|

چگونه از ضعیف‌ترین‌ها حفاظت کنیم

بهمن کشاورز

1- گفته‌اند ناصرالدین‌شاه از دلقکش پرسید «جنگ چطور شروع می‌شود؟» دلقک اظهار بی‌اطلاعی و شاه بر سؤال خود اصرار کرد و این کشمکش ادامه یافت. شاه خشمناک شد و فریاد زد: «فلان‌شده بگو جنگ چطور شروع می‌شود؟» دلقک هم با همان لحن و آوا جواب داد: «احمق فلان‌فلان‌شده، گفتم که نمی‌دانم!!». شاه که به‌هیچ‌وجه منتظر چنین عکس‌العملی نبود، گفت: «چه غلطی کردی؟ آی جلاد!» دلقک بلافاصله گفت: «قربان خاک پایت، جنگ همین‌طوری شروع می‌شود. یک نفر حرف بی‌ربط و مزخرفی می‌زند، طرف مقابل جوابش را می‌دهد و ناگهان جنگ و دعوا می‌شود!».

2- کسانی گفتند «می‌خواهیم فروش نفت ایران را به صفر برسانیم». این گفته پاسخی طلب نمی‌کرد. حداکثر این بود که گفته شود «اگر توانستید به صفر برسانید». واضح است که این جواب مجمل و مبهم، معانی و مفاهیم گوناگون می‌توانست داشته باشد؛ چون بیان اولیه هم مدلول روشنی نداشت تحقق آن خواسته مستلزم آن است که خریداران نفت ایران همگی ترسو و بی‌غیرت باشند و نفت‌فروشان دیگر بتوانند نیاز آنها را تأمین کنند و قیمت نفت هم چنان باشد که این خریداران بالقوه آن را مقرون‌به‌صرفه ببینند. البته می‌دانیم و می‌دانید که در روابط بین کشورها، در روزگار ما، غیرت و لوطی‌گری چندان جایی ندارد و اگر منافع ملی اقتضا کند رفاقت و «حق نان و نمک» به‌راحتی فراموش می‌شود. 3- بزرگواری که گویا به اجمال و ابهام در گفتار -لااقل در این مورد- معتقد نبود گفت: اگر ما نتوانیم نفت بفروشیم، دیگران هم نخواهند توانست. کجای این سخن به «تنگه هرمز» مربوط می‌شد؟ بدیهی است ابهام موجود در این بیان می‌توانست تعبیرهای بسیاری را شامل شود. البته شاید یکی از این تعبیرها بستن تنگه هرمز بود؛ اما دوستداران «قال‌چاق‌کردن» در همه اطراف قضیه، به همین یک مورد چسبیدند که «واویلا، ایران می‌خواهد تنگه هرمز را ببندد» و متعاقبا آن رئیس‌جمهور نورسیده که خودش مرتبا اعلام می‌کند که «من کارهای خیلی خوبی کرده‌ام و ‌می‌کنم و حرف‌های خیلی خوبی زده‌ام و می‌زنم!» و اطرافیانش که لاجرم مانند خودش هستند - از‌جمله آنها که با گرفتن پول حاضرند هرجا و برای هرکس سخنرانی کنند- شروع به «هارت‌و پورت» کردند که ما تنگه را به هر قیمتی باز نگه می‌داریم. 4- این گفته‌ها هم نیاز به پاسخ نداشت؛ اما مضمونا جواب داده شد: کجایش را دیده‌اید؟ باش تا صبح دولتت بدمد/ کین هنوز از نتایج سحر است! طرف مقابل هم -که به‌طورکلی حال خوشی ندارد- ناگهان شروع به «نسق‌گیری» و «قپی‌آمدن» و «دوی علی گلابی» کرد که «ز سم ستوران در این پهن دشت/ زمین شش کنم آسمان نیز هشت»! ما هم معطلش نکردیم که «موش بی‌اعتبار یک قازی/ با دم شیر تو نکن بازی...». فرایند ماجرا دقیقا در مسیری قرار گرفته که دلقک ناصرالدین‌شاه تشریح کرد. البته در‌این‌میان هریک به فراخور حال چیزهایی گفته‌اند. 5- در گذشته که اعصاب مردم به اندازه حالا خراب نبود و درگیری‌های خیابانی حداکثر به پاره‌کردن پیراهن منجر می‌شد، برخی از هم‌وطنان عاقلمان می‌گفتند: «من این‌ورِ جوب (جوی) تو آن‌ور جوب، فحش بده فحش‌ بِسون (بگیر) ... پیرهن یکی بیست تومن است (البته یادش بخیر!) حالا هم تا وقتی کار در حد رجزخوانی و شاخ‌وشانه‌کشیدن باشد، اشکالی ندارد؛ اما گمان نمی‌رود کسی یقه‌گیری و پاره‌کردن پیراهن را تجویز کند؛ زیرا حتی نتایج فحش‌دادن و فحش «استوندن» را می‌بینیم که به‌هیچ‌وجه مثبت و امیدوارکننده نیست. 6- در ارتش وقتی کسی زیادی عصبانی می‌شد و سروصدا می‌کرد، می‌گفتیم «پافنگ‌ کن» یعنی از حالت «دست فنگ» یا «محافظ باش» در جنگ سرنیزه، بیرون بیا و آرام بگیر. ظاهرا با توجه به قیمت پیراهن، باید همین را به اطراف مناقشات فعلی توصیه کرد. والله اعلم

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.