|

ترامپ مدعی پیروزی در نشست پرتنش ناتو

رهبران اروپایی ناتو از آنچه در یکی از سرنوشت‌ساز‌ترین نشست‌های عمر 69ساله این نهاد گذشت و نتیجه‌گیری رئیس‌جمهور آمریکا از این نشست، متعجب هستند. دونالد ترامپ در پایان این نشست و در اقدامی که می‌تواند اتحاد نظامی غرب را با تهدید جدی روبه‌رو کند، اولتیماتومی تا ژانویه 2019 تعیین کرد که در صورت افزایش‌نیافتن بودجه نظامی از سوی دیگر اعضای ناتو تا پایان سال 2018، ایالات متحده خروج از این اتحاد نظامی را بررسی خواهد کرد. برخی رهبران ناتو اولتیماتوم ترامپ را فقط یک بلوف قلمداد کرده‌اند، اما همین رهبران نیز نشست پرتنش دوروزه ناتو در بروکسل را خشمگینانه ترک کردند؛ تنش‌هایی که حتی تا آخرین ساعات هم از سوی ترامپ ادامه داشت. رئیس‌جمهور ایالات متحده در ساعات پایانی بزرگ‌ترین ائتلاف نظامی جهان بسیار دیرتر از دیگر رهبران وارد محل برگزاری نشست شد و بدون توجه به دستور کار جلسه خواستار جلسه‌ای فوری و اضطراری برای بررسی بودجه ناتو شد. پس از آن هم ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی پرحاشیه خود مدعی شد رهبران اروپایی با خواسته او برای افزایش بودجه نظامی موافقت کرده‌اند، اما این ادعا از سوی صدراعظم آلمان و رئیس‌جمهور فرانسه تکذیب شد. ترامپ در گفت‌وگوی خود با رسانه‌ها پس از پایان نشست ناتو گفت رهبران اروپایی موافقت کرده‌اند تعهد خود در اختصاص دو درصد تولید ناخالص داخلی برای بودجه نظامی ناتو را زودتر از زمان برنامه‌ریزی‌شده انجام دهند و حتی این تعهد در آینده به بیش از دو درصد برسد؛ اما رهبران اروپایی از جمله امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، روایت متفاوتی از خروجی نشست ناتو دارند. او با تکذیب بخشی از اظهارات ترامپ گفت رهبران درباره هیچ‌گونه افزایش تعهد مالی فراتر از دو درصد توافق نکرده‌اند. به گفته مکرون همه‌چیز در بیانیه‌ای که ناتو در اختیار رسانه‌ها قرار داده، مشخص شده است. «در بیانیه رسمی ناتو، هدف اختصاص دو درصد از سهم تولید ناخالص داخلی اعضا به بودجه نظامی ناتو تا سال 2024 است». اگر اظهارات مکرون و بیانیه ناتو را ملاک قرار دهیم، هیچ توافق تازه‌ای در نشست ناتو حاصل نشده، چراکه در این بیانیه همان جدول زمانی مبهم پیشین برای افزایش بودجه تکرار شده است. دونالد ترامپ هم در کنفرانس مطبوعاتی خود در اظهاراتی دوپهلو و ظاهرا با تعیین مهلت تا ژانویه 2019 از خروج ایالات متحده از ناتو در صورت افزایش‌نیافتن بودجه از سوی دیگر اعضا خبر داد؛ اما این مهلت کمتر از شش ماه ترامپ از نظر بسیاری از اعضای ناتو غیرعملی است. مکرون اعتقاد دارد اظهارات ترامپ نباید به معنی تهدید به خروج تلقی شود: «رئیس‌جمهور ترامپ نه در مذاکرات خصوصی و نه در گفت‌وگو با رسانه‌ها به خروج ایالات متحده از ناتو تهدید نکرده است». تفسیرهای متفاوت از اظهارات رئیس‌جمهور ایالات متحده در کنفرانس مطبوعاتی در شرایطی در رسانه‌ها مطرح می‌شود که ترامپ در این کنفرانس و با وجود اصرار خبرنگاران حاضر نشد تأیید کند اظهاراتش را نباید اولتیماتوم برای دیگر اعضا به شمار آورد. او حتی برای دامن‌زدن به این گمانه‌ها و در پاسخ به این سؤال که «براساس قانون اساسی ایالات متحده، خروج از ناتو باید با تأیید کنگره انجام شود»، پاسخ داد: «فکر می‌کنم بتوانم شخصا فرمان خروج را صادر کنم، اما لزومی به این کار نمی‌بینم». براساس قانون اساسی آمریکا، عضویت ایالات متحده در ناتو فقط با تأیید دوسوم اعضای سنا لغو می‌شود. ترامپ در جمع‌بندی اظهارات خود در نشست ناتو از «پایان خوش» این نشست خبر داد و تأکید کرد: «توانسته نارضایتی خود از وضع موجود را به دیگر اعضا تفهیم کند». در سوی دیگر آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان که در دو روز قبل از نشست ناتو هدف حملات ترامپ قرار داشت، این نشست را «بسیار پرتنش» ارزیابی کرد. ایالات متحده حدود 3.5 درصد تولید ناخالص داخلی خود را به بودجه نظامی ناتو اختصاص داده، اما این رقم برای آلمان فقط 1.2 درصد است. مرکل هم در پاسخ به پرسش‌ها درباره تهدید ترامپ به خروج از ناتو گفت: «رئیس‌جمهور آمریکا خواستار آن شد تا در ماه‌های پیش‌رو دراین‌باره بحث بیشتری شود و در نشست اضطراری ناتو هیچ تصمیم تازه‌ای اتخاذ نشد».ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو نیز با تأیید برگزاری نشست اضطراری ایالات متحده و 28 عضو دیگر ناتو در اظهاراتی کلی این جلسه را «مفید برای تقویت نقش ناتو و لزوم قدرتمندبودن این ائتلاف نظامی» دانست. نشست سران ناتو با تمام تنش‌های قابل پیش‌بینی در حالی به پایان رسید که ترامپ مستقیما از بروکسل به لندن رفت و دوشنبه نیز در هلسینکی فنلاند با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دیدار می‌کند. پوتین در حالی راهی دیدار با رئیس‌جمهور آمریکا می‌شود که نمی‌تواند خشنودی خود را از تنش در ناتو پنهان کند. نگرانی رهبران ناتو نیز این است که ترامپ آنچه را در سنگاپور و در دیدار با کیم جونگ اون، رهبر کره‌شمالی، انجام داد، این‌بار در هلسینکی تکرار کند و بدون اطلاع و موافقت متحدان غربی خود امتیازاتی به پوتین بدهد. ترامپ در گفت‌وگوی خود با خبرنگاران در بروکسل و در پاسخ به این سؤال که «آیا شما در دیدار با پوتین اعطای امتیازاتی از جمله تعلیق مانورهای نظامی در شرق اروپا یا به‌رسمیت‌شناختن الحاق کریمه به روسیه را در نظر دارید؟»، پاسخی مبهم داد و گفت: «انضمام کریمه به روسیه در زمان ریاست‌جمهوری باراک اوباما انجام شد. اگر من رئیس‌جمهور بودم چنین اتفاقی رخ نمی‌داد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.