|

عراق نتایج نهایی انتخابات پارلمانی را امروز اعلام می‌کند

العبادی اول، ائتلاف صدر دوم

در میان نومیدی و دلسردی مردم، عراق چهارمین انتخابات سراسری خود بعد از سرنگونی صدام حسین را پشت‌سر گذاشت. انتخاباتی که مشارکت عراقی‌ها در آن کمترین میزان در حدود 15 سال گذشته بوده است. آن‌طور که یکی از منابع کمیسیون انتخاباتی عراق روز یکشنبه به رویترز گفته به نظر می‌رسد فهرست حیدر العبادی، نخست‌وزیر کنونی عراق، در انتخابات پارلمانی این کشور پیشتاز باشد و ائتلاف صدر به رهبری مقتدی صدر، روحانی پرنفوذ شیعه هم در جایگاه دوم قرار گرفته باشد. کمیته انتخابات عراق اعلام کرده که نتیجه نهایی انتخابات روز شنبه، دو روز بعد یعنی امروز (دوشنبه) اعلام خواهد شد اما آن‌طور که از شواهد و قرائن بر می‌آید، حیدرالعبادی، نخست‌وزیر عراق به احتمال زیاد در این سمت باقی می‌ماند. عبادی که به طرز کم‌سابقه‌ای هم متحد ایران است و هم ایالات متحده، بیش از هر چیز نگران قدرت‌گرفتن احزاب دیگر شیعی (به‌غیر از صدر) بود. نتایج غیررسمی منتشرشده از سوی خبرنگاران رویترز مستقر در استان‌های جنوبی عراق حاکی از آن است که ائتلاف مقتدی صدر که در کمپین انتخاباتی‌اش روی فساد دولتی متمرکز بود، نمایش قدرتمندی در انتخابات داشته است. اگر با اعلام نتیجه نهایی، ائتلاف صدر همچنان در جایگاه دوم قرار گیرد، باید این انتخابات را بازگشت پیش‌بینی‌ناپذیر این روحانی شیعه تلقی کرد. مقتدی صدر که از سال 2003 تا 2011 رهبری قیام بخشی از مردم عراق را علیه حضور نیروهای آمریکایی در این کشور برعهده داشت، در میان فرودستان و فقرای عراقی محبوب است اما در سال‌های اخیر و با نفوذ چهره‌های مورد حمایت ایران در عراق به حاشیه رانده شده بود.
پایین‌ترین مشارکت از سال 2003
به گفته کمیسیون انتخابات عراق، مشارکت در انتخابات اخیر حدود 44 درصد بوده است و فقط 10‌میلیون عراقی پای صندوق‌های رأی رفتند. از سال 2003 به بعد مشارکت در هیچ‌کدام از انتخابات‌های برگزار شده در این کشور پایین‌تر از 60 درصد نبوده است و مشارکت پایین در انتخابات اخیر گویای نومیدی مردم از احزاب و چهره‌های حاضر در این انتخابات بوده است. مقامات انتخاباتی عراق بر این باورند که اقدامات امنیتی سفت و سخت، بی‌تفاوتی رأی‌دهندگان، خشم از فساد و بی‌کاری و بی‌نظمی ناشی از سیستم رأی‌دهی الکترونیکی جدید دلایل مشارکت پایین مردم در انتخابات بوده است. انتخابات روز شنبه اولین انتخابات بعد از شکست داعش در عراق بوده و بسیاری بر این باورند که اقدامات امنیتی برای حفظ جان شهروندان ضروری بوده است. بیش از 24‌ میلیون عراقی برای شرکت در انتخابات و انتخاب میان هفت‌ هزار نامزد در 18 استان ثبت‌نام کرده بودند اما میزان مشارکت بسیار پایین‌تر از این اعلام شده است.
کمیسیون انتخاباتی عراق اعلام کرد که یک‌پنجم شهروندان عراقی روز شنبه در انتخابات شرکت کردند. به گزارش این کمیته تا ساعت چهار بعدازظهر مشارکت شهروندان بغداد در انتخابات فقط 12 درصد بوده است اما در نهایت مشارکت در این شهر به 32 درصد رسید. این در حالی است که مشارکت شهروندان پایتخت عراق در انتخابات چهار سال پیش حدود 60 درصد بود. گویا باران و رعدوبرق نابهنگام بهاری و تهدیدهای داعش علیه رأی‌دهندگان، دلیل اصلی عدم مشارکت شهروندان بغدادی در انتخابات روز شنبه بوده است.
ریناد منصور، یکی از محققان اندیشکده «چاتهام هاوس» در گفت‌و‌گو با الجزیره دلایل این مشارکت اندک را این‌طور بیان کرده است: «بسیاری از عراقی‌ها، به‌ویژه عراقی‌های ساکن مناطق سنی‌نشین، انتخابات را مشروع نمی‌دانند. بسیاری از آنها انتخابات را تحریم می‌کنند؛ چراکه به نظرشان انتخابات چیزی را عوض نمی‌کند».
یکی دیگر از علت‌های این مشارکت اندک، ممنوعیت تردد خودروها در برخی استان‌ها هم اعلام شده است. براساس گزارش‌ها به خاطر این محدودیت اعمال‌شده از سوی دولت، در ساعت‌‌های اولیه آغاز رأی‌گیری خیابان‌های بغداد خالی به نظر می‌رسیده است. حتی حمل‌و‌نقل عمومی هم در طول انتخابات متوقف بوده است و فقط خودروی نیروهای امنیتی و سیاست‌مداران عراقی حق تردد در شهر را داشته‌اند.
امل، زنی خانه‌دار که در مرکز بغداد زندگی می‌کند، در گفت‌و‌گو با الجزیره می‌گوید: «حوزه‌های رأی‌گیری از ما خیلی فاصله داشت و به‌خاطر ممنوعیت تردد خودروها رسیدن به حوزه‌های رأی‌گیری بسیار سخت شده بود».
بااین‌حال ساعاتی بعد از آغاز رأی‌گیری، حیدرالعبادی برای افزایش مشارکت مردم، اجازه تردد خودروها را صادر کرد. در این میان، به‌گفته کمیسیون انتخابات فقط 285هزار نفر از دو ‌میلیون آواره عراقی برای شرکت در انتخابات ثبت‌نام کرده بودند.
سیستم سیاسی عراق
به نظر نمی‌رسد هیچ‌کدام از ائتلاف‌ها بتوانند به تنهایی 165 کرسی مورد نیاز برای اکثریت مطلق پارلمانی را از آن خود کنند و ازهمین‌رو انتظار می‌رود مذاکرات برای تشکیل دولت جدید زمان‌بر باشد. در عوض، ائتلاف‌هایی که بیشتر کرسی‌های پارلمان را به دست آورده‌اند، باید برای کسب اکثریت به گروه‌های کوچک‌تر تکیه کنند. گرچه به نظر می‌رسد عبادی در سمت نخست‌وزیری باقی بماند اما تا زمان انتخابات نخست‌وزیر جدید، عبادی همچنان قدرت را در اختیار دارد. به طور سنتی قدرت سیاسی در عراق مطابق تفاوت‌های فرقه‌ای این کشور، بین نخست‌وزیر، رئیس‌جمهور و رئیس پارلمان تقسیم می‌شود. از اولین انتخابات بعد از سقوط صدام حسین در سال 2003 به این سو، نخست‌وزیر عراق از میان اکثریت شیعه بوده است؛ درحالی‌که رئیس‌جمهور از میان کردها انتخاب می‌شود و یکی از چهره‌های سنی‌مذهب هم عهده‌دار سمت ریاست پارلمان می‌شود. یک‌چهارم کرسی‌های پارلمان هم برای نامزدهای زن در نظر گرفته شده است. پارلمان عراق باید تا 15 روز بعد از اعلام نتیجه نهایی انتخابات تشکیل جلسه دهد و مسن‌ترین عضو پارلمان ریاست جلسه اول را بر عهده خواهد گرفت و در همین جلسه رئیس پارلمان مشخص می‌شود. پس از آن پارلمان باید تا 30 روز بعد از اولین جلسه با اکثریت دوسوم، رئیس‌جمهور را انتخاب کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.