كاميونداران در گفتوگو با «شرق» از دلايل استمرار اعتراضشان ميگويند
اعتصاب اجباري
شرق: قصد كوتاهآمدن ندارند، البته تا زماني كه پاسخ روشني بگيرند. آنقدر اوضاع بههم ريخته كه وقتي ميخواهند با كسي حرف بزنند چندبار با تأكيد ميگويند ما مجبوريم اعتصاب كنيم، نانمان درنميآيد، چارهاي نداريم. كار نكنيم لااقل ضرر نميكنيم و از جيب خرج نميكنيم. مشكل كاميونداران يكي، دوتا نيست؛ از ناكافيبودن حقوقشان گرفته و يارانه بيمه، تا دلالاني كه قطعات ماشينهاي سنگين را دپو كردهاند و حاضر نيستند بفروشند. ميگويند دلار گران شده و نميصرفد با قيمت قبلي قطعات را بفروشيم. يكي از رانندگان به «شرق» ميگويد: «اگر لاستيك كاميون خراب شود، بيچاره ميشويم، قبلا دو ميليون و 500 قيمت يك لاستيك بود، الان شده سهميليون و 500. از كجا بياوريم؟». گله مشتركشان روي كميسيون شركتهاي حملونقل بار است. ميگويند: «آنقدر رقمهاي كلاني از ما ميگيرند كه چيزي برايمان نميماند. حتي حمل بارمان يك ميليون تومان بشود هم 500 تومان را كميسيون ميگيرند، مابقي هزينهها، از جمله عوارض را خودمان بايد از جيب بدهيم. چيزي برايمان نميماند». ديگري از افزايش عوارض آزادراهها و بزرگراهها سه تا چهاربار در سال مينالد. منصف است، ميگويد: «درست است كه بخش خصوصي است و هزينههايش بالا رفته، اما لااقل تعرفه مشخصي باشد، يكبار در سال گران كند، نهاينكه چهاربار در سال، عوارض را زياد كنند. هيچ نظارتي روي اين عوارض نيست». برخي در اين گفتوگو بين رانندگان معترض و افرادي كه اعتراضشان مسيرها را هم مختل كرده و گروگانگيري و زدوخورد ميكنند، خط قرمز ميكشند. ميگويند ما اعتصابمان آرام است. براي اينكه جريمه هم نشويم، داخل پايانهها و پاركينگها كاميونها را گذاشتهايم تا مشكلي ايجاد نشود. بااينحال مدیرکل حملونقل کالای سازمان راهداری و حملونقل جادهای در گفتوگو با «شرق» اعلام ميكند كه با نمايندگان كاميونداران توافق شده و آنها در بيانيهاي خطاب به رانندگان از آنها خواستهاند به اعتصاب پايان دهند. بااينحال او اعلام كرد كه نميداند آيا اين اعتصابها ادامه پيدا خواهد كرد يا خير. در اين بيانيه كه به امضاي اعضاي شركتكننده در جلسه ديدار با علي ربيعي، وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي، رسيده خطاب به رانندگان و كاميونداران وعده اجرائيشدن رفع مشكل از سوي دولت داده شده و از رانندگان و كاميونداران خواسته شده تا به اعتصابشان پايان دهند كه البته مشخص نيست اين درخواست از سوي آنها اجابت ميشود يا خير. در پايان اين بيانيه آمده: «انتظار ميرود كاميونداران و رانندگان غيور و پرتلاش با اطمينان به نمايندگان قانوني خود به فعاليت روزمره خود ادامه داده و منتظر اخبار به نتيجه رسيدن مطالبات و درخواستها در روزها و هفتههاي آتي باشند». كاميونها را در پاركينگ خواباندهايم حامد، يكي از رانندگان كاميون كه در چهارمحالوبختياري دست به اعتصاب زده، به «شرق» ميگويد: «حدود شش ماه پيش، سهم بيمه تأمين اجتماعي رانندگان كاميون حدود 130 هزار تومان بود، اما اكنون 230 هزار تومان شده است، درحاليكه اصلا خدمات ارائه نميدهد. بازنشستگي رانندگان 30 ساله در نظر گرفته شده است. آخر يك راننده كاميون