سرگذشت رؤیاها
«قصرهای خشم» عنوان رمانی است از الساندرو باریکو که مدتی پیش با ترجمه اثمار موسوینیا توسط نشر مروارید بهچاپ رسید. «قصرهای خشم» رمانی است که در سال 1991 منتشر شد و توانست جوایز مختلف ادبی ایتالیایی از جمله سلتزیونه و جایزه ادبی فرانسوی مدیسی را به دست آورد. مترجم کتاب، این رمان را «سرگذشت رویاهای ناممکن» نامیده است؛ مجموعهای از روایتها که میان واقعیت و خیال رخ میدهند. داستان کتاب به قرن نوزدهم و به شهری تخیلی به نام کوینیپاک مربوط است. قرن نوزدهم عصر رشد صنعت و اختراعات دورانساز است و در این رمان با سرگذشتهای متعددی روبهرو میشویم: «رویای آقای رائیل و افسانه ساخت نخستین قطارها. سرگذشت پکیش که رویای شنیدن بیکرانگی و انتقال صدا از طریق لولهها را دارد. سرگذشت هکتور هورو، معمار سرشناس و رویای ساخت شهرهای شیشهای و جنون کریستالپالاس، کودکی که سرنوشتش را به تن کرده، یکی که از سر خستگی و ملال دست به جنایت میزند، دیگری که از سر حیرت جانش را از دست میدهد و سرگذشتهای بسیار دیگر». روایت «قصرهای خشم» زاییده تخیل زنی است که برای فرار از واقعیت سخت زندگیاش به خلق این مکان میپردازد. در بخشی از این رمان میخوانیم: «باید مجسمش کرد، از یک طرف ترس و از طرف دیگر بمباران تصاویر، یا بهتر است بگوییم، ترس درون بمباران تصاویر پنهان بود، مثل امواج فشرده ناشی از خفقانی اضطرابآور... چیزی مثل انفجار ناگهانی ادراک، چیزی که مسلما در درونش بارقهای از لذت سوزان را حمل میکرد. نشاط رو به رشد ریتم ادراکات، با حرکتی کند رو به سوی شتابی بیوقفه به درون اشیا. گزارشی سرگیجهآور از رقص تصاویر آشفته که توی چشم فرومیروند. زخمهایی علاجناپذیر در خاطره و تکهها و نوارهایی گذران. گریز اشیا و گردوغبار روی اشیا- تو را به خدا، حتما خیلی حال میداد- زیمل بعدها بهش گفت: تشدید زندگی عصبی. بهنظر یکجور گزارش پزشکی میرسد و درواقع هم مشخصه و طعم بیماری را دارد. آن رشد بیحدوحصر در دیدن و شنیدن. عصبهای مغزت بهطرز دردناک کشیده میشوند، تا حد پارگی، مثل تار عنکبوتهای بیرمق که باید بعد از قرنها خوابیدن پرواز تصاویر دیوانهوار را شکار کنند. تصاویری مثل حشرات مرده در طوفان سرعت و عنکبوتی که تو بودی و بهسختی عقب و جلو میرفتی در ارتعاش میان مستی بلعیدن و اطمینان مطلق به اینکه تار عنکبوت یک لحظه داشت برای همیشه تسلیم و در خودش مچاله میشد. کلافی از آب دهان. بزاق معلق بیمصرف. گرهای حلناشدنی. اشکال هندسی کامل نابودشده تا به ابد. تودهای جویدهشده و رنگپریده از مغز متلاشیشده. لذت دردناک بلعیدن تصاویر با ریتمی فراانسانی و درد آن قفس از تارهای کشیده تا سرحد بیهوشی. لذت و سروصدای کرکننده ساییدگی. لذت و درون آن فریب. بیماری و درون آن لذت. هر دو درون پیلهای ابریشمی از ترس همدیگر را دنبال میکنند. ترس و درون آن لذت و درون آن بیماری و درون آن ترس و درون آن بیماری و درون آن لذت. روح اینطور درونت میچرخد، هماهنگ با چرخهای قطار رهاشده بر ریلها. چرخش پلید قدرتمند. روح اینطور درونم میچرخد و لحظهها و سالها را میفرساید. چرخش پلید قدرتمند. خدا میداند آیا راهی برای توقفش هست یا نه. خدا میداند آیا باید متوقفش کرد. خدا میداند آیا واقعا نوشته شده باید اینطور آزار دهد. و شروع حرکتش از کجا بوده...».
حجم سیاه «پرنسسها فقراتشان بیرون نمیزند» عنوان مجموعهداستانی از نسرینا رضایی است که بهتازگی توسط نشر مروارید بهچاپ رسیده است. این مجموعه شامل دوازده داستان کوتاه با این عناوین است: یک جفت چشم سیاه بیستساله، از درد ترسی نیست، هراس حکشده روی آسفالت، شب تمام تنم را پوشاند، چهرهای که ارث بردهام، اتاق عربده میکشید، دوست ندارم بابا من را ببوسد، حجم سیاه، لبخندهایت مستدام متیوو، سکانسهای سیاهوسفید، خوابگاه و لبهای متحرک. داستانهای این مجموعه غالبا به مسائل و بحرانهای زندگی روزمرهای که در اطراف ما جریان دارند پرداختهاند و شخصیتهای داستانها که اغلب جوان هستند در مقابل مسائلی قرار گرفتهاند که ممکن است در زندگی هرکس دیگری هم وجود داشته باشند. در بخشی از «هراس حکشده روی آسفالت» میخوانیم: «من او را کشتهام! صلات ظهر است و صدای موذن از کوچههایی که پشتسر میگذارم، پخش میشود. عرق از سرورویم چکه میکند و نفسم بند آمده است. آب دهانم خشک شده است و انگار ریههایم باد کردهاند که هوا سنگین و سرد درون ششهایم میرود. پهلوی چپم تیر میکشد و من میدوم. خیابان از زیر کفشهایم سر میخورد. صدای پاشنههای کفشم با صدای موذن قاتی شده و در مغزم ضرب گرفته است. انگار وزنم چندبرابر شده است که پاهایم سنگین روی زمین کوبیده میشوند؛ آسفالت از همیشه، سفتتر است. سرعتم مدام کم و کمتر میشود. ناگهان ارتفاعم با زمین از بین میرود، آسمان به بالاتر پرت میشود و صورتم مماس با آسفالت داغ خیابان. همهچیز ساکن شده- درختها، ساختمانها، تیرهای برق، جدول جویها، و نگاههای هراسانم روی آن تکه آسفالت حک شده است. پاهایی را میبینم که تند به سمتم میآیند: خانم چی شد؟ خانم خوبید؟ به پشتسرم نگاه میکنم، رفته است. نرمی کف دستم میسوزد! سایه کشآمدهاش را دیدم که افتاده بود روی دیوار آشپزخانه؛ سایه اندام درشت مردانهاش را. صدای نفسهای آرامش را از لابهلای صدای سوختن روغن و پیازداغ نشنیده بودم. عادتش بود که سرزده میآمد خانه. بهقدری بیصدا که انگار شبحی وارد شده است. آنقدر میایستاد پشتسرم تا خودم متوجه حضور ناغافلش بشوم و جیغ خفیفی بکشم. وقتی میترسیدم، شک برش میداشت که: ترسیدی؟ چیکار میکردی که ترسیدی؟»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.