|

نگاهي به نمايشگاه «بي‌سرنشين» مهدي معتضديان

شوخي با پهپاد

فرانک آرتا

نمايشگاه نقاشي‌هاي مهدي معتضديان (ديان) با عنوان «بي‌سرنشين» (unmanned) با موضوع «پهپاد»، يکي از نمايشگاه‌هاي جالب در گالري «طراحان آزاد» بود که اواخر خردادماه امسال برپا شد، اما به دليل بازي‌هاي جام جهاني فوتبال (روسيه) چندان مورد توجه قرار نگرفت! بااين‌حال بايد گفت سوژه کارهاي ديان که کاريکاتوريست شاغل در مطبوعات ايران است، در اين نمايشگاه حس کنجکاوي هر مخاطبي را تحريک مي‌کند. پهپاد يکي از مظاهر پيشرفت تکنولوژي نظامي روزگار ماست که با اينکه کارکردي نظامي و جاسوسي دارد، اما به دليل طراحي و فرم بدنه‌اش مورد توجه نقاش قرار گرفت. ما در اخبار به‌وفور درباره کارکرد جاسوسي اين وسيله نظامي مي‌شنويم و ظاهرا متوليان و صاحبان آن هم قرار است اين پرنده کوچک را از ديدگان همه پنهان کنند! اما نقاش درست عکس اين هدف را دنبال کرد و طراحي‌هاي جالبي از پهپاد (هواپيماهاي بدون‌سرنشين) را در فضاي طبيعت ارائه کرد. آثار به‌نمايش‌درآمده با تکنيک‌هاي آکريليک روي چوب و مداد روي مقوا از نظر زيبايي‌شناسي تصويري،‌ شکلی دوست‌داشتني از اين وسيله مي‌دهد، هرچند که شايد نمونه واقعي آن در واقعيت از آن مبرا باشد. درواقع ذهنيت نقاش راه خودش را در اين آثار باز کرده که در نهايت شيطنت و طنازي‌هاي ذهن جست‌وجوگر خالق آثار را عيان مي‌کند. به نظر مي‌رسد شوخ‌طبعي کاريکاتورگونه به اين کارهاي جدي هم سرايت کرده و گويي نقاش مأموريت چنين پهپادهايي را جدي نمي‌گيرد. درعوض قصد دارد حس زيبايي‌شناسي مخاطب را در اين دنياي پر از خشم و جنگ و درد تحريک کند. جالب است مهدي معتضديان درباره اين نمايشگاه نوشته بود: «تمرکز اين پروژه بر پهپادهاست -هواپيماهاي کوچکِ شناسايي با كاربرى نظامى- روبات‌هايي نامرئي و رادارگريز که دائما در آسمان‌ها پرسه مي‌زنند و هر روز جاي خود را در ذهن‌ها و حکومت‌ها بازتر مي‌کنند. اين کارمندان تازه‌کار آنچنان سياست‌مداران را شيفته خود کرده‌‌اند که گويا هيچ مُلکي بدون پهپاد، مُلک نيست و به نحوي با اقليم خود هماهنگي يافته‌‌اند که خود (شايد) جزئي از اکوسيستم طبيعت شده‌اند. آنها، جويندگاني بي‌صدا، پاينده‌گانى دقيق و مأموراني تيزبينند، گاه نگهبانِ ما و گاه دشمن؛ گاه زيبا و گاه ترسناك. به ديدنشان برويم قبل از آنکه به ديدار «ما» بيايند، كه گويند: ابر و باد و مَه و پهپاد و فلک در کارند...».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.