با اين كار سنگين 30 سال دوام ميآورد كه پشت كاميون كار كند؟». «قبلا با هر سختي بود، كنار ميآمديم و زندگي ميكرديم؛ اما از وقتي دلار گران شد، همه چيز بههم ريخت». اين را در ادامه حرفهايش ميگويد و حرفهايش را به گراني قطعات ميكشاند: «قيمت قطعات كاميون سه برابر شده است. در همين يك ماه اخير كه دلار بالاتر رفته، يك ميليون تومان روي قيمت لاستيك رفته است و فروشنده هم جز نقدي قطعات را نميفروشد؛ يعني اگر ماشينمان خراب شد، ديگر نميتوانيم كاميون را تعمير كنيم». حامد مكث ميكند و با ناراحتي ميگويد: «درد اجباري و بيكاري است. من خودم فوقديپلم دارم. راننده فوقليسانس هم داريم. مجبوريم با كاميون كار كنيم؛ اما اينطور برايمان نميصرفد. اعتراض كرديم و ماشينهايمان را در پاركينگ گذاشتيم. كاري به سياست نداريم، فقط ميخواهيم مشكلاتمان برطرف شود». او با انتقاد از جلسه دولت با نمايندگانشان ميگويد: «تعرفهاي ايجاد كردهاند كه 20 درصد روي كرايه بار بگذارند، باربريها به نفع خودشان آن را مصادره كردهاند. آنهايي كه در جلسات هستند، مسيرها را نميشناسند كه نشستهاند و ديمي، تعرفه تعيين كردهاند». حامد تأكيد ميكند: «مسئولانمان ترسيدهاند. حتي نميگذارند مشكلاتمان را به آنها بگوييم. ميگويند سرمان شلوغ است». ميخواهند ما را خراب كنند اين فعال حوزه حملونقل ميگويد: «اوضاع به اين شكل پيش برود، برايمان نميصرفد ماشين را بيرون بياوريم». او البته در حين صحبتهايش، به نكته عجيبي اشاره ميكند: «اصلا امنيت نداريم كه بار بزنيم. بار را ميبرند، جواب صاحب بار را چگونه بدهيم؟ راننده را با چوب ميزنند. هزاران راننده داريم كه در پاركينگ كاميونهايشان را پارك كردهاند. اينهايي كه ماشين آتش ميزنند و گروگان ميگيرند، راننده نيستند، اغتشاشگرند. ميخواهند به نام ما تمام شود. ما نميشناسيمشان. ميخواهند ما را خراب كنند». كميسيونها سنگين است عباس، يكي از رانندگان در همدان كه در اين اعتصابها حضور دارد، به «شرق» ميگويد: «باربريهايي كه داخل يا خارج پايانه هستند، كميسيونهاي سنگيني ميگيرند. فرضا كرايه از دزفول به تهران را 800 هزار تومان ميگويند؛ اما وقتي بارنامه چاپ ميشود، نوشته يكميليونو 300 هزار تومان. 500 هزار تومان كميسيون ميگيرند. دنبال شكايت برويم يكي، دو روز علاف ميشويم و بعد از اين پيگيري نیز وقتي ميخواهيم بار بگيريم، چون شكايت كردهايم، شماره كاميونها را به همكارانشان ميدهند كه به ما بار ندهند. به همين راحتي؛ بار كنسل شد». از او ميپرسم تا چه زمانی به اعتصاب ادامه ميدهيد: «معلوم نيست اعتصاب تا كي طول بكشد. جوابمان را بدهند تمام ميكنيم». توريست هستيد، شغل سخت حساب نميشويد! يكي از كاميونداران در بروجرد لرستان نيز به «شرق» ميگويد: «از زندگي بيزار شدهايم. با شركتهاي دولتي كار ميكنيم، دو سال است حقوقمان را ندادهاند. بار براي شركت حملونقل خليج فارس كه شركت دولتي است، از بندر امام به تهران و كرج آورديم، وعده داده بودند يكماهه كرايهتان را ميدهيم، از تاريخ 2/2/94 كرايهمان را ندادهاند. دفتر مركزي هم ميرويم، ميگويند پول نداريم. چند ماه چند سال پول ندارد؟». علي به بيمه رانندگان اشاره كرده و ميگويد: «ما را بهعنوان توريست ميدانند. ميگويند از اين شهر به آن شهر ميرويد! 