روسیه از آمریکا محرمانه خواست در بازسازی سوریه همکاری کند
پیشبرد سیاست از کانال نظامی
همکاری آمریکا و روسیه در سوریه در سالهای اخیر به یک چیز خلاصه میشد: جلوگیری از درگیری زمینی نیروهای دو طرف و برخورد جنگندههایشان در آسمان. حدود دو هفته پیش، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، پس از دیدار در هلسینکی، پایتخت فنلاند، اعلام کردند با وجود تنشهای سیاسی، نظامیان دو کشور برای جلوگیری از برخورد مستقیم در سوریه با یکدیگر همکاری میکنند. بااینحال، آنطور که رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داده، مسکو دنبال همکاری بیشتر با واشنگتن در سوریه است؛ خواستهای که البته چندان با استقبال مقامات آمریکایی همراه نشده است. رویترز گزارش داده از طریق یادداشت دولت آمریکا، مطلع شده روسیه از طریق کانالی محرمانه به فرمانده ارشد آمریکایی پیشنهاد داده این دو دشمن جنگ سرد در بازسازی سوریه و همچنین بازگرداندن آوارگان سوری همکاری کنند. طبق این یادداشت که به رؤیت رویترز هم رسیده است، این پیشنهاد در قالب نامه والری گراسیموف، رئیس ستاد ارتش روسیه، در تاریخ 19 جولای به ژنرال جوزف دانفورد، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، ارسال شده است. در واقع این نامه سه روز بعد از دیدار دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در پایتخت فنلاند نوشته شده است. آنطور که رویترز گزارش داده، پیشنهاد روسیه با استقبال آمریکاییها همراه نشده است. در یادداشت دولت آمریکا آمده است: ایالات متحده تنها در صورتی از این طرح حمایت میکند که راهحلی سیاسی برای پایان جنگ داخلی هفتساله سوریه، ازجمله گامهایی مانند برگزاری انتخابات تحت نظارت سازمان ملل، در کار باشد. به گزارش رویترز، طرح پیشنهادی روسیه نشان میدهد چگونه مسکو که به بشار اسد در جنگ سوریه کمک کرده، حالا در حال تحت فشار قراردادن واشنگتن و دیگران برای کمک به بازسازی مناطق تحت کنترل دولت سوریه است. در یادداشت دولت آمریکا که مشخص شده پیشنهاد روسیه صرفا مرتبط با مناطق تحت کنترل دولت است، آمده: «طرح پیشنهادی روسیه استدلال میکند حکومت سوریه فاقد تجهیزات، سوخت و مواد لازم و همچنین بودجه مورد نیاز برای بازسازی کشور برای فراهمکردن زمینه بازگشت آوارگان است». دولت آمریکا از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ تاکنون همواره خواهان برکناری بشار اسد از قدرت سیاسی در سوریه بوده است؛ اما بشار اسد با حمایتهای روسیه و ایران توانسته است در سالهای اخیر موقعیت خود را تحکیم کند و اکثر مناطق شهری را در سوریه دوباره در اختیار بگیرد. دفتر ژنرال جوزف دانفورد از هرگونه اظهارنظر درباره ارتباط با گرانسیوف خودداری کرده است. کاپیتان پائولا دان، سخنگوی دانفورد، گفته است: «بر اساس توافقهای قبلی، هر دو ژنرال توافق کردهاند جزئیات مکاتبات آنها محرمانه باقی بماند». جنگ داخلی سوریه که سال 2011 با اعتراضهای مردمی آغاز و سپس به جنگی تمامعیار منجر شد، در حدود نیممیلیون کشته برجای گذاشته و بیش از ۱۲میلیون نفر را نیز آواره کرده است که از این میان پنجمیلیونو 600 هزار نفر به خارج از کشور رفتهاند و حدود ششمیلیونو 600 هزار نفر نیز در درون کشور آواره شدهاند. به گزارش رویترز، بیشتر آورگان سوری از اهل سنت هستند و مشخص نیست آیا دولت علوی سوریه به آنها اجازه بازگشت بدهد یا اینکه خود آنها تمایلی به بازگشت داشته باشند. سنیها اکثریت مخالفان دولت سوریه را هم تشکیل میدهند. در یادداشتی که به رؤیت رویترز رسیده و بهطور مشخص درباره طرح روسیه در سوریه است، نوشته شده: «ایالات متحده تنها زمانی از بازگشت آورگان حمایت میکند که ایمن، داوطلبانه و محترمانه باشد». بر اساس برآوردهای سازمان ملل، بازسازی سوریه دستکم 250 میلیارد دلار هزینه میبرد. کانال نظامی میان آمریکا و روسیه برای ارتباطات نظامی کانالی برقرار است و دانفورد سرسختانه تلاش کرده این ارتباطات را محرمانه نگه دارد. دانفورد که بهطور دورهای با گراسیموف صحبت میکند، تأکید کرده نظامیان دو طرف باید بتوانند با یکدیگر بهطور خصوصی ارتباط داشته باشند تا از سوءتفاهمهایی که میتواند منجر به درگیری مسلحانه شود، جلوگیری کنند. بااینحال به گزارش رویترز مشخص نیست بازسازی سوریه و بازگشت آوارگان این کشور چه ربطی به ارتباط نظامیان دو طرف دارد. ظاهرا گراسیموف در نامه خود از ژنرال دانفورد خواسته از این کانال برای پیشبردن مسائلی غیرنظامی هم استفاده شود. پیشتر دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در دیدار خود در هلسینکی درباره سوریه گفتوگو کردند. به گفته مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، صحبتهای دو طرف درباره سوریه روی «چگونگی بازگشت آوارگان» متمرکز بوده است. در یادداشت دولت آمریکا، بهطور مشخص تأکید شده پیشنهاد روسیه «نتیجه» گفتوگوی ترامپ و پوتین در هلسینکی نبوده است؛ اما هشدار داده مقامات روسی در حال تلاشاند که چنین وانمود کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.