کار ما انتشار پیام دوستی و آشتی است
قطبالدین صادقی
بهطورکلی سه نوع رابطه در میان جوامع جهان وجود دارد: رابطه اقتصادی، مثل رابطه صادرات و واردات و خریدوفروش کالا بین دو کشور که معمولا سودجویانه است و براساس ارزشهای انسانی نیست؛ رابطه دیگر رابطه سیاسی است که در آن دوست واقعی و دشمن واقعی وجود ندارد و همهچیز مصلحتی و بنا به شرایط است و معمولا توأم با نابرابری و دشمنی است یا اتحاد در مقابل دشمنی دیگر؛ سومین نوع رابطهای که اکنون وجود دارد و در جهان بسیار مطرح است، رابطه فرهنگی-هنری است. دو نوع رابطه اول را معمولا بهسختی میتوان از هم جدا کرد و یکی مکمل دیگری است.
رابطه فرهنگی-هنری که در رویدادهایی مانند جوایز بینالمللی و جشنوارهها بروز میکند و جلوههای فرهنگی بسیار درخشان و گستردهای دارد، نه با سلطهجویی عالم سیاست توأم است و نه با سودجویی عالم تجارت. رابطه فرهنگی-هنری رابطهای است زنده، انسانی و توأم با اندیشه، تعالی فکر و احساسات شریف. ممکن است یک آلمانی سوداگر با حافظ ما رابطهای برقرار کند که هیچکس در دنیای امروز نتواند آن را درک کند یا مثلا من ایرانی با شکسپیر رابطهای داشته باشم که هرگز با کل تاریخ انگلستان نداشتهام. بنا بر تعریف این روابط سهگانه، هنرمندان متعلق به جهان فرهنگوهنر و جهان دوستی و آشتی هستند. ما در هنر و فرهنگ بهدنبال دشمنی، سلطهجویی یا سودجویی نیستیم؛ میخواهیم چیزی به داشتهها، به اندیشه یا به تجربه خود از جهان اضافه کنیم. من به همین علت است که سراغ تراژدیهای یونان میروم. من با همین تحلیل است که به مولیر فرانسوی یا هاینر مولر آلمانی روی میآورم. آشتی در ذات کار ما است. ذات کار ما فرستادن پیامهای خوب است، چون قصد اثر هنری ارسال پیام درست انساندوستانه است. کار ما این است و اکنون در این بحرانها بهنظر من بیش از هر وقت دیگر کار ما و وظیفه ما ارسال پیام دوستی و آشتی است. این پیام دوستی و آشتی قبل از هر چیز بین خودمان و در درون خانواده ملت است و هم بین این ملت و جهان دیگر. ما نباید بر طبل جنگ بکوبیم یا وارد معادلهای بشویم که چند ژنرال یا بازرگان تعیین کردهاند. کار هنرمند همصداشدن با ژنرالها یا بازرگانهای سوداگر نیست؛ ما باید افکار عمومی را با آثار خود و با گفتوگو و با حضور خود حساس کنیم و به طرف این روح آشتی برویم. ما برای این زندگی چند روزه حداقل آرامش و آسایش و کرامت را لازم داریم. نه سوداگر باشیم و نه سودده. باید در راستای گسترش ارزشهای انسانی و ساختن دنیایی خالی از خطر و ناامنی، بهویژه برای بچههایمان کوشش کنیم. نقش ارزنده و مفید و سازنده همه ما ارائه تصویری دیگر و معنایی دیگر از زندگی، انسان و از روابط انسانی است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.