|

امکان تغییر در پارادایم سیاست خارجی ایران

نقی آقالو. روزنامه‌نگار

پیام اصلی و دقیق آمریکا که سیگنال‌های آن در لابه‌لای سخنان مردان اول تا سوم این کشور شنیده شده و قبلا در رویارویی دموکرات‌ها با جمهوری‌خواهان اعلام شده بود، دو جمله زیر است: «هم‌فکران و هم‌قطاران ایرانی ما! بجنبید و دولت فعلی را کنار بزنید تا بتوانیم با خیال آسوده، رودررو، مسائل مورد اختلاف را بررسی کنیم و در همه‌چیز به تفاهم برسیم!». به یاد بیاورید سپتامبر سال 2015 را که سنای آمریکا، صحنه درگیری موافقان و مخالفان برجام بود. 42 سناتور از صد سناتور به حمایت از توافق‌نامه برخاستند، اما 56 سناتور مخالف بودند و دو سناتور باقی‌مانده موضع ممتنع گرفتند. این در حالی بود که جاش ارنست، سخنگوی وقت کاخ سفید، گفت: «تندروهای ایران و آمریکا، در یک جبهه‌اند». به گفته وی، استدلال تندروهای آمریکایی مخالف برجام با نظر تندروهای داخل ایران، مشابه است! و این زمانی بود که شخصی مثل پمپئو نماینده جمهوری‌خواهان در کنگره بود. از سوی دیگر، اوباما در همین سال گفته بود: «اگر بتوانیم مسئله هسته‌ای را حل کنیم و ایران از فشار تحریم‌ها خلاص شود، ... فرصت‌های بیشتری برای مردم ایران فراهم می‌شود که نهایتا می‌تواند به قدرت‌یابی بیشتر میانه‌روهای ایران منجر شود». از لابه‌لای رویدادها و رویکردها، تمایلات رادیکال‌های وطنی، این‌طور درک می‌شود: نباید، افتخار ترقی و توسعه و تفاهم با قدرت‌های جهانی به‌ویژه با آمریکا به نام کسی جز خودمان ثبت شود! تا مردم، آنان را قهرمان نپندارند! هر تدبیری و هر گشایشی باید به سرانگشت تدبیر ما (یعنی اصولگرایان) نوشته یا انجام و توافق شود! حال سه راه بر روی دولتمردان و اصلاح‌طلبان (اگر این دو را با یک درجه اغماض در یک جبهه فرض کنیم) باقی‌ مانده؛ 1- به پیروی از روش رهبر کره‌شمالی، بساط گفت‌وگو و مذاکره را با دولت رادیکال ترامپ پهن کنند. 2- کنار بکشند و ریش و قیچی را تمام‌وکمال در سیاست خارجی به دست ناتوان رادیکال‌های وطنی بسپارند! 3- همین رفتار کجدار و مریز فعلی را ادامه دهند که عبارت باشد از ادامه ارتباط با اتحادیه اروپا و تلاش در زنده‌نگه‌داشتن برجام بدون آمریکا و... تا چه پیش‌ آید! اما درباره امکان اجرای چاره‌های سه‌گانه مذکور، چند نکته وجود دارد: اول: دولتمردان فعلی ایالات متحده، همتایان خود را برای مذاکرات می‌طلبند! دوم: دولت و اصلاح‌طلبان باید با چه توجیه و منطقی، خود را از متن قضایا کنار بکشند؟ با چه رو و دلایلی، مردم، طرفداران و رأی‌دهندگان را به کناره‌گیری، متقاعد کنند؟ سوم: و البته رفتار کجدار و مریز فعلی هم به گمان قریب به یقین خیلی از نیروهای کارآمد، ره به جایی نمی‌برد! بنابراین تمام ویژگی‌های یک مشکل سیاسی، آشکار شده و همه را گرفتار کرده است! به گمان نویسنده، این وضعیت اولا هرچه زودتر باید گشوده شود. ثانیا، دیوار بن‌بست جز با تغییر پارادایم سیاست خارجی و داخلی ایران گشوده نمی‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.