|

بنادر؛ قربانی اول تحریم‌ها

محمدعلی عسگری . كارشناس بندر

کم‌وبیش از یکی دو ماه منتهی به 18 اردیبهشت- روز خروج آمریکا از برجام- نهادهای مسئول از بازگشت تحریم‌ها اطلاع نسبی داشته‌اند و نسبت به تهدیدات آینده در صنعت حمل‌ونقل دریایی اطلاعات لازم را کسب کرده‌اند. از سوی دیگر، تحریم‌های گذشته و تجربه دورزدن‌ها به همان نسبت که برای منافع ملی تهدیدآمیز بود، فرصت‌هایی نیز ایجاد کرده است. در نتیجه انتظار این بود اگر در جذب سرمایه‌گذار خارجی به هر دلیلی، تعلل و فرصت‌سوزی کرده‌ایم که پایشان به بنادر کشور نرسد، دست‌کم نسبت به موج فزاینده تحریم‌ها که از 13 مرداد باز خواهند گشت، تمهیدات لازم را بیندیشیم. در نتیجه انتشار فهرست تحریم‌هایی که از نیمه مرداد ماه امسال مجددا بازخواهند گشت، این بیم را ایجاد کرده که بی‌تدبیری در حل‌وفصل بخش پیشانی بنادر استراتژیک که بی‌شک نوک پیکان حملات تحریم‌ها خواهند بود، این ابهام را ایجاد کرده که برای شمارش معکوس آغاز تحریم‌ها به چه می‌اندیشیم و دقیقا منتظر چه اتفاقی هستیم؟
چه زمانی مسئولان امر متوجه خواهند شد که تحریم‌ها جدی‌تر از آن است که گمان مي‌بردند؟ آیا زمانی برای فرصت‌سوزی باقی مانده است؟
16 ماه دوران ماه‌عسل برجام، قدر مسلم طلایی‌ترین فرصت برای جذب سرمایه‌های خارجی و درگیرکردن منافع آنها در صنعت حمل‌ونقل دریایی بود که با موانع بوروکراتیک، بهانه‌های واهی و البته قوانین و مقررات دست‌وپاگیر از دست رفت. طبیعی است که سهم سرمایه‌گذار خارجی، آنچنان است که با اولین تشرهای بین‌المللی فرار را بر قرار ترجیح می‌دهد، چون منافع و سرمایه ارزشمندی را در ایران درگیر نکرده است.
از سوی دیگر، این سیاست که فرصت‌ها چنانچه بین دوستان تقسیم شود، در روزهای‌ بحرانی، اقتصاد ملی را نجات نمی‌دهد، تجربه شکست‌خورده‌ای است. نه به این دلیل که این شرکت‌ها اغلب در فهرست تحریم‌ها قرار دارند بلکه به این جهت که عملکرد آنها اغلب در شرایط صلح و آرامش به اندازه کافی زیان‌بار بوده و در شرایط جنگی جای هیچ‌گونه تردیدی نیست که توان و چابکی مقابله با تحریم‌ها را نخواهد داشت.
متأسفانه اکنون در همان موقعیتی هستیم که 9 سال پیش در نیمه دوم سال 86 قرار داشتيم؛ کشور، چهار ماه دیگر پس از تجربه بازگشت همه تحریم‌ها، آبستن یکی از بزرگ‌ترین تحریم‌های جهانی از چهارم نوامبر است. ما نه تنها تدبیری برای این بحران نیندیشیده و خود را در برابر محدودیت‌ها واکسينه نکرده‌ایم، بلکه از تجربه تحریم‌های گذشته نیز کمتر بهره برده‌ایم. اگر منتظر معجزه یا رویداد ویژه‌ای هستیم، این بار به مراتب فرصت‌ها و مزیت‌های سهمگین‌تری را از دست خواهیم داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.