24 ساعت وقت استراحت نداريم، كنايه ميزنند شما توريست هستيد. هيچ رانندهاي 30 سال دوام نياورده كه پشت فرمان بماند!». او هم از عوارض بالاي جادهاي انتقاد كرده و ميگويد: «سه دفعه عوارض در سال گران شده است. ميگويند كار بخش خصوصي است. سه، چهار ماه يك بار گران كردهاند. دولت بايد روي عملكرد بخش خصوصي نظارت كند كه در سال يك دفعه گران كند. ميدانيم تورم است، 10درصد گران شود؛ اما سه، چهارماهه هر بار پنج تا 10 درصد گران ميشود. از اول ماه 20 درصد عوارض گران شده است». اين كاميوندار با اشاره به اعتصاب كاميونداران ميگويد: «كاميونها كار نميكنند. پليس اگر كنار خيابان ماشينها را پارک كنيم، جريمه ميكند، بهخاطرهمين در پاركينگ يا جاهايي پارك كرديم كه مشكلي نباشد». علي به طعنه ميگويد: «الان باربريها التماس ميكنند بار بزن، نميزنيم. ميگويند از شما حمايت ميكنيم! شب و روز در خطريم؛ اما طوري عمل كنيد كه ما هم كمي دلگرم شويم». نمايندگان كاميونداران: اعتصاب تمام شود غلامحسين دغاغله، مدیرکل حملونقل کالای سازمان راهداری و حملونقل جادهای در گفتوگو با «شرق» از وعده پايان اعتصاب كاميونداران ميگويد و همچنان تأكيد دارد كه تعداد رانندگان معترض در قياس با تعداد رانندگان كشور كم است. از او ميپرسم اين به اين معناست كه ديگر از فردا اعتصابي نداريم؟ پاسخ ميدهد: «علم غيب ندارم. نميتوانم پيشبيني كنم؛ اما تا امروز خيلي از كاميونداران كار ميكردند و برخي در اعتراض بودند». دغاغله در ادامه با اشاره به افزايش يكباره قيمت دلار و به تبع آن، قطعات، لوازم يدكي و... ميگويد: «اين اتفاق سبب شد بين 20 تا50 درصد افزايش قيمت داشته باشيم كه مسئولان هم به آن اشاره دارند. رانندگان تحت فشار قرار گرفتهاند. بهخاطرهمين يك هفته قبل ماه رمضان بين 15 تا 20 درصد افزايش كرايه را تصويب كرديم كه اكثر استانها اعمال كردند؛ اما آنها اعتراض به ميزان افزايش كرايه دارند و ميگويند دردي از ما دوا نميكند». مدیرکل حملونقل کالای سازمان راهداری و حملونقل جادهای با بيان اينكه چند كار را دولت و وزير راه به نيابت از دولت با نمايندگان كاميونداران توافق كرد، گفت: «يكي از موارد واردات قطعات لوازم يدكي با ارز دولتي است. افزايش 20درصدي كرايه هم مورد توافق قرار گرفت». او با اشاره به اينكه كارگروه به دستور وزير راه و شهرسازي تشكيل شد، توضيح ميدهد: «توافق شد كه كاميونداران، رانندگان و كانون رانندگان مسافربر هركدام سه نفر را معرفي كنند تا به همراه سازمان راهداري و نماينده وزارت راه، دستورالعملها و... را پيگيري كنند و به وزير ارائه دهند كه اگر در حيطه اختيارات آنها باشد، آنجا برطرف شود و فراتر از وزارت راه، آقاي وزير قول داده در خارج از دولت هم مسائل را پيگيري كند». دغاغله در پاسخ به اين پرسش كه يكي از نقدهاي كاميونداران كميسيون بالاي شركتهاي باربري است، ميگويد: «كميسيون بار طبق قانون توافق بين رانندگان و شركتهاست و دولت دخالتي در تعيين ميزان كميسيون ندارد. گاهي شركتها به جاي اينكه كميسيون قانوني بگيرند، مبلغ بيشتري دريافت ميكنند؛ بنابراين بهعنوان دستگاه نظارتي، كميسيون ماده 12، رسيدگي به تخلفات شركتها را در نظر گرفتهاند تا رانندگان بتوانند مشكلاتشان را در آنجا رسيدگي كنند. اين كميسيون، شبهقضائي است و بايد مستندات به آن ارائه شود. بااينحال براي رسيدگي به حق كاميونداران، اين امتياز را براي آنها قائل شديم كه كتبي راننده اعلام كند كه شركتي از آن بيشتر كميسيون گرفته و اگر صنف تأييد كند، براي ما مستند محسوب ميشود و در كميسيون برخورد با شركت صورت ميگيرد. او با تأكيد بر اينكه رانندگان كاميون نگران نباشند، ادامه ميدهد: «اگر نوبت كاميوني باشد و شركت به آن بار ندهد و علت آن هم شكايت راننده كاميون بوده باشد، با شركتهاي متخلف برخورد جدي ميكنيم». بااينحال اين مقام مسئول تأكيد ميكند كه مشكلات در دست رسيدگي است و لزوما بهزودي حل نخواهد شد. سيستم حملونقل جادهاي مشكل دارد مسعود دانشمند، رئيس هيئتمديره فدراسيون حملونقل ايران، در گفتوگو با «شرق» درباره گره اصلي ماجرا از ديد كارشناسي ميگويد: سيستم حملونقل ايران تكمالكي است. اكنون از حدود 450 هزار وسيله نقليه شش تُن به بالا در كشور، حدود 93 درصد آنها تكمالكي است؛ درحاليكه در جهان، بالاي 80 درصد كاميونها، شركتمالكي است. اين شركتها هستند كه طرف گفتوگو با دولت قرار ميگيرند تا مشكلات آنها را برطرف كنند. درحالحاضر شركتها نقشي ندارند و بنابراين در هيچ جلسهاي هم دعوت نشدند و ازآنجاكه با اين وضعيت، رانندگان نفوذي ندارند و رابطهاي بينشان نيست، نتوانستهاند مشكلاتشان را بهخوبي پيگيري كنند. از دانشمند درباره مهمترين انتقاد كاميونداران درباره دستمزد توافقي و كميسيونها ميپرسم که پاسخ ميدهد: در شيوه كنوني، شركتها با صاحبان بار توافق ميكنند تا كرايهها مشخص شود و بهاينترتيب سهم رانندگان هم مشخص ميشود. اين روش، روشي نيست كه امروز جواب بدهد. در دنياي امروز شركتمالكي حاكم است و اگر رانندگان بخواهند، ميتوانند سهامداران شركتها باشند و از سود شركت سهم ببرند و اين مورد امتيازي براي آنها محسوب ميشود و در تعيين بار و نوسازي و ... در اولويت قرار ميگيرند. او با حمايت از رانندگان معترض ميگويد: حرف رانندگان حرف حق است، نزديك چهار سال است كرايه آنها افزايش پيدا نكرده است. در اين چهار سال دولت حداقل 55 درصد حقوق كاركنان خود را افزايش داده است. بااينحال وقتي از پاسخ دولت مبني بر اينكه درخواستي از سوي رانندگان وجود نداشت ميگويم، دانشمند با تأكيد ميگويد: دليل نميشود. رانندهاي كه پشت كاميون كار ميكند، همانقدري فشار معيشتي دارد كه يك كارمند دولت دارد. وقتي چهار سال افزايش حقوق نميدهيد، طبيعي است نتيجه همين ميشود. راننده اول رفاه خانوادهاش را كم كرده، كمكم، كم آورده و اقساط ماشينش را نداده. رانندهاي هست كه كار ميكند؛ اما در نهايت با كسر هزينههاي حمل بار، يك ميليون تومان هم برايش نميماند كه هزينههاي زندگياش را بدهد. دولت بايد از ابتدا فكري به حال اين وضعيت ميكرد. ضرورت افزايش 35درصدي حقوق كاميونداران رئيس هيئتمديره فدراسيون حملونقل ايران در قالب راهحلي ميافزايد: اين مشكل حل نميشود؛ مگر اينكه در كوتاهمدت دولت، كرايهها را در حدود 35 درصد حقوق آنها افزايش دهيم و در بلندمدت تكمالكي را به شركتمالكي تبديل كنيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.