|

زیر آسمان فیروزه‌ای

جشنواره‌ پرتغال میزبان اصغر فرهادی و «سدمعبر» ایران
جشنواره‌ فیلم «اسپینیو» در پرتغال میزبان اصغر فرهادی، کارگردان سرشناس ایرانی و فیلم «سدمعبر» محسن قرائی می‌شود. چهاردهمین جشنواره کارگردان‌های جدید فیلم‌های جدید اسپینیو از 28 خرداد تا 4 تیرماه (18 تا 25 ژوئن) در کشور پرتغال برگزار می‌شود و طبق اعلام «سینه‌ایران» فیلم سینمایی «سدمعبر»، ساخته محسن قرائی، در بخش مسابقه این جشنواره موسوم به «سیاگوش طلایی» حضور دارد که ویژه فیلم‌های اول و دوم کارگردان‌هاست.اصغر فرهادی، کارگردان سرشناس سینمای ایران و کارگردان «گذشته»، «جدایی نادر از سیمین»، «فروشنده» و کارگردان برگزیده اسکار نیز در این جشنواره کارگاه آموزشی برگزار می‌کند.
نثر فارسی در سپهر سیاست
ادبیات هر سرزمین از آداب و فرهنگ و رسوم آن سرزمین ریشه می‌گیرد و آن را در خویش می‌نمایاند. به بیانی دیگر برای فهم ادبیات یک کشور باید رویکردهای فرهنگی و دینی آن را بازکاوی و رابطه‌ آن را با مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بررسی کرد. بررسی رویکردهای برون‌متنی، درون‌متنی و بینامتنی به معنای بررسی تمام عوامل فکری و لفظی تأثیرگذار بر نثر فارسی پس از اسلام است. مهم‌ترین مبانی و محورهای سیاسی و اجتماعی و دینی که موجب دگرگونی نثر فارسی، به‌ویژه نثرهای تاریخی و عرفانی شده کدام‌اند؟ کتاب «نثر فارسی در سپهر سیاست» تلاش می‌کند به این پرسش پاسخ دهد.
نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه، ۲۲ خرداد، ساعت ۱۶:۳۰ به نقد و بررسی کتاب «نثر فارسی در سپهر سیاست»، نوشته‌ دکتر مریم صادقی، اختصاص دارد که با حضور دکتر عیسی امن‌خانی، دکتر محمد کمالی‌زاده و دکتر مریم صادقی در مرکز فرهنگی شهر کتاب، واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود. این نشست با همکاری گروه زبان و ادبیات فارسی شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی برگزار می‌شود.
زیبایی‌شناسی خلأ و معماری:
درآمدی بر زیبایی‌شناسی «نساختن»
اگر بر پایه ریشه‌شناسی زبان‌شناختی به معماری و درکی که از آن در ذهنیت عمومی یا حتی نزد بسیاری از متخصصان وجود دارد، بنگریم، باید از هنر ساختن سخن بگوییم: تعبیری تئولوژیک از تبدیل «هیچ» به «چیز» (ex nihili) یا تعبیری فناورانه (technè) در دگرگون‌کردن یک «چیز» به «چیز» دیگر. این معنی را در ریشه یونانی - رومی واژه «آرشیتکت» (استاد ِسازنده) و برپاکننده یک «سرپناه» و در واژه «معمار» خود بازمی‌یابیم. بنابراین در زنجیره‌ای که می‌توان در میان مفاهیمی مانند «خلأ»، «سکوت»، «سکون»، «تاریکی» و... ارائه داد، زنجیره «آکندگی»، «صدا»، «حرکت» و «روشنایی» در سطح نخست تحلیل، یک رابطه ساختاری را تعریف خواهند کرد که باید در دو سویش منفی و مثبت را قرار داد. تعبیر این دیالکتیک در انسان‌شناسی، وجود حس‌ها (استتیس به معنای حس‌داشتن در ریشه زیبایی‌شناسی) در برابر «بی‌حسی» (انستزیا در ریشه بی‌حسی) است: حس‌داشتن یا نداشتن، برانگیخته‌شدن یا نشدن، طعم زندگی یا بی‌تفاوتی مرگ که در تداوم نگاه انسان‌شناختی می‌توان به آن مفاهیم «زندگی زیستی» (حس‌های پنجگانه) در برابر «بی‌حسی» (فقدان حس‌ها) را مطرح کرد: ندیدن، نشنیدن، نبود طعم، بی‌حسی بساوایی و بویایی، اما این دیالکتیک؛ چه از متون اساسی انسان‌شناسی حرکت کنیم (لوی استروس) و چه از تاریخ هنر، ما را در موقعیتی پارادوکسیکال قرار می‌دهد که نمی‌توانیم پاسخ روشنی به آن بدهیم. اینکه توزیع نظام‌های حسی، چه در بین پنج حس در همه انسان‌ها و چه در بین حس‌ها و روابط آنها در فرهنگ‌های مختلف‌، چه در روابط و تداوم‌ها و برساخته‌های ریشه‌گرفته از حس‌ها بر اصل تفاوت سامان می‌یابند و نه بر اصل انسجام: فرهنگ‌های شنیداری، دیداری، لامسه و... یکسان نیستند. «سکوت» نه در بین فرهنگ‌های مختلف‌، نه میان کنشگران مختلف یک فرهنگ، نه در زمان‌های مختلف و نه در مکان‌های مختلف‌، یک معنا ندارد و به یک صورت «خوانده» (شنیده) نمی‌شود؛ همان‌گونه که خلأ، تهی‌بودگی، سیاهی یا سفیدی مطلق چنین هستند. در تاریخ هنر نیز با این دیالکتیک نمی‌توانیم معنایی بر «هیچ‌بودگی» (rien) بگذاریم: از تابلوهای کازیمیر مالویچ و جنبش سوپرماتیسم روس، «چهارگوش سیاه بر زمینه سفید» (1915) و «چهارگوش سفید بر زمینه سفید» (1918) تا «نمایشگاه خلأ ایو کلاین» (1958) تا قطعه «چهاردقیقه‌وسی‌و‌سه‌ثانیه» جان کیج (1952) و معماری تادائو آندو برای نمونه «موزه هنر معاصر نائوشیما» (1992) یا «کلیسای ایباراکی» (1989) و... ما همواره با ادراک مشترکی از فضا، از «بودن» و «نبودن» روبه‌رو می‌شویم که فراتر از تقابل ساختاری، بر رهایی تخیل و آزادی اندیشه تأکید دارند: مالویچ بر رهایی نقاشی از اشیا انگشت می‌گذارد؛ کلاین بر فضای خالی گالریِ نمایش به مثابه قدرت بالقوه‌ای که به [تصور] خلاقیت هنری امکان می‌دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.