به صدای تنهایی من گوش کن
مرضیه سعدی .پژوهشگر مطالعات کودکی مدرس
کودکان امروز بیشتر از کلاسهای آموزشی رنگارنگ، اسباببازیهای کنترلی، تبلت و عروسک نیازمند همدلی و دیدهشدن هستند. بازنگهداشتن پل ارتباطی میان کودکان و والدینشان فوقالعاده مهم است. ما از کودکانمان میخواهیم افکار و احساساتشان را با ما در میان بگذارند تا در بحرانهای زندگی به یاری آنها برخیزیم. انتظار داریم بهجای آنکه واکنش منفی نشان دهند، احساسات خود را به طور مناسبی بیان کنند، به حرف ما گوش کنند و کاری را که از آنها میخواهیم انجام دهند.
بعضی از والدین از این موضوع ناراحت هستند که چرا فرزندم از مهدکودک خاطرهای نمیگوید و چیزی تعریف نمیکند، اما اغلب علت آن است که والدین نمیدانند وقتی فرزندشان چیزی را برای آنها تعریف میکند، باید چگونه به حرفهای او گوش دهند. کودکی که والدینش برای حرفهای او فرصت کافی ندارند، به عروسکهایش پناه میبرد. عروسک همصحبت و مخاطبی است که همواره نزدیک اوست؛ مخاطبی که هیچگاه از صحبت کودک خسته نمیشود، پیوسته چشمهایش باز است و حواسش پرت نمیشود. هنگام صحبتکردن کودک خمیازه نمیکشد یا راه آشپزخانه را پیش نمیگیرد یا حتی به او گوشزد نمیکند که گرفتار است. حرفهای تکراری کودک را گوش میدهد. هرگز در وسط حرفهای او نمیدود و در حین صحبت، اشکالات تلفظیاش را اصلاح نمیکند یا به دلیل روند کند صحبت او، بیتحمل نیست. عروسک هرگز حرفزدن با دستگاه بیجانی به نام تلفن را به حرفزدن با کودک ترجیح نمیدهد، هرگز بهخاطر صحبت با دیگری حرف او را قطع نمیکند و هرگز بهخاطر خستگی سر او فریاد نمیزند. عروسک هرگز خیرهشدن به صفحه تلویزیون یا کامپیوتر یا موبایل را به خیرهشدن به چشمان مشتاق کودک ترجیح نمیدهد. اگر کودکِ با اعتمادبهنفسی میخواهیم باید هر زمان فرزندمان کنار ما آمد، صبورانه کارمان یا صحبتمان را قطع کنیم و توجه کامل خود را به او بدهیم. مهم نیست مشغول صحبت با تلفن در خانه یا یک دوست در میهمانی هستیم. بعد از دادن توجه به کودک میتوان از او خواست تا بعد از میهمانی یا تمامشدن تلفن صبر کند تا با او صحبت کنیم. نگذاریم عروسک جای ما را در زندگی فرزندانمان بگیرد. طوری رفتار کنید که انگار تا ابد میخواهید گوش کنید. همانقدری که برای دوستان خود که برای مشورت نزد شما آمدهاند، وقت میگذارید، برای کودکان خود نیز وقت بگذارید. در زمان صحبتکردن، با کودکتان تماس چشمی برقرار کنید. وقتی موردی هرچند کوچک او را ناراحت و غمگین کرده، با او همدردی کنید. او را در آغوش بگیرید و نوازش کنید. در بیشتر مواقع همین که کودکتان را نوازش کنید و بگویید که احساس او را درک میکنید و متوجه علت ناراحتی او شدهاید برایش کافی است. اگر میخواهیم کودکان خجالتی، مضطرب یا تشنه توجه نداشته باشیم، باید برایش همیشه دو گوش شنوا باشیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.