صحبتهای اولین لژیونر فوتبال پاکستان درباره آینده ورزش زنان
«هاجرا خان»: این شرایط تغییر میکند؛ به آرامی، اما قطعا تغییر خواهد کرد
ترجمه: علي ميرزايي
کاپیتان تیم ملی زنان پاکستان، تعصبهای وطنی را به چالش کشیده و از مبارزهای میگوید که برای به رسمیت شناختهشدن آغاز کرده است. تعجبی ندارد که هاجرا خان اولینبار و در خارج از خانه، در دروازهای که با گچ روی دیوار همسایه کشیده شده بود، بازی کرده و گل هم به ثمر رسانده باشد، در کراچی زنان و بهخصوص ورزشکردن آنها خیلی جدی گرفته نمیشود. کراچی مرکز استان سند، پرجمعیتترین شهر پاکستان، در مجاورت دریای عمان قرار گرفته و بیش از 21 میلیون نفر را در خود جای داده است؛ در اینجا فوتبال تسکیندهنده دردهای مردان است. هرچند با درخشش افرادی چون خان، شرایط برای نیمه دیگر جامعه نیز در حال بهبود است. از شرح استعدادهای او ذکر همین نکته بس که موفق شد در 20سالگی کاپیتان تیم ملی زنان پاکستان شود؛ خان بهترین بازیکن زن فوتبال پاکستان، عضو یونیسف و اولین لژیونر فوتبال پاکستان - چه مرد و چه زن- است. بعد از 10 سال ورزش حرفهای، استعداد خان فوتبال را به فراتر از هنجارهای تاریخی سختگیرانه کشور برده و آن را به وسیلهای برای تغییر بدل كرده است. شرایط فرهنگی و طرز نگاه به ورزش زنان در پاکستان اگرچه نباید نشانههای پیشرفت پاکستان را نادیده بگیریم اما مسلما پاکستان یکی از کشورهایی است که از نظر فرهنگی دارای شرایط مناسبی برای زنان نبوده و در شاخص جهانی فاصله جنسیتی هم رتبه مناسبی ندارد. تیمهای مردان این کشور، نه تنها از درآمد بالاتری برخوردارند بلکه در استفاده از امکانات و زمینهای ورزشی نیز بر تیم زنان اولویت داده میشوند. بهطوری که زنان فوتبالیست مجبورند در زمینهای کریکت بازی كنند که این مورد، خودبهخود مشکلات آنها را حادتر میکند. خان در سه باشگاه بوندسلیگای آلمان بازی کرده و سابقه حضور در لیگ ملی زنان مالدیو را هم دارد اما هنوز هم هجمههایی از نوع اظهارنظر در مورد شکنندگی زنان و شک در مورد اینکه چگونه یک زن میتواند بازی مردانه فوتبال را دنبال کند، وجود دارد. خان میگوید اگر عکسی همراه با تیم ملی در فیسبوک بگذارد، صدها کامنت منفی در مورد اینکه او مسلمان نیست، باعث سرافکندگی کشور است و... زیر آن گذاشته میشود. علت این است که آنها اهمیتی به استعدادهایی که دختران دارند یا اعتباری که کسب میکنند یا اینکه نماینده تیم ملی هستند، نمیدهند. تعلیق 6ماهه فوتبال پاکستان و تلاشهای خان برای زندهنگهداشتن تیم خان کودکی آرامی داشت اما همهچیز از زمانی که او پا به عرصه فوتبال گذاشته، تغییر کرده است. در تلاش برای توسعه فوتبال پاکستان، او چند ماه گذشته را به سازماندهی مسابقات دوستانه بینالمللی و مسابقات محلی برای فعالنگهداشتن تیم پرداخته و این در این حالی است که حمایت ساختاری از او وجود نداشته و فوتبال پاکستان نیز از طرف فیفا به حالت تعلیق درآمده بود که از دخالتهای دولت این کشور در امور فوتبالی ناشی میشد. براساس گزارشهای رسیده از پاکستان قوه قضائیه این کشور مدیری برای اداره فدراسیون فوتبال کشور منصوب کرده بود که این امر به نظر فیفا سبب ازبینرفتن استقلال فدراسیون فوتبال پاکستان میشد. درهرصورت، این تعلیق در اسفند ماه سال گذشته لغو شده و دغدغه خان به آمادهسازی تیم برای حضور قدرتمند در رقابتهای جام ملتهای آسیا تبدیل شده که اواخر تابستان در اندونزی برگزار میشود. تلاش برای تغییر کلیشههای رایج در جامعه پاکستان مبارزه با کلیشههایی که در جامعه پاکستان به یک سنت بدل شدهاند، ساده نیست اما خان در حال دستوپنجه نرمکردن با این مسئله است. به همین منظور، او به عضویت سازمان عرصه ورزش برابر (EPF) که سازمانی غیرانتفاعی در جهت کاهش نابرابری جنسیتی در ورزش است، درآمده و به همراه زنانی از 29 کشور جهان در این راه قدم برمیدارد. عمده فعالیتهای سازمان در پاکستان به پیادهروی در کوههای بیابانی، سازماندهی دورههای فوتبالی در شهرهای کوچک و برگزاری رقابتهای رکوردشکنی خلاصه میشود. خان در این رابطه میگوید: «ما در این مورد صحبت میکنیم که شرایط فرهنگی کشور چگونه است و اینکه باید هر یک تلاش کنیم و در کار یا ورزش نشان دهیم که میتوانیم. ما متوجه شدیم همه به طور غیرمستقیم مورد قضاوتهای ناعادلانه قرار گرفته و به درستی با ما برخورد نمیشود. اما تنها راه برای تغییر این شرایط، کارکردن با یکدیگر برای افزایش علم و آگاهی است». برنامههای خان برای کمک به ورزشکاران حرفهای و بهخصوص زنان خان تحصیلاتش را در مدرسه اقتصاد لندن به پایان رسانده اما دو رؤیای تأسیس سازمانی غیردولتی برای مبارزه با بیماریهای روحی در بین ورزشکاران و آکادمی فوتبالی برای آمادهسازی دختران از سنین پایینتر را در سر دارد. این مصاحبه بعد از اولین سخنرانی او در کنفرانس TED در پاکستان انجام شده که بر ورزشکاران و سلامتی روانی آنها تمرکز داشت. صحبتهای خان بر شیوع افسردگی بالینی در بین ورزشکاران و تلاش برای مقابله با آن تمرکز داشت. خان بهطور کنایهداری در این مورد میگوید: «هنگامی که ورزشکاری آسیب میبیند؛ پزشکان، فیزیوتراپیستها و همه اطرافیان برای بهبودی او تلاش ميکنند؛ بنابراین بازیکن میتواند در بازه زمانی مناسب به میدان برگردد اما وقتی به مسائل روحی و روانی مربوط میشود، درمانکردن به این سادگی نیست» و اینگونه ادامه میدهد: «وقتی شما برخی بیماریها را داشته باشید، ضعیف به تصویر کشیده میشوید و از طرفی به عنوان یک ورزشکار ما نباید ضعیف باشیم. این همان تناقضی است که در رابطه با ورزشکاران وجود دارد». خان احساس میکند که کمبود الگو و مدیر زن در جامعه پاکستان وجود دارد. برای تشویق بیشتر دختران به ورزش و به امید کمک به ورزش زنان، خان برای متقاعدکردن والدین اين استعدادهای دختر و پشتیبانیکردن از آنها حتی به خانههایشان هم میرود. او میگوید: «این شرایط تغییر میکند؛ به آرامی، اما قطعا تغییر خواهد کرد». *منبع: گاردين
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.