هالیوودِ فیتزجرالد
در میان رمانهایی که از اسکات فیتزجرالد منتشر شده است، چهار رمان کامل و یک رمان ناتمام وجود دارد. چهار رمان کامل او عبارتند از: «این سوی بهشت»، «زیبا و ملعون»، «گتسبی بزرگ» و «لطیف است شب». رمان ناتمام او هم «آخرین قارون» نام دارد که یک سال بعد از مرگ نویسنده به چاپ رسید و اثری پیچیده و رازآلود بهشمار میرود. بهتازگی «آخرین قارون» با ترجمه علیرضا کیوانینژاد توسط نشر چشمه منتشر شده و مترجم در یادداشت ابتدایی کتاب به دشواریها و پیچیدگیهای این رمان اشاره کرده است. اسکات فیتزجرالد یکی از مهمترین نویسندگان قرن بیستم آمریکا است که خیلی زود و در چهلوچهارسالگی از دنیا رفت. فیتزجرالد از دوران مدرسه به نوشتن داستان روی آورده بود و در سال 1920 هم اولین رمانش با عنوان «این سوی بهشت» را منتشر کرد که با اقبال زیادی هم روبهرو شد. فیتزجرالد جوان بعد از این به قصد نوشتن فیلمنامه به فضای هالیوود وارد شد و «آخرین قارون» درواقع نتیجه حضور او در همین فضاست. مترجم در بخشی از یادداشت آغاز کتاب درباره این رمان نوشته است: «داستان این رمان حول محور شخصیت خیالی مونرو استار میچرخد اما قاطبه منتقدان معتقدند که اروینگ تالبرگ مدیر نامآشنای کمپانی متروگلدوینمایر الهامبخش فیتزجرالد در خلق این شخصیت بود، کسی که اسکات بین سالهای 1924 تا 1936 برای او کار میکرد. یادداشتهایی که فیتزجرالد برای ناشرش میفرستاد نشان میدهند که او بهشدت تحتتاثیر شخصیت تالبرگ قرار داشت. او در این رمان شخصیتی را خلق کرده که ضدگتسبی است: موفق است چون زیاد کار میکند، اعتمادبهنفسش کم است و عمیقا خلاق. اینجا برخلاف رمان گتسبی بزرگ که راوی اولشخص است، رمان از زبان سسلیا روایت میشود. فیتزجرالد میخواست ابتدا حدود 60 هزار کلمه بنویسد و بعد 50 هزار کلمه را در قالب محصول نهایی منتشر کند، امری که محقق نشد و هنگام مرگش، این رمان حدود 44 هزار کلمه داشت. به همین دلیل هنوز حفرههای بزرگی در یادداشتهای انتهای کتاب وجود دارد، نیز پرسشهای زیادی درباره شخصیتهای فرعی و البته خطاهای گرامری و اغلاط املایی در دستنوشتهها». بعد از مرگ فیتزجرالد اطلاعات چندانی درباره طرح نهایی رمان و اینکه قرار بوده چه اتفاقی بیفتد وجود نداشت و اغلب چیزهایی که دراینباره میدانیم از خلال نامههایی است که از نویسنده باقی مانده است. مقدمه «آخرین قارون» را دوست نزدیک فیتزجرالد و منتقد مطرح آمریکایی ادموند ویلسن نوشته و در ابتدای آن توضیح داده که نویسنده یک روز پس از اتمام اولین بخش فصل ششم رمانش بر اثر حمله قلبی فوت کرد. آنچه بعد از مرگ فیتزجرالد منتشر شد، درواقع پیشنویس نویسنده بعد از بازنویسی اصلی است که البته آن را به پایان نرسانده بود. ادموند ویلسن در بخشی از مقدمهاش درباره «آخرین قارون» نوشته: «...آخرین قارون حتا در وضعیت ناتمام خود، جاافتادهترین اثر فیتزجرالد است. نیز اینکه او از اول با هرگونه حرفه و شغلی برخورد جدی داشته است واقعیتی است که در سایر رمانهایش هم جلوه کرده است. کتابهای قبلی فیتزجرالد پرِ تازهکارها و پسران کالجی بود که در دوران سرکشی زودگذر بیستسالگی بهسر میبردند. تکاپوی اصلی آدمهای این داستانها و موقعیتهای ویژه زندگیشان، همان گروههای بزرگی هستند که موقع آتشبازی سروصدا میکنند و بعد هم شاید در آرامش و صلحوصفا آنجا را ترک میگویند. اما گروههای مردمی در آخرین قارون جزئی و بیاهمیت هستند؛ مونرو استار، برخلاف دیگر قهرمانان آثار اسکات فیتزجرالد، بهطرز تفکیکناپذیری درگیر و گرفتار صنعتی شده است که خود نویسنده نیز در آن عرصه، دستی بر آتش دارد و با تراژدی اسنار، سرنوشت آن را سربسته بیان میکند. اینجا صنعت سینما با دقت ویژهای از نزدیک بررسی و مطالعه شده است و با لحن شوخطبع تندوتیزی که نمونهاش در رمانهای دیگر یافت نشده است، دراماتیزه شده است. آخرین قارون بهترین رمانی است که در مورد هالیوود داشتهایم و تنها رمانی است که ما را غرق خود میکند». در بخشی از رمان میخوانیم: «حالا باز هم این سسلیاست که رشته کلام را به دست میگیرد. فکر میکنم در حال حاضر دنبال کردن اتفاقاتی که برای من افتاد اینجا جذابتر باشد، چون این دورهای از زندگی من است که به خاطرش شرمسارم. معمولا درباره آنچه مردم به خاطرش شرمسار هستند میتوان قصه خوبی نوشت. وقتی ویلی را فرستادم سر میز مارتا داد، او در کسب اطلاعات مربوط به آن دختر موفقیت چندانی به دست نیاورد، اما این موضوع ناگهان به علاقه اصلی زندگی من تبدیل شده بود، ضمنا درست حدس میزدم که باید برای مارتا داد هم همینطور باشد. فکر کن، دختری سر میزت مینشیند که پادشاه تحسینش میکند و شاید حتا قرار باشد در جامعه فئودالی کوچک ما، تاج سلطنت را دریافت کند، آنوقت حتا اسمش را هم ندانی...».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.