نهاد آموزش و بیتوجهیهای شگفتآور!
محمدرضا نیکنژاد
در روزهای گذشته خبرهای نگرانکنندهای درباره میزان افزایش حقوق کارمندان و از آن میان فرهنگیان شنیده میشود. یکی از این شنیدهها اعتراض یکی از نمایندگان مجلس به عملکرد دولت در زمینه میزان افزایش حقوق معلمان و غیرقانونیبودن چنین عملکردی از سوی دولت بود. مجلس برای سال 97 میزان افزایش حقوق معلمان را به شکل پلکانی از 12 تا 18 درصد به تصویب رساند. اما گویا دولت این میزان را به 6 تا 12 درصد کاهش داده است! اگر چنینچیزی درست باشد، با توجه به نوسانهای باورنکردنی ارز و وضعیت اقتصادی کشور بیگمان وضع معیشتی فرهنگیان حتی نسبت به سالهای گذشته نگرانکنندهتر خواهد بود. این تصمیم میتواند آموزشوپرورش را بیش از گذشته با بحران ناکارآمدی روبهرو کند. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در ماههای پایانی سال 94 در گزارشی که از بودجه پیشنهادی سال 95 ارائه کرد، درباره حقوق فرهنگیان آورده بود که: «عليرغم افزايش نسبی حقوق و مزايا، از آنجا كه كاركنان وزارت آموزشوپرورش مانند كاركنان ساير وزارتخانهها از مزايايی چون مأموريت، كارانه، اضافهكاری و... بهرهمند نيستند بیترديد ميانگين حقوق و مزاياي آنان از ميانگين هزينه زندگی يك خانواده شهری كمتر است، در نتيجه كاهش جاذبه شغل معلمی و نارضايتی همكاران فرهنگی از اولين نتايج اين اختلاف است».مزایای یک کارمند هیچگاه در فیش حقوقی ماهانه وارد نمیشود و ریشهاش به درآمدهای سازمان یا وزارتخانهای که کارمند در آن کار میکند، کمکهای گوناگون دولتی و حاکمیتی به آن نهادها و.... برمیگردد؛ بیگمان این مزایا بر معیشت کارمندان مؤثر است. همچنان که در گزارش دفتر پژوهشهای مجلس به روشنی میبینیم، فرهنگیان از کمشمارترین کارمندان دولت هستند که دستشان به شکل سازمانیافته از دریافت مزایا کوتاه است. کارمندان بسیاری از نهادهای کشوری و لشكری هنگامی که از حقوق خویش سخن میگویند، هدفشان حقوق ماهانه، افزون بر مزایاست. اما فرهنگیان چنین تصوری ندارند. ازاینرو هنگامی که نرخ افزایش حقوق سالانه مثلا 10 درصد اعلام میشود، برای بسیاری از حقوقبگیران این درصد هم حقوق ماهانه را در بر میگیرد و هم مزایا را. هزینههای آموزشوپرورش و حقوق معلمان متکیبر بودجه دولتاند؛ بنابراین سرعت رشد حقوق هیچگاه به سرعت افزایش هزینههای زندگی نمیرسد و هرسال درآمدشان نسبت به شرایط اقتصادی ناپایدار ناکارآمدتر میشود. میانگین دستمزد حقوقبگیران آموزشوپرورش در بیش از دو دهه گذشته پیدرپی و گامبهگام به زیر خط فقر کشیده شده است؛ اما نکتهای دیگر که باید به آن پرداخت، تفاوت حقوق فرهنگیان و حقوق و مزایای بسیاری از کارمندان دیگر و میزان افزایش سالانه است. برای روشنشدن موضوع میتوان نمونهای آورد. اگر فرض کنید که حقوق کارمندی 2 میلیون تومان و مزایایش یک میلیون تومان باشد، افزایش 10درصدی حقوقها، سبب افزایشی 300 هزارتومانی برای کارمند خواهد شد. درحالیکه افزایش حقوق معلمِ همپایه او 200 هزار تومان است. اگر در یک دوره مثلا 10ساله این افزایش را در نظر بگیرید، تفاوت دریافتی میان فرهنگیان و دیگر کارمندان دولت تفاوت جدی پیدا میکند و این ریشه تبعیضی است که همواره فرهنگیان به آن معترض بودهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.