدن، شيوهاي تازه براي کسب درآمد است. شغلي عجيب استريمر به معني کسي است که عمليات استريمينگ يا استريم (Stream) به معني جاريکردن را انجام ميدهد و به هرکسي که محتواي ويدئويي آنلايني را در شبکه اينترنت منتشر ميکند، اطلاق ميشود. با اين حال استريمر اين روزها معمولا به کسي گفته ميشود که امکان تماشاي بازي کامپيوتري خود را براي ديگران فراهم ميکند. در واقع صاحب اين شغل رؤيايي کاري ندارد جز اينکه پشت يک سيستم کامپيوتر يا کنسول بازي بنشيند و بازي کند و اين امکان را به ديگر کاربران اينترنت بدهد که بازي او را تماشا کنند و در ازاي آن مبلغي را به عنوان هزينه ثابت تماشاي بازي يا هديه پرداخت کنند. البته اغلب استريمرهاي حرفهاي با روابط عمومي بالايي که دارند سر تماشاگران را با حرفزدن گرم ميکنند و گاهي آنها را وارد چالش ميکنند و از ميان همين گفتوگوها محبوبيت بيشتري به دست ميآورند. اگر تصور ميکنيد چنين شغلي نميتواند پولساز باشد بايد بگوييم که اتفاقا بعضي از استريمرهاي خارجي که زودتر دست به کار شدهاند و البته در کشورهايي با وضع مالي بهتر زندگي ميکنند، درآمدي رؤيايي از اين شغل دارند. براي مثال در زمستان سال گذشته تايلر بلوينس، استريمر آمريکايي، ملقب به نينجا که تنها 27 سال دارد، در يک بازي مشترک با يکي از رپرهاي آمريکايي موفق شد رکورد تماشاگران يک بازي به شکل آنلاين را بشکند. بازي اين دو نفر توسط 600 هزار نفر به شکل همزمان دنبال شد. اين استريمر مشهور در مصاحبهاي که با سايت فوربس انجام داده، تأييد کرده که درآمد ماهانهاش بيشتر از 500 هزار دلار است. البته بلوينس توصيهاي هم به جواناني که ميخواهند چنين شغلي را دنبال کنند داشت و گفت: «به درس و کارتان برسيد و استريم را تفريحي دنبال کنيد». اين توصيه بلوينس از اين جهت درست و منطقي بود که همه استريمرها به خوششانسي او نيستند و اغلب آنها درآمد بسيار کمتري دارند. با اين حال کساني مانند گاي بيم ملقب به «داکتر ديسرسپکت» هم هستند که درآمد ماهانه 80هزاردلاري را از اين شغل تجربه ميکنند. قدمهايي در ايران سالها قبل و در زمانهاي بازکردن هر صفحهاي در اينترنت نيازمند صبر و تحملي جانگداز بود، حتي آرزوي تماشاي آنلاين ويدئو در اينترنت نيز دستنيافتني مينمود چه برسد به اينکه هم فرستنده ويدئو و هم دريافتکننده آن، کاربران ايراني باشند. با اين حال سنتِ نشستن در صفِ بازي کلوپهاي بازي کامپيوتري و تماشاي بازي ديگران در نسلهاي اخير جامعه ايراني رواج داشته و دارد. اگرچه درک اين اشتياق به تماشاي يک بازي کامپيوتري و خرجکردن پول براي آن براي نسلهاي قديميتر سخت است اما همين تماشاکردن بازي يک بازيکن حرفهاي گيم، گفتوگو با او، پيشنهاد راهحلهاي تازه براي ادامه مسير در يک بازي، درخواست براي انجام يک بازي جديد و گذراندن وقت به اين طريق براي برخي جوانان، محدود به مرزهاي جغرافيايي نيست. با پيشرفت بسترهاي اينترنت در کشور و بازشدن نسبي فضا براي گسترش وب در ايران اين امکان فراهم شد که «گيمر»هاي ايراني هم تلاش کنند براي خود مخاطبي در اين فضاي تازه بيابند. اين بازيکنان تلاش ميکنند با استفاده از سايتهاي پرطرفداري که امکان ارائه ويدئو را فراهم ميکنند، کمکم مخاطب ايراني را نيز با اين تفريح تازه آشنا کنند. سايتهاي آپارات و يوتيوب نمونههايي از اين سايتها هستند که ميزبان بازيکنان ايراني هستند. بازيکناني که همگي به اميد دريافت هديههاي تماشاگرانشان بازي ميکنند و اغلب امکان تماشاي چهره و شنيدهشدن صدايشان از طريق وبکم و ميکروفن را نيز به مخاطبان ميدهند و در مقابل امکان ارسال پيام در يک گروه عمومي نيز براي تماشاگران وجود دارد. امکاني که ارتباط اين بازيکنان با بينندگان را نزديکتر ميکند و در بعضي از موارد به دوستيها و شراکتها در بيرون از دنياي مجازي هم منجر ميشود. بعضي از بازيکنان ايراني يا همان استريمرهاي ايراني موفق شدهاند تعداد بسيار زيادي از مخاطبان را در اطراف خود جمع کنند و بينندگان بعضي از اين بازيها و مخاطبان بعضي از اين بازيکنان به بيش از 50 هزار نفر رسيده است. امير، يکي از اين استريمرهاي ايراني است که در شاهينشهر اصفهان زندگي ميکند و کارگر يک قصابي است. او که ديپلم کامپيوتر دارد، هر ظهر دو ساعت روي يکي از سايتهاي اينترنتي آنلاين ميشود و انواع بازيهاي تفنگي را انجام ميدهد. مخاطبان او که در محدوده سني 15 تا 25 سال قرار دارند نيز او را به دلیل دقت تيراندازياش در اين بازيهاي کامپيوتري ميشناسند. او دراينباره به «شرق» ميگويد: «روزي دو ساعت بازي ميکنم، اما اگر بينندهها خيلي مشتاق باشند يا مرحله جذابي از بازي باشد، ممکن است يک ساعت هم بيشتر بازي کنم». او درباره دليل علاقهمندياش به اين کار ميگويد: «از سال 96 به اين فکر افتادم که استريمر شوم. در ابتدا به دليل سرعت پايين اينترنت در ايران فکر نميکردم بشود اين کار را انجام داد؛ يعني در واقع روي سايتهاي تخصصي که براي اين کار است امکان پخش بازي براي ايرانيها وجود ندارد. با اين حال، بعد از چند وقت فهميدم که يکي، دو سايت ايراني نیز اين امکان را فراهم کردهاند و به همين دليل از عيد استريمکردن را شروع کردهام. اولين بازيای که انجام دادم، يک بازي ايراني به نام گرشاسپ بود، اما کمکم سراغ بازيهاي ديگر هم رفتم». او که کمکهاي تماشاگران را با استفاده از سايتهاي نقلوانتقال پول دريافت ميکند، درباره درآمد اين کار ميگويد: «من در يک قصابي کار ميکنم و درآمد اصليام هم همين قصابي است. هنوز فرهنگ استريمکردن در ايران تازه است و به همين دليل حمايتها نسبت به خارجيها بسيار کمتر است؛ چون اينترنت گران است و خيلي از تماشاگران نگران حجم اينترنت خود که صرف تماشاي بازي شما ميکنند، هستند. با اين حال، بیشتر هزينههايي که براي اين کار کردهام، جبران شده است. مثلا سيستم کامپيوتري را که با آن بازي ميکنم، قوي کردهام و هزينه اينترنت و برق هم دارم و در مقابل، کمکهايي که ميشود هميشه يکسان نيست. مثلا ممکن است در يک هفته هيچکس هيچ کمکي نکند و روزي هم باشد که بيشتر از 50 هزار تومان کمک دريافت کنم. فعلا اميدي به اينکه چرخ زندگيام از اين راه بچرخد ندارم، اما ميدانم روزي درآمد اين کار خيلي بيشتر خواهد بود و فعلا سعي ميکنم اين کار را برای عشق و علاقه دنبال کنم». حامد، يکي ديگر از استريمرهاي ايراني است که روزي هشت تا 10 ساعت از بازي خود را آنلاين براي ديگران پخش ميکند. او که متولد 1366 و کارشناس زيستشناسي است، درباره اين شغل ميگويد: «از هشت يا 9سالگي بازيکردن را با اولين کنسول بازيام؛ يعني نينتندو شروع کردم. ليسانس زيستشناسي دارم، اما کاري در اين زمينه پيدا نکردهام. صبح تا ظهر در فروشگاه سختافزار و نرمافزار کامپيوتري دوستم کمک ميکنم و بعدازظهر هم استريم ميکنم. فکر ميکنم تا چند سال ديگر بتوانم از اين راه به درآمد ثابت برسم». مصطفي 20ساله که در خرمآباد لرستان زندگي ميکند نيز يکي ديگر از استريمرهاي ايراني است که در يکي از سايتهاي ايراني بازي ميکند. او روزي چهار ساعت بازي ميکند و ميگويد علت علاقهاش به اين کار، ديدن بازيکردن ديگران و شنيدن درباره تجربههاي آنهاست. او که ديپلم دارد، فعلا شغل ديگري ندارد و درآمدش از استريمکردن به 500 هزار تومان در ماه هم نميرسد. با اين حال ميگويد اين کار را تا چند سال ديگر که استريمکردن در ايران جا بيفتد، ادامه خواهد داد. مهرداد، دانشجوي شيرازي يکي از دانشگاههاي دولتي تهران نيز استريمر ديگري است که به مدد اينترنت رايگان خوابگاه دانشجويي موفق شده بازياش را روزي چهار تا هشت ساعت روي يکي از سايتهاي ايراني به نمايش آنلاين بگذارد. او ميگويد اين کار را بهعنوان کمکخرجي زندگياش انتخاب کرده و هيچ شغلي برايش در دوران دانشجويي ايدهآلتر از اين نيست؛ چون بدون اينکه هزينهاي بدهد، هم پول درميآورد و هم بازي ميکند. او درباره اينکه آيا بعد از دانشگاه هم ممکن است اين کار را ادامه بدهد يا نه ميگويد: «همه چيز به آينده بستگي دارد. شايد يک روز استريمرهاي ايراني هم بتوانند مثل بعضي از استريمرهاي اروپايي و آمريکايي يا حتي کرهاي و ژاپني درآمد خيلي زيادي داشته باشند. شايد هم اينطور نشود. فعلا سعي ميکنم از بازيکردن لذت ببرم